Duma

?Bakcyl dumy nigdy nie umiera i nie znika nadejdzie by moe dzie, kiedy na nieszczcie ludzi i dla ich nauki duma obudzi swe szczury i pole je, by umieray w szczliwym miecie?. Tak w synnej powieci Alberta Camusa przedstawiona jest miertelna choroba zakana wywoana przez paeczk dumy Yersinia pestis.
rdem zakaenia s rzeczywicie dzikie gryzonie: gwnie szczury, ale take wiewirki, dzikie krliki, nornice, susy, popielice. Na czowieka chorob przenosi pcha szczurza. Zakazi si mona take drog kropelkow (posta pucna dumy). Okres wylgania choroby trwa 2-10 dni.

Objawy

Duma wystpuje w trzech odmianach:

Posta pucna pierwotna jest bardzo zaraliw chorob. Kropelki plwociny osoby zaraonej dostaj si do grnych drg oddechowych i zatrzymuj si na bonach luzowych tworzc stan zapalny. Nastpnie zarazki wdruj do puc. Najpierw pojawia si suchy mczcy kaszel, nastpnie obfita pynna plwocina i krwioplucie. Do tego dochodz objawy niewydolnoci oddechowej i krenia, po czym nastpuje zgon.

Objawami postaci dymieniczej choroby s: bardzo wysoka gorczka, dreszcze. Moe pojawi si senno i piczka. Nastpuje gwatowne powikszenie wzw chonnych, ktre po kilku dniach same si przebijaj. Pojawia si niewydolno krenia i neurologiczna. Skra moe by pokryta wybroczynami. Jeli leczenie nie zostanie podjte choroba jest miertelna w 50% przypadkw.

Posta posocznicowa prowadzi do zgonu w cigu 2-3 dni. Moe by postaci pierwotn lub powikaniem po dumie pucnej i dymieniczej.

Leczenie

W leczeniu dumy stosuje si pozajelitowe podawanie antybiotykw. Zarazki s wraliwe na dziaanie streptomycyny, gentamycyny, ciprofloksacyn, cfalosporyny, niektre tetracykliny i czsto doksycyklin.

W Polsce chorzy na dum musz przebywa w szpitalu.