Olej z nasion baweny: waciwoci zastosowanie

Olej z nasion baweny ma pewne zalety, ale z punktu widzenia korzyci zdrowotnych lepiej jest jednak na co dzie uywa oleju rzepakowego, czy te oliwy z oliwek. Olej baweniany, mimo e zawiera kwasy wielonienasycone, jest te zasobny w tuszcze nasycone, zdecydowanie mniej korzystne dla zdrowia.

Olej z nasion baweny - jak si go pozyskuje, skad oleju

Olej baweniany pozyskuje si z nasion baweny, ktre s produktem ubocznym produkcji wkien bawenianych. Nasiona zawieraj od 15 do 20 procent tuszczu, a take biako (dlatego wykorzystywane s take jako pasza dla byda i owiec). Aby taki olej nadawa si do spoycia musi zosta oczyszczony w procesie rafinacji ze skadnika o nazwie gossypol.

Gossypol to nazwa organicznego zwizku chemicznego wystpujcego jako pigment w rolinach z gatunku Gossypium i nadajcy im te zabarwienie. Zadaniem tej substancji jest chroni rolin przed owadami. Dlatego czasami wykorzystuje si nierafinowany olej baweniany jako pestycyd. Gossypol jest szkodliwy dla ludzi, moe bowiem uszkodzi wtrob. Powoduje rwnie niepodno u mczyzn.

Najwikszym producentem oleju bawenianego na wiecie s Chiny, a potem Indie, Pakistan, Stany Zjednoczone i Uzbekistan.

Olej z nasion baweny zawiera okoo 55 procent kwasu linolowego, 22-26 procent kwasu palmitynowego, 19 procent kwasu oleinowego oraz niewielkie iloci innych kwasw tuszczowych.

Olej z nasion baweny - zastosowanie

Olej baweniany rafinowany wykorzystuje si do celw spoywczych. Podobnie jak oliwa z oliwek olej z nasion baweny zawiera wielonienasycone kwasy tuszczowe. Ma jednak sporo tuszczw nasyconych, ju nie tak korzystnych dla zdrowia. Uywa si go do powszechnie w przemyle spoywczym poniewa jest tani. Podbija te smak potraw.

Poza przemysem spoywczym znajduje te zastosowanie w przemyle kosmetycznym, a take w produkcji rodkw piorcych i preparatw owadobjczych. Uywa si te oleju z nasion baweny jako domowego rodka na schorzenia skry i inne dolegliwoci.

Olej z nasion baweny w przemyle spoywczym

Ze wzgldu na swoje waciwoci (przedua trwao produktw) oleju z nasion baweny wykorzystuje si w produkcji wielu artykuw, w tym czipsw, margaryny, majonezu, ciastek, krakersw, sosw do saatek. Suy ponadto jako tuszcz piekarski, zapewniajc wypiekom odpowiedni wilgotno i cigliwo. Dodany do lukru i polewy pomaga w uzyskaniu ich kremowej konsystencji. Sieci fast foodw uywaj oleju z nasion baweny do smaenia w gbokim tuszczu.

Olej z nasion baweny jako kosmetyk

Uwaa si, e ze wzgldu na to, e olej baweniany zawiera spore iloci witaminy E, kwasw tuszczowych i przeciwutleniaczy, dobrze dziaa na skr. Ma waciwoci nawilajce, przeciwzapalne i przeciwutleniajce. Do wyrobu kosmetykw uywa si kwasu linolowego, ktry pozyskuje si z oleju bawenianego. Dodawany jest do produktw do pielgnacji skry, szamponw przeciwupieowych oraz do kremw po opalaniu.

Zobacz wideo Najpopularniejsze oleje: ktry najzdrowszy? Czy oliwa zasuya na swoj dobr opini?

Olej baweniany a medycyna

Wikszo twierdze, dotyczcych leczniczych waciwoci tego oleju nie jest poparta dowodami naukowymi. Istnieje jednak kilka wyjtkw.

Badane s na przykad przeciwrakowe waciwoci oleju z nasion baweny, a dokadniej rzecz biorc jednego skadnika - gossypolu. Dowiadczenia z udziaem ludzi i zwierzt pokazay, e gossypol spowolni wzrost guza lub zabi trzy linie komrek raka prostaty, hamowa rozrost komrek rakowych opornych na leki, czy te zapobiega wzrostowi guza w niektrych rodzajach raka piersi.

Ponadto olej baweniany jako bogate rdo witaminy E (przeciwutleniacz) ma korzystne dziaanie na skr, szczeglnie jeli cierpimy na owrzodzenia, uszczyc i inne choroby skry. Moe pomc w gojeniu si ran.

Olej z nasion baweny - na co uwaa?

Olej zanieczyszczony gossipolem jest szkodliwy. Ten zwizek jest jest szkodliwy dla wtroby, powoduje rwnie niepodno msk (zmniejsza liczb i ruchliwo plemnikw), moe te wywoa problemy z donoszeniem ciy. Olej z nasion baweny u niektrych osb powoduje take uczulenia.

rda: NCBI, Semantic Scholar, BMC, healthline.com