Szczepienia przeciw COVID-19: pora dnia może mieć znaczenie

Nasz wewnętrzny zegar dobowy reguluje wiele aspektów fizjologii, w tym reakcję na choroby i efekty terapii. Objawy niektórych chorób oraz działanie wielu leków różnią się w zależności od pory dnia. Dotyczy to również pory szczepienia przeciw COVID-19.

Więcej podobnych tematów na stronie głównej Gazeta.pl

Nowe badanie opublikowane w "Journal of Biological Rhythms" pokazuje, że poziomy przeciwciał są wyższe, gdy ludzie otrzymują szczepionkę SARS-CoV-2 po południu niż rano.

Zobacz wideo Dr Szułdrzyński tłumaczy, kto choruje w IV fali COVID-19 i czy czeka nas V fala koronawirusa

Pora dnia, a odpowiedź immunologiczna

- Nasze badanie obserwacyjne dostarcza dowodu na to, że pora dnia wpływa na odpowiedź immunologiczną na szczepienie SARS-CoV-2, co może mieć znaczenie dla optymalizacji skuteczności szczepionki - powiedziała współautorka badań, dr n. med. Elizabeth Klerman, badaczka z Wydziału Neurofizjologii w Massachusetts General Hospital (MGH). Objawy niektórych chorób oraz działanie wielu leków różnią się w zależności od pory dnia. Na przykład osoby z chorobami płuc często mają większe nasilenie objawów w określonych porach dnia.

Badanie starszych mężczyzn, którzy otrzymali szczepienie przeciwko grypie, wykazało, że mieli wyższe miana (ilość) przeciwciał gdy otrzymali szczepionkę rano w porównaniu z popołudniem. - Próby wykazały, że podawanie niektórych środków chemioterapeutycznych o określonej porze dnia będzie skutecznie celować w komórki rakowe, ale ograniczy toksyczność wobec innych komórek - mówi dr Klerman.

Autorzy badania postanowili zbadać czy i jak w cyklu dobowym zmienia się nasilenia COVID-19 oraz odpowiedź immunologiczna. W badaniu obserwacyjnym oceniono poziomy przeciwciał po szczepieniu SARS-CoV-2 wśród 2190 pracowników służby zdrowia w Wielkiej Brytanii.  Naukowcy stworzyli model do badania wpływu na poziomy przeciwciał na podstawie m.in: pory dnia szczepienia, typu szczepionki (szczepionka Pfizer mRNA lub szczepionka adenowirusowa AstraZeneca), wieku, płci.

Odkryli, że reakcje przeciwciał były ogólnie wyższe u wszystkich osób zaszczepionych później w ciągu dnia. Odpowiedzi przeciwciał były również wyższe u osób, które otrzymały szczepionkę Pfizer mRNA, kobiet i osób młodszych.

Badanie SARS-CoV-2 kontrastuje z wynikami wcześniejszych badań w grupie starszych mężczyzn. W tej grupie zaobserwowano wyższe miana przeciwgrypowe. Jak dr Klerman wyjaśnia przyczyny rozbieżnych ustaleń: - Szczepionka SARS-CoV-2 i szczepionka przeciw grypie mają różne mechanizmy działania, a odpowiedź przeciwciał może się znacznie różnić w zależności od tego, czy układ odpornościowy rozpoznaje patogen z wcześniejszych infekcji, takich jak grypa, czy też ma do czynienia z nowym wirusem.

Ograniczeniem badania był brak danych na temat historii medycznej uczestników, ich snu i wzorców pracy zmianowej, które również mogą wpływać na reakcje na szczepionki. - Musimy powtórzyć nasze badania, by lepiej zrozumieć  działanie SARS-CoV-2 i reakcję organizmu na szczepienia, zanim będziemy mogli zalecić konkretną porę szczepienia - mówi Klerman. 

Badania te są pierwszym krokiem do wykazania, jak ważna jest pora dnia w przypadku szczepienia przeciw SARS-CoV-2". Doktor Klerman podkreśla, że szczepienie, niezależnie od pory dnia, jest najważniejszym krokiem w zapobieganiu zakażeniu COVID-19.

Wyniki tych badań mogą być bardzo ważne w prowadzeniu wszelkich badań klinicznych nowych leków. - Jeśli wstępne dane wykażą różnicę w skuteczności i niekorzystnych skutkach leku lub szczepionki w zależności od pory dnia, firmy farmaceutyczne powinny podawać lek w optymalnym czasie. To zmniejszyłoby liczbę uczestników potrzebną do uzyskania statystycznie istotnej różnicy między lekiem a placebo - dodaje dr Klerman.

COVID-19: dostępne szczepionki leki

W Polsce dopuszczone są cztery szczepionki: Szczepionka mRNA firmy Pfizer i BioNTech,  szczepionka mRNA firmy Moderna, szczepionka wektorowa AstraZeneca, szczepionka wektorowa firmy Johnson&Johnson. O różnicach między tymi szczepionkami możesz przeczytać tutaj.

Nadchodzi nowa era, co najmniej trzy nowe leki w postaci tabletek mogą trafić niebawem do chorych na COVID-19. Są to molnupiravir firmy Merck, paxlovid Pfizera oraz środek przeciwdepresyjny fluwoksamina. Leki doustne mają pomagać na wczesnym etapie koronawirusowego zakażenia, zanim choroba się rozwinie.

Źródło: MedicalXpress

Więcej o: