Toksoplazmoza bardzo często przebiega bezobjawowo, mimo że jest jedną z częstszych chorób zakaźnych. Pomimo braku jakichkolwiek oznak choroby, jest ona niezmiernie niebezpieczna, dlatego im wcześniej zostanie zdiagnozowana, tym lepiej.
Objawy toksoplazmozy mogą być różne. Dlaczego? Obserwowane symptomy zależą od tego, w jaki sposób doszło do zarażenia niebezpiecznym pasożytem. Wyróżniamy toksoplazmozę wrodzoną oraz nabytą. Zwykle mamy do czynienia z tym drugim rodzajem.
Do zarażenia najczęściej dochodzi poprzez drogę pokarmową. Oocysty Toxoplasma gondii mogą znajdować się w surowym czy niedogotowanym mięsie, głównie baraninie i wieprzowinie. Ponadto pasożyt jest także przenoszony przez zarażone koty i można się nim zarazić np. wskutek przypadkowego przedostania się oocyst do jamy ustnej, chociażby poprzez zabawę w zainfekowanej piaskownicy lub podczas czyszczenia kuwety.
Jakie objawy powinny nas zaniepokoić? Symptomy, jakie daje toksoplazmoza, to:
WAŻNE: Zazwyczaj toksoplazmoza nabyta przebiega bez żadnych objawów lub też mylimy ją ze zwyczajnym przeziębieniem.
Toksoplazmoza w ciąży jest bardzo niebezpieczna, dlatego warto wykonać badanie na obecność zakażenia, zanim zajdziemy w ciąże. Również w trakcie ciąży lekarz prowadzący powinien kilkakrotnie zlecać badania na obecność pasożyta Toxoplasma gondii w organizmie kobiety. Jest to bardzo ważne, ponieważ pasożyt może przedostać się do płodu poprzez łożysko, co niesie za sobą tragiczne skutki - zwłaszcza gdy do zakażenia dojdzie w I trymestrze ciąży. W tym okresie może dojść do obumarcia płodu lub poronienia.
Toksoplazmoza wrodzona, czyli ta, którą dziecko zostało zarażone z łona matki, jest także niebezpieczne na kolejnych etapach ciąży. Zarażenie w II trymestrze ciąży może wywołać:
W przypadku zarażenia w III trymestrze ciąży, objawy toksoplazmozy pojawiają się dopiero w okresie niemowlęcym, a niekiedy nawet później. Naszą uwagę powinny zwrócić:
Ryzyko zakażenia pasożytem rośnie wraz z rozwojem ciąży. W I trymestrze wynosi ono od 17- 25 proc., w II wzrasta od 25- 54 proc., a najwięcej wynosi w III, ponieważ waha się od 60-90 proc.
Toksoplazmoza Igg - tym pojęciem oznacza się przeciwciała, które wytworzyły się w organizmie osoby zakażonej pasożytem. Na podstawie badania można stwierdzić czy dana osoba właśnie walczy z zakażeniem lub też, czy przeszła je dawno temu.
Badanie przeprowadzane jest z krwi. Ważne, aby być na czczo. Bardzo istotne jest również to, aby badanie na obecność przeciwciał wykonać kilka razy oraz w tym samym laboratorium. Dodatni wynik badania oznacza, że w organizmie osoby badanej doszło do zakażenia. Należy jednak wspomnieć, że czynnik immunoglobulin IgG przeciwko Toxoplasma gondii utrzymuje się we krwi już przez całe życie, dlatego w przypadku dodatniego wyniku konieczne jest także wykonanie testu, który pomoże wykryć materiał genetyczny pierwotniaka. Wynik ujemny oznacza brak zakażenia.
Toksoplazmoza u dzieci jest niestety bardzo trudna do zdiagnozowania. Głównie dlatego, że większość objawów zakażenia wygląda niemal identycznie jak przy zwykłej infekcji grypowej. Jedynym sposobem sprawdzenia, czy dziecko nie zmaga się z zakażeniem, jest wykonanie badań na obecność przeciwciał. Wykryte w badaniach przeciwciała IgM świadczą o świeżym zakażeniu, natomiast przeciwciała IgG oznaczają dawno przebyte zakażenie.
W przypadku podejrzenia u dzieci toksoplazmozy bardzo często wykonuje się także badanie histopatologiczne węzłów chłonnych. W ten sposób można dokładnie sprawdzić, czy w organizmie dziecka nie zagnieździł się pasożyt. Warto także już od najmłodszych lat wpajać dziecku zdrowe nawyki i zwracać uwagę na niebezpieczeństwa, które czyhają wokół nas. Przede wszystkim bardzo ważne jest mycie rąk po każdej zabawie na dworze, w piaskownicy czy po kontakcie z ziemią.
Toksoplazmoza oczna najczęściej jest skutkiem zarażenia wrodzonego. Zdarza się jednak, że pojawia się także w przypadku toksoplazmozy nabytej. W jednym, jak i drugim przypadku jest ona bardzo niebezpieczna i nieleczona może nieść za sobą okropne konsekwencje. W przypadku toksoplazmozy ocznej wrodzonej płód może być narażony na niewykształcenie się gałek ocznych, a jeśli chodzi o toksoplazmozę oczną nabytą - często prowadzi ona do stanów zapalnych oczu np. zapalenia siatkówki. Nieleczone zakażenie może przyczynić się do powstania zeza, a w najgorszych przypadkach do utraty wzroku.
Sposób leczenia toksoplazmozy zależy m.in. od nasilenia objawów i wieku pacjenta. U osób, których organizm jest silny, bardzo często leczenie nie jest konieczne, ponieważ układ odpornościowy radzi sobie sam. Leczenie farmakologiczne dotyczy pacjentów, którzy mają słabą odporność oraz tych, u których zakażenie przebiega ciężej. Zazwyczaj w takich sytuacjach stosuje się pirymetaminę, sulfadiazynę i spiramycynę. O sposobie leczenia zawsze decyduje lekarz.