Ju jesieni zaczyna nam brakowa witaminy D. Jak to wpywa na nasze zdrowie?

Wierzysz, e po urlopie masz solidny zapas witaminy D i niestraszna ci nawet zima? Niestety, niewykluczone, e ju si wyczerpa, a to moe negatywnie wpywa na twoj odporno. Wiele zaley od diety i stylu ycia, bo witamin D organizm produkuje take sam, ale potrzebuje do tego promieni sonecznych.

Odpowiednia dieta i zdrowy styl ycia w zupenoci wystarczaj, by dostarczy prawidowo funkcjonujcemu organizmowi waciw ilo skadnikw odywczych i umoliwi mu ich wchanianie. Problem w tym, e na co dzie bywa to nieatwe. Nadmiar obowizkw i brak czasu na wiadome komponowanie diety, nie pozwalaj w peni zatroszczy si o organizm. By temu zapobiega, warto wzbogaca codzienne menu w niezbdne skadniki, w tym witamin D.

Kiedy witamin D kojarzono przede wszystkim z ochron koci i zbw. W rzeczywistoci trudno znale narzd czy tkank, ktre jej nie potrzebuj. W ostatniej dekadzie odkryto, e wspomaga ona prawidowe funkcjonowanie mini i bierze udzia w procesach podziau komrek.(1) Ewentualny niedobr witaminy D moe prowadzi do wielu problemw ze zdrowiem i skutecznie utrudnia leczenie schorze pozornie odlegych. Tymczasem jej niski poziom w organizmie to problem powszechny. Jeli w organizmie dojdzie ju do niedoborw i ich konsekwencji, konieczna jest pomoc lekarza. By unikn takich problemw, warto wiadomie uzupenia codzienn diet w produkty wzbogacone w witamin D czy suplementy diety, ewentualnie skorzysta z pomocy dietetyka.

Pikne lato to za mao

Autoprodukcja w ludzkiej skrze, pod wpywem promieni sonecznych, to podstawowy sposb zaspokojenia zapotrzebowania na witamin D. Niewielk reszt (ok. 10 proc.) powinnimy uzupeni diet. Do bogatych rde witaminy nale tuste ryby, tran, tko jaj, niektre grzyby i podroby, nabia.

Niezbyt skomplikowane, a jednak 80 proc. Polakw moe mie niedobory witaminy D(2), niektrzy przez cay rok. Dlaczego? Wikszo ycia spdzamy w budynkach, unikajc nawet spacerw. W naszej szerokoci geograficznej nie brakuje pochmurnych, krtkich dni. A lato? Nawet solidny urlop peen soca moe nie zapewni nam zapasw witaminy D. Uywanie kremw z filtrem chroni przed poparzeniami i chorobami skry, ale rwnoczenie blokuje moliwo wytwarzania witaminy D3. Ju filtr sPF UV 8 ogranicza wytwarzanie witaminy D3 w skrze o 92 proc.(2)

To mog by objawy niedoboru

W naszej szerokoci geograficznej zazwyczaj od padziernika do kwietnia przestaje by moliwa synteza skrna witaminy D3. Wsparcie organizmowi daje waciwa dieta – tuste ryby trzy razy w tygodniu czy smarowanie pieczywa wzbogacon margaryn lub masem (gdy nie ma zdrowotnych przeciwwskaza do jego stosowania). Niestety, wspczesny styl ycia i nasze nawyki ywieniowe rzadko id w parze z potrzebami organizmu i moliwoci ich zaspokojenia, a polska kuchnia nie stawia na dobre rda witaminy D.

Podejrzewasz, e moesz mie niedobr witaminy D? Za klasyczne sygnay uwaa si czste uczucie zmczenia, nieuzasadnione wysikiem, ble kostne oraz miniowe, obnion odporno. Bywa jednak, e nie zauwaamy niczego, gorsz form tumaczymy sobie brzydk pogod czy przepracowaniem, a konsekwencje niedoboru odczuwamy dopiero po latach, choby w postaci osteoporozy (niedobr witaminy D sprzyja niedoborom wapnia i demineralizacji koci). Najpewniej bdzie skonsultowa si z lekarzem i skontrolowa poziom witaminy D we krwi. Niestety, takie badanie trzeba wykona na wasny koszt.

Zdecydowanie atwiej niedoborom zapobiega. Powszechnie uznaje si, e u osb dorosych mona witamin D samodzielnie suplementowa preparatami, ktre zawieraj do 2000 j.m. Wwczas organizm dostaje wystarczajce wsparcie. Oficjalnie takie stanowisko wyda choby Gwny Inspektorat Sanitarny, wyznaczajc maksymaln dawk witaminy D w suplementach diety, w porcji dziennej.(3) Jeli nie masz pewnoci, jak dba o odpowiedni ilo witaminy D w codziennej diecie, warto skonsultowa si z dietetykiem.

Witamin mona przyjmowa w wielu formach, ale sporo osb najchtniej stosuje wygodne do poknicia kapsuki, ktre wystarczy stosowa raz dziennie, np. VIGANTOLETTEN® MAX. To preparat ceniony przez konsumentw. 89 proc. osb, ktre go stosoway, bya z tego zadowolona.(4)

Witamina D i wap - wany tandem

Receptory witaminy D stwierdzono w niemal wszystkich narzdach i tkankach. Obecnie, w stanach chorobowych, gwnie zajmuj si ni endokrynolodzy, specjalici od gospodarki hormonalnej. Zarazem: specjalici ywienia i dietetycy mog pomc w ustaleniu, jak komponowa codzienne menu, by wsparcie endokrynologiczne w tym zakresie nie byo potrzebne.

Nie znamy jeszcze wszystkich mechanizmw dziaania, ale naukowcy podejrzewaj, e witamina D moe mie wpyw nie tylko na proces mineralizacji koci, prac mini, odporno, ale te odpowiedni poziom wapnia we krwi. Ocenia si, e dopiero tandem wap-witamina D w odpowiedniej iloci optymalnie troszcz si o nasze koci.(5)

Wap to pierwiastek kojarzony gwnie z ukadem kostnym i stanem uzbienia.Tymczasem jego rola w organizmie jest zdecydowanie szersza. Umoliwia prawidowe krzepnicie krwi, bierze udzia w procesach wydzielania neuroprzekanikw i regulacji przemiany materii.

Kiedy warto rozway suplementacj witaminy D?

  • Zawsze w miesicach o niskim nasonecznieniu (od wrzenia do kwietnia).
  • W przypadku stosowania kremw ochronnych z filtrem UV - nawet w miesicach letnich czy po egzotycznym urlopie.
  • W razie pracy w zamknitych pomieszczeniach, gdy niezbyt czsto przebywa si na socu.
  • U osb otyych.
  • U osb w podeszym wieku, choby ze wzgldu na ukad kostny i krenia. Z wiekiem zapotrzebowanie na wap nie maleje, a jego przyswajanie jest sabsze. Przy sporych niedoborach wit. D staje si niemal niemoliwe, a bez wapnia misie sercowy i koci nie mog sprawnie funkcjonowa.

Przypisy:

  1. European Food Safety Authority (EFSA) wielokrotnie wydawaa owiadczenia dot. witaminy D i jej zwizku ze stanem mini. Przykadowo: w publikacji z 2010 r.
  2. Referencja Pudowski P. i wsp. "Nowe spojrzenie na suplementacje witamina D. Standardy Medyczne - Pediatria 2009; 6:23-41
  3. Zesp ds. Suplementw Diety dziaajcy przy Radzie Sanitarno-Epidemiologicznej okreli maksymaln dawk witaminy D w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety na 2000 IU czyli 50 µg. Gwny Inspektorat Sanitarny, komunikat z 25.06.2019.
  4. Referencja: rdo: Publicis Media, Starcom, Internauci, ktrzy stosuj Vigantoletten® Max, listopad 2018.
  5. Prof. dr hab. med.Ewa Marcinowska-Suchowierska (Kierownik Kliniki Medycyny Rodzinnej, Chorb Wewntrznych i Chorb Metabolicznych Koci Centrum Medycznego Ksztacenia Podyplomowego w Warszawie), Ada Sawicka, "Wap i witamina D w prewencji zama osteoporotycznych", Borgis - Postpy Nauk Medycznych 3/2012, s. 273-279.