Dwie strony zapalenia - lekarstwo i kltwa. Jak nasz ukad odpornociowy radzi sobie z patogenami

Podczas ataku patogenu ukad immunologiczny uruchamia zoony proces jego wykrywania i unieszkodliwiania, a nastpnie usuwania z organizmu. Ale nie zawsze tak si dzieje. Czasem co si zacina w tym precyzyjnym mechanizmie i stan zapalny utrzymuje si nadal.

Odpowied zapalna organizmu to potna bro. Jej oznaki to rozszerzajce si naczynia krwionone i podniesienie si temperatury w miejscu infekcji, gdy do uszkodzonej lub zainfekowanej tkanki docieraj przeciwciaa i komrki odpornociowe i rozpoczynaj swoj "prac". Gdy patogen zostaje unieszkodliwiony, a uszkodzone komrki usunite, rozpoczyna si powolny powrt do homeostazy i odbudowa zniszcze. Ale nie zawsze tak si dzieje. Czasem dochodzi do zakcenia precyzyjnego mechanizmu i stan zapalny utrzymuje si nadal.

Przewleky stan zapalny sam zaczyna teraz zagraa zdrowiu organizmu. Dochodzi do wewntrznych uszkodze, zniszczenia skry, tkanki w stawach itp., zwiksza si ryzyko rozwoju raka. Do powstania przewlekego stanu zapalnego moe doj w wyniku infekcji bakteryjnych i wirusowych (jak na przykad zakaenie SARS-CoV-2 czy bakteri Helicobacter pylori).

Zobacz wideo Anatomia czowieka - odek

Jak dochodzi do przewlekego zapalenia?

Opublikowane wanie badania wskazuj, e za nieproporcjonalnie siln odpowiedzi zapaln stoi niewielki wzrost iloci pojedynczego biaka o nazwie NOD1. Jest to czsteczka ktra stymuluje reakcje prozapalne i przeciwbakteryjne wewntrz komrki. Jest aktywowana przez okrelone zwizki chemiczne, ktre maj w swojej otoczce niektre patogeny.

Stan zapalny jest tak naprawd procesem korzystnym dla komrki. Jest to zoona odpowied biologiczna na szkodliwe bodce, takie jak patogeny, uszkodzenie tkanek lub czynniki dranice. Poprzez reakcj zapaln organizm broni si usuwajc zagraajce mu czynniki czy drobnoustroje oraz inicjujc napraw tkanek. Brak reakcji zapalnej jest wic grony, poniewa nic wtedy nie stoi na przeszkodzie, aby patogen zniszczy organizm.

Istnieje jednak drugie niebezpieczestwo, gdy stan zapalny si nadmiernie si przedua - organizm "nie wycza" alarmu. W wyniku nadaktywnoci komrek produkowanych przez ukad immunologiczny dochodzi do zniszcze i rozwoju chorb nazywanych autoimmunologicznymi, takich jak reumatoidalne zapalenie staww i wielu innych, w tym take raka. Przewleke zapalenie prowadzi do cigych uszkodze komrek w miejscu zapalenia, ktre s jakby jednoczenie naprawiane i niszczone, towarzyszy te temu zmiana rodzaju komrek obecnych w miejscu zapalenia. Pojawiaj si komrki rakowe.

- Uwaa si, e przewleke zapalenie wywouje onkogenez na wiele sposobw, wczajc w to wyzwalanie samego procesu transformacji i zapewnienie odpowiedniego rodowiska dla proliferacji transformowanych komrek - pisz autorzy artykuu opublikowanego w czasopimie "Science Signaling" ze startupu SEngine Precision Medicine w Seattle. Naukowcy prowadzili badania nad przyczynami przewlekego zapalenia i odkryli rol, jak peni biako NOD1 w inicjowaniu tego procesu.

- NOD1 to wszechobecny wewntrzkomrkowy wrodzony czujnik zakaenia drobnoustrojami, ktry wyczuwa kwas mezo-diaminopimelonowy, skadnik bakteryjnego peptydoglikanu - tak badacze definiuj to kluczowe dla procesu zapalnego biako (kwas mezo-diaminopimelonowy i peptydoglikan to skadniki, z ktrych zbudowana jest ciana komrkowa niektrych drobnoustrojw, w tym bakterii Helicobacter pylori).

Naukowcy zauwaaj, e aktywno biaka NOD1 jest powizana z rozwojem raka odka. NOD1 wykrywa obecno bakterii Helicobacter pylori, wywoujcej przewleke zapalenie przewodu pokarmowego, wrzody i raka odka. Gdy biako NOD1 "zauwaa" bakterie, inicjuje odpowied zapaln majc na celu zwalczenie infekcji. Jest to jednak bakteria niezwykle trudna do pokonania. Jak wykazuj badania,  powizana jest z rnymi chorobami, w tym z zapaleniem przyzbia, idiopatyczn plamic maopytkow, miadyc ttnic, chorobami autoimmunologicznymi skry, a nawet z chorobami mzgu.

- Nawet niewielkie zmiany w poziomie biaka NOD1 wpywaj na przeduanie si stanu zapalnego i sprzyjaj pojawianiu si onkogenw - przekonuj naukowcy.

rda: MedicalXPress.comScience Signaling