Szczepionka mRNA przeciwko HIV - wkrótce pierwsze testy z udziałem ludzi

Eksperymentalna szczepionka mRNA przeciw HIV powstaje w laboratoriach Moderny. Firma zgłosiła gotowość do rozpoczęcia testów klinicznych z udziałem ludzi. Pierwsza faza badań ma ocenić immunogenność i bezpieczeństwo tzw. kandydata na szczepionkę.

Pierwsza próba z udziałem ludzi szczepionki mRNA przeciw HIV

Próby stworzenia szczepionki przeciw HIV (ang. human immunodeficiency virus - ludzki wirus niedoboru odporności) trwają od lat. Firma biotechnologiczna Moderna, która z sukcesem wprowadziła na rynek szczepionką przeciw COVID-19, poinformowała o rozpoczęciu prób z udziałem ludzi nowego preparatu przeciwko HIV, opartego o technologię mRNA.

Rozpoczęcie testów w ramach I fazy badań firma zaplanowała na 19 września 2021 roku. W badaniach ma wziąć udział 56 zdrowych dorosłych osób (w wieku od 18 do 50 lat), które nie są nosicielami wirusa HIV. Ten etap badań służy ocenie bezpieczeństwa preparatu oraz sprawdzeniu, czy próbna szczepionka wzbudza właściwą odpowiedź ze strony układu immunologicznego. Szacowana data zakończenia badania to 1 kwietnia 2023 roku.

Badanie jest randomizowane, ale nie zaślepione, czyli uczestnicy testów oraz badający będą wiedzieć, jakiego typu szczepionka została użyta. Jak informuje Moderna, testom poddane zostaną dwie wersje preparatu. Jeden o roboczej nazwie mRNA-1644 i drugi nazwany mRNA-1644v2 Core. Uczestnicy zostaną podzieleni na cztery grupy, dwie otrzymają mieszankę szczepionek, trzecia grupa - dwie dawki jednej wersji szczepionki, a czwarta grupa - dwie dawki drugiej wersji preparatu. Szczepionka podawana będzie domięśniowo.

Co jest badane w ramach I fazy

Naukowcy sprawdzą dwie podstawowe cechy preparatu: bezpieczeństwo i tolerancja oraz immunogenność. Ramy czasowe badania to 9-10 miesięcy. Po podaniu szczepionki badacze będą monitorować częstość występowania różnych zdarzeń niepożądanych związanych z leczeniem. Ocenie podlegać też będzie siła tzw. odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę.

Zobacz wideo Epidemie towarzyszą ludzkości od tysięcy lat

Na czym polega eksperymentalna szczepionka mRNA na HIV?

Przypomnijmy, jak ogólnie działają szczepionki oparte na technologii mRNA. Taki preparat zawiera odpowiednio opakowany (w lipidy) wybrany fragment kodu genetycznego wirusa. Po przedostaniu się do komórki ten kod się uaktywnia i wykorzystując maszynerię komórkową, syntetyzuje wirusowe białko, które z kolei pobudza układ immunologiczny do produkcji przeciwciał neutralizujących. Te przeciwciała "czekają" potem w ciele na okazję, aby zadziałać, gdyby doszło do zakażenia. Wtedy bowiem organizm ma większą szansę na szybkie zwalczenie infekcji, ponieważ układ immunologiczny dysponuje właściwą bronią - przeciwciałami gotowymi do walki.

Twórcy szczepionki w taki sposób wyjaśniają, jak działa ich "kandydat na szczepionkę" przeciw HIV:

- Uważamy, że sekwencyjne szczepienie (szczepienie wstępne ukierunkowane na linię zarodkową, a następnie ukierunkowane na immunogeny przypominające), mogą indukować określone klasy odpowiedzi limfocytów B i kierować ich wczesne dojrzewanie w kierunku rozwoju przeciwciał neutralizujących (bnAb) poprzez platformę mRNA". 

Innymi słowy szczepionka ma stymulować produkcję szeroko neutralizujących przeciwciał, które - jak dowiedziono - wytwarzają niektóre osoby w sposób naturalny (odkryto, że nieliczni zakażeni potrafią sami pokonać HIV). Dotychczas naukowcom nie udawało się sztucznie wzbudzić tego typu silnej odpowiedzi immunologicznej, teraz pokładają nadzieję w technologii mRNA.

Sponsorem badań jest International AIDS Vaccine Initiative (IAVI - Międzynarodowa Inicjatywa na rzecz Szczepień przeciw AIDS). Prace nad eksperymentalną szczepionką mRNA prowadzi Moderna wraz z Uniwersytetem Teksasu, Uniwersytetem Jerzego Waszyngtona, Centrum Badań nad Rakiem Freda Hutchinsona oraz Uniwersytetem Emory.

Jak wykazały doświadczenia Moderny (a także Pfizera i kilku innych firm), szczepionki mRNA są dla ludzi bezpieczne i skutecznie chronią przed rozwojem choroby wywoływanej przez SARS-CoV-2. Teraz na swoją kolej czekają inne preparaty oparte na technologii mRNA (szczepionka przeciw grypie, przeciw wirusowi opryszczki pospolitej oraz kolejny kandydat na szczepionkę na HIV o nazwie mRNA-1574).

Źródła: ClinicalTrials.gov, ScienceAlert.com

Więcej o: