Odra - choroba zakana, ktra moe atakowa ukad nerwowy. Kluczowa profilaktyka

Ostra wirusowa choroba zakana, szybko si rozprzestrzeniajca, w wikszoci przypadkw posiada gwatowny i agodny przebieg. Odra wystpuje take w cikiej posta, jeli obejmie drogi oddechowe lub centralny system nerwowy. Odra pojawia si w dowolnym okresie, z przewag przypadkw midzy kocem zimy a pocztkiem wiosny i z nawrotami epidemicznymi co 2-4 lata. Dotyka selektywnie dzieci (ale nie wycznie) i powoduje sta odporno.
Wirus odry przenosi si wycznie przez kontakt bezporedni, poczwszy od okresu pocztkowego do 2-3 dni po pojawieniu si wysypki i rumienia skrnego. Jest wydalany drog kropelkow przez kichanie i kaszel, a wnika przez grne drogi oddechowe i spojwki. Okres midzy zakaeniem a wystpieniem objaww choroby (okres inkubacji) wynosi 9-12 dni. Najwiksza zachorowalno wystpuje w pierwszych dwch latach ycia w strefach miejskich, w wieku szkolnym na wsi, w pierwszych miesicach ycia w regionach tropikalnych, gdzie stanowi jedn z gwnych przyczyn mierci.

Odra - Objawy choroby

Przed pojawieniem si wysypki odra moe wywoa wysok gorczk, nieyt nosa, krtani, spojwek. Charakterystyczne jest pojawianie si na bonie luzowej policzkw, w pobliu zbw trzonowych, nieduych plam w kolorze ywej czerwieni z biaawym rodkiem. Nastpnie, po prawie 14 dniach od zaraenia, pojawiaj si wykwity skrne . Wysypka skada si z wykwitw w kolorze od jasnoczerwonego do czerwonego winnego, ktre maj tendencj do wylewania si, zwaszcza na twarzy, i rozprzestrzeniania si w kierunku czaszkowo-ogonowym (rozpoczynaj si w obszarach za uszami i rozprzestrzeniaj si w cigu 2-3 dni na twarz, szyj, tuw i koczyny). Twarz jest obrzknita, wydzielina z nosa i spojwek obfita. Poza wysok gorczk prawie zawsze wystpuje intensywna astenia, bl gowy , utrata aknienia, czsto stan wyczerpania. S take formy agodne, ktre mog pojawi si u osb czciowo odpornych (dzieci poniej 6. miesica ycia posiadajce jeszcze przeciwciaa matki lub osoby, ktre otrzymay specyficzne immunoglobuliny). Lekka krtkotrwaa wysypka, ktrej towarzysz nieznaczne oznaki zajcia grnych drg oddechowych, moe czsto utrudni zdiagnozowanie odry.

Odra - Leczenie choroby

Nie ma rodkw swoistych, jedynie o charakterze oglnym: odpoczynek w ku, rodki przeciwgorczkowe, wykrztune. Dieta moe by dowolna z przewag pynnej, w zwizku ze znaczn potliwoci spowodowan rodkami przeciwgorczkowymi. Ewentualne komplikacje musz by natychmiast leczone, np. nadkaenia bakteryjne - antybiotykami. Ze wzgldu na moliwo wystpienia komplikacji konieczna jest uwana kontrola chorego dziecka i zwracanie uwagi na pojawienie si objaww, takich jak:

  • zmiany w przebiegu stanu gorczkowego ;

  • zmiany stanu psychicznego i zmysw;

  • nasilenie kaszlu, bl ucha.


  • Odra jest chorob, ktrej mona zapobiega za pomoc szczepie lub podawania immunoglobulin. Szczepionka jest wstrzykiwana podskrnie w jednej dawce; w Polsce obowizkowa w 13.-14. mies. ycia oraz powtrnie.

    Odra - Profilaktyka jest najwaniejsza

    Profilaktyka bierna jest wskazana u kobiet ciarnych, osb o obnionej odpornoci i osabionych, nosicieli powanych chorb wrodzonych, naraonych na cikie formy choroby. Podanie dominiowo w cigu pierwszych 5-6 dni od zakaenia daje odporno na ok. 3 tyg. Aby kontrolowa rozprzestrzenienie si choroby, naley:

  • unika kontaktw ustnych i uywania przedmiotw wsplnych z osobami chorymi;

  • zabezpiecza osoby o obnionej odpornoci i noworodki przed ewentualnym zakaeniem, poniewa nale one do grupy podwyszonego ryzyka, u ktrych mogaby si rozwin cika forma choroby;

  • izolowa pacjentw na 5 dni nastpujcych po pojawieniu si wysypki, zwaszcza jeli mieszkaj w spoecznoci lub w rodowiskach, ktre mog si styka z kobietami ciarnymi lub dziemi;

  • uywa maseczek podczas sprawowania opieki.