Zatroszcz się właściwie o swoją skórę

Skóra pełni w organizmie wiele złożonych funkcji. Jest największym narządem, który z jednej strony odpowiada za utrzymanie równowagi naszego organizmu, z drugiej poprzez zmianę wyglądu odzwierciedla stan naszego zdrowia.

Skóra – budowa i funkcje

Powierzchnia skóry  dorosłej osoby  wynosi od 1,5 m do 2m.  W zależności od okolicy, ma ona różną grubość: z najcieńszej skóry zbudowane  są powieki, najgrubsza skóra stanowi ochronę  podeszwowej części stóp i dłoniowej części rąk. Inna jest grubość skóry kobiety, a inna mężczyzny. U obu płci skóra zmienia się z wiekiem, maleje ilość zawartej w niej wody i lipidów, w podeszłym wieku zanikowi ulega też tkanka podskórna.

Opisując skórę w najprostszy sposób możemy powiedzieć że tworzą ją trzy warstwy  - najbardziej zewnętrznie położony jest  naskórek, trzon skóry  stanowi skóra właściwa, a najgłębiej znajduje się warstwa podskórna. Naskórek  mimo tego, że najcieńszy, zbudowany jest z 4-5 warstw komórek, migrujących w ciągu kilkutygodniowego cyklu ku górze, tracąc w tym czasie jądro. W końcowej fazie tworzą warstwą rogową, która systematycznie ulega złuszczaniu. Skóra właściwa zbudowana jest z dwóch warstw, a warstwę  podskórną tworzą głównie komórki tłuszczowe i tkanka łączna.

Skóra bierze udział w termoregulacji. Znajdujące się w skórze przydatki (włosy, paznokcie), a także gruczoły potowe i łojowe są pozostałością z czasów naszych przodków, kiedy warunki środowiska były dużo bardziej odczuwalne niż teraz.  Pocąc się w gorący dzień lub podczas wysiłku nasz organizm się schładza, z potem wydzielane są również metabolity.

Gruczoły łojowe, wydzielające sebum odpowiadają za odpowiednie nawilżenie skóry i  jej ochronę przed uszkodzeniami (pęknięciami). Wszelkie uszkodzenia skóry ułatwiają wnikanie patogenów do wnętrza organizmu. Jest barierą dla wirusów, bakterii i innych drobnoustrojów.

Skóra chroni nas również przed zbyt intensywnym, promieniowaniem ultrafioletowym, wytwarzając ochronną melaninę i wzrost grubości warstwy rogowej naskórka.  Pamiętać należy, że to również pod  wpływem promieniowania słonecznego w skórze rozpoczyna się synteza witaminy D.

Tanka podskórna, zbudowana głównie z komórek tłuszczowych, pełni funkcje podporowe i ochronne. Naturalnie występuje w okolicach gdzie kości często są obciążane takich jak piety i pośladki. Pełni ona również funkcje termoregulacyjne zarówno jak warstwa izolacyjna (biała tkanka tłuszczowa) jak i termoaktywna (tkanka tłuszczowa brunatna).

Sygnały, które wysyła do nas skóra

Dzięki zakończeniom nerwowym w skórze, do naszego mózgu z całej powierzchni ciała docierają informacje o otoczeniu: temperaturze, wilgotności, ewentualnych zagrożeniach, ale też o urazach i przyjemnych bodźcach dotykowych..

Ale skóra, jak już zostało wspomniane , reagując też  na zmiany zachodzące w organizmie. Dzieje się tak w ramach procesów fizjologicznych, na przestrzenie naszego życia. Czasem jednak zmiany jej wyglądu nie wynikają z upływu czasu.  W takich sytuacjach to co widzimy przyglądając się naszej skórze i  co dzięki niej odczuwamy, staje się dla nas  ważnym źródłem informacji.

 Za zdrowy wygląd skóry odpowiada wiele czynników. Prawidłowy poziom hormonów, dobra praca przewodu pokarmowego, szczególnie żołądka, wątroby i jelit, zdrowy układ krwionośny i nerwowego. Szczególne znaczenie ma odpowiedni poziom witamin i mikroelementów. Nie bez znaczenia jest również nasz mikrobiom, zarówno ten jelitowy jak i ten zasiedlający naszą skórę. Zmiana zabarwienia, wilgotności czy też temperatury skóry, pojawienie się różnych wykwitów, może sygnalizować chorobę.

Procesy chorobowe czasem dotyczą wyizolowanych narządów, częściej jednak są wynikiem zachwiania równowagi całego organizmu. Sami jednak, w przypadku większości chorób, zwłaszcza w ich wczesnym stadium nie jesteśmy świadomi tego, że dzieje się coś złego bez wykonania specjalistycznych badań i odpowiedniej aparatury. Lekarza prosimy o pomoc wtedy, kiedy ból utrudnia nam funkcjonowanie. Jest jednak pewna grupa chorób,  których symptomy są widoczne na skórze, co może pomóc we wcześniejszej diagnozie.

Kiedy skóra swędzi i  jest sucha

Procentowa zawartość  wody w organizmie zmniejsza się wraz  z wiekiem. Prawidłowość ta dotyczy również skóry. Poza wodą traci ona również lipidy. Jest to stan fizjologiczny. Często wystarczy odpowiednia pielęgnacja aby znacznie poprawić jej stan.  Jeśli jednak  utrzymująca się suchość jest  połączona z innymi zmianami jak np. zaniki włosów na ciele, zmiany koloru skóry na podudziach, połączone z uporczywym swędzeniem i tendencja do zakażeń jest to  sygnał, że dzieje się coś złego. Taki stan skóry może m.in. sugerować niewyrównaną glikemię w przypadku cukrzycy. Jeśli skóra staje się ciemniejsza i grubsza w okolicach karku pomocne powinno być  badanie pod kątem wrażliwości tkanek na insulinę lub oznaczenie poziom hemoglobiny glikowanej. Nieprawidłowy wynik tych parametrów to sygnał jakim objawia się zespół metaboliczny w okresie, kiedy oznaczenia glukozy na czczo, czy w testach obciążenia są jeszcze prawidłowe.

Również zaburzenia pracy nerek, tarczycy, czy wątroby mogą skutkować suchą, swędząca skórą. Zmiany skórne pojawiają się zarówno przy nadczynności, jak i niedoczynności. W przypadku  nadczynności skóra chorych jest delikatna, ciepła i wilgotna, często zaczerwieniona.  Pacjenci często skarżą się na dokuczliwy świąd, wypadanie włosów, a także łamliwość paznokci. Niedoczynność tarczycy objawia się bladą, zimną i łuszcząca się, zwłaszcza na łokciach i kolanach skórą. Czynność wydzielnicza gruczołów potowych i łojowych, podobnie jak przy cukrzycy jest znacznie zmniejszona. Typowym objawem niedoczynności tarczycy są obrzęki, często występujące w obrębie przedramion i podudzi, a także w okolicy oczu. We wszystkich tych sytuacjach w celu postawienia jednoznacznego rozpoznania a tym samym rozpoczęcia odpowiedniego leczenia konieczna jest specjalistyczna konsultacja i wykonanie szeregu badań.

Pamiętać należy, że poza leczeniem choroby podstawowej należy dbać o skórę odpowiednio ją nawilżając, odżywiając i zabezpieczając przed urazami i infekcjami.  Dla pacjentów, którzy borykają się z chorobami ogólnoustrojowymi, którzy poddawani są długotrwałym terapiom powstały specjalne preparaty do higieny i pielęgnacji. Produkowane są one z  zachowaniem najwyższych norm bezpieczeństwa, tak aby zminimalizować ryzyko podrażnień i nietolerancji. Poza uzupełnieniem lipidów łagodzą świąd i  przyspieszają gojenie poprawiając jakość życia chorej osoby, zwłaszcza w sytuacjach kiedy leczenie choroby podstawowej jest długotrwałe i nie zawsze skuteczne.

Samodzielne oglądanie swojej skóry nie zastąpi wizyt lekarskich, badań przesiewowych i diagnostyki. Wielu poważnych chorób na skórze nie widać, a nawet jeśli – samodzielnie trudno to ocenić. Trzeba jednak przyznać, że doświadczony lekarz uważnie oglądając skórę nabiera podejrzeń ponieważ każdy rodzaj zmian skórnych  wart jest pełniejszego poznania. Może być tak że odczuwana suchość jest sygnałem, że trzeba zająć się  tarczycą, wątrobą, czy trzustką. Czasem konieczne jest leczenie, a czasem zmiana stylu życia.

Kampania społeczna "TY CZUJESZ, MY DBAMY" organizowana przez markę Bioderma ma na celu uświadomienie, jak ważne jest rozumienie sygnałów płynących ze skóry. Biorąc udział w kampanii, można skorzystać z bezpłatnych wizyt online u dermatologa, konsultacji online u kosmetologa i specjalistycznego doboru dermokosmetyków. Więcej szczegółów na: https://www.bioderma.pl/ty-czujesz-my-dbamy

Patronat nad kampanią objęło Polskie Towarzystwo Dermatologiczne. Kampanię wspierają portal Znany Lekarz oraz Opieka.farm. To już druga edycja kampanii – w ramach pierwszej edycji Bioderma i współpracujący z marką eksperci pomogli w diagnozie skóry kilkuset osobom.

Więcej o: