Leczenie antyretrowirusowe (ARV): na czym polega, skutki uboczne

Leczenie antyretrowirusowe (ARV) to kuracja dla osb zakaonych HIV oraz chorych na AIDS, zapobiegajca progresji zakaenia i rozwojowi choroby, ograniczajca ryzyko kolejnych infekcji. Musi by prowadzona do koca ycia pacjenta.

Leczenie antyretrowirusowe (ARV) - komu suy kuracja

Kuracja lekami antyretrowisuowymi przedua ycie osobom zakaonym HIV zapobiegajc rozwojowi AIDS, ma na celu kontrol zakaenia i minimalizacj ryzyka przeniesienia wirusa na inne osoby. Zmniejsza niebezpieczestwo kolejnych infekcji, na ktre osoba zakaona HIV jest niezwykle podatna (HIV to wirus niedoboru odpornoci). Kuracja antyretrowirusowa poprawia jako ycia zakaonym, ktrzy dziki niej mog powrci do w miar normalnego funkcjonowania. Taka kuracja nie pozostaje jednak obojtna dla organizmu. Dlatego kluczowe jest kontrolowanie oglnego stanu zdrowia osoby z HIV i leczenie chorb towarzyszcych.

Leczenie antyretrowirusowe moe by prowadzone zarwno w szpitalu, jak i w warunkach ambulatoryjnych, przy czym program leczenia ARV jest z zasady programem terapii ambulatoryjnej, chyba e dojdzie do hospitalizacji pacjenta z powodu pogorszenia si stanu zdrowia i chorb towarzyszcych. Wtedy kuracja ARV kontynuowana jest w szpitalu.

Profilaktyka poekspozycyjna

Poza leczeniem osb zakaonych HIV i chorych na AIDS kuracj lekami antyretrowirusowymi stosuje si profilaktycznie u osb po gwatach czy pobiciach lub innych zdarzeniach, w wyniku ktrych mogo doj do zakaenia HIV. Jak na przykad po ukuciu ig nieznanego pochodzenia, a take po zachlapaniu krwi lub materiaem potencjalnie zakanym zawierajcym krew, luzwek i ran z naruszeniem cigoci skry.

Profilaktyka poekspozycyjna trwa 4 tygodnie. Potem wykonuje si badanie krwi i postpuje w zalenoci od wyniku.

Leczenie antyretrowirusowe (ARV) - na czym polega, jakie przynosi korzyci

W czasie terapii pacjent otrzymuje zestaw skadajcy si z trzech lub wicej lekw. Zestaw lekw jest dostosowywany do stanu zdrowia pacjenta, chorb towarzyszcych, wieku. Przy planowaniu terapii ARV uwzgldnia si ponadto takie czynniki jak narkomania lub okazyjne przyjmowanie substancji psychoaktywnych przez osob zakaon.

 Sze grup stosowanych obecnie lekw antyretrowirusowych (materiay informacyjne PTN AIDS)

  • nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) - hamuj dziaanie enzymu przepisujcego materia genetyczny wirusa z RNA na DNA (co zmniejsza proces namnaanie si wirusa)
  • nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTI) - silnie hamuj namnaanie si HIV
  • inhibitory proteazy (PI) - substancje poprawiajce skuteczno NRTI w obnianiu wiremii HIV (tj. iloci wirusa w mililitrze krwi)
  • inhibitory fuzji - zapobiegaj czeniu si wirusa z ludzk komrk
  • antagonici koreceptora CCR5 - utrudniaj wnikanie wirusa do komrek
  • inhibitory integrazy - blokuj proces integracji wirusowego DNA z jdrowym DNA komrki

Korzyci z leczenia antyretrowirusowego:

  • wyduenie okresu przeycia pacjentw zakaonych HIV i chorych na AIDS, poprawa komfortu ich ycia, wzmocnienie ukadu odpornociowego, pozwalajce na powrt do ycia spoecznego czy rodzinnego
  • zmniejszenie zakanoci osb z HIV, czyli ograniczenie liczby nowych zakae poprzez obnienie poziomu wiremii HIV w organizmie pacjenta
  • zmniejszenie ryzyka zakaenia si partnera seksualnego
  • spadek liczby zachorowa na AIDS
  • spadek miertelnoci spowodowanej AIDS
  • spadek zachorowalnoci na grulic, ktra czsto towarzyszy AIDS (i na inne tzw. zakaenia oportunistyczne - endogenne zakaenie charakterystyczne dla osb o obnionej odpornoci)
  • ochrona zdrowia osb, ktre mogy zosta zakaone w wyniku przestpstwa (gwat, napa

Choroba monitorowana przez lekarza i wspomagana lekami antyretrowirusowymi oznacza te mniej hospitalizacji.

Leczenie antyretrowirusowe (ARV) w Polsce

- Ujednolicone i zintegrowane leczenie ARV dla wszystkich regionw Polski jest prowadzone od 2001 roku. Obecnie leczenie jest prowadzone i finansowane w ramach programu zdrowotnego Ministerstwa Zdrowia „Leczenie antyretrowirusowe osb yjcych z wirusem HIV w Polsce na lata 2017 – 2021” - informuje Ministerstwo Zdrowia.

Leczeniem osb zakaonych HIV zajmuj si lekarze-specjalici w specjalnie wytypowanych orodkach. Lekarz rozpatruje kady przypadek indywidualnie. Uwzgldnia przy tym midzy innymi:

  • stan kliniczny pacjenta
  • liczb limfocytw CD4
  • poziom wiremii HIV RNA
  • wspistniejce zakaenia i choroby

- Rozpoczcie leczenia ARV wymaga wiadomej, pisemnej zgody pacjenta. W imieniu dziecka do 18. roku ycia zgod podpisuj rodzice lub opiekunowie prawni. Terapi ARV nie obejmuje si osb, ktre nie gwarantuj cisej wsppracy lub kontynuacji leczenia z przyczyn psychospoecznych - czytamy na stronie ministerstwa.

Za poeskspozycyjn kuracj antyretrowirusow (ARV) paci pastwo, chyba e do zakaenia (potencjalnego zakaenia) doszo w zwizku z wykonywaniem pracy. W takim przypadku za kuracj paci pracodawca.

Kadego roku wiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) aktualizuje schematy leczenia antyretrowirusowego, uwzgldniajce nowe leki ARV, ktre s na bieco rejestrowane w Unii Europejskiej (rejestracja zajmuj si EMA - Europejska Agencja Lekw).

W Polsce leczenia antyretrowirusowego opracowao Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS (PTN AIDS) w formie Rekomendacji, ktre corocznie aktualizuje.

Pod tym linkiem znajduje si wykaz orodkw prowadzcych w naszym kraju kuracj antyretrowirusow. Pacjent sam moe wybra miejsce, gdzie bdzie si leczy, a take go zmieni.

Zobacz wideo Epidemie towarzysz ludzkoci od tysicy lat

Powikania kuracji antyretrowirusowej (ARV)

W trakcie terapii istnieje ryzyko pojawienia si dugoterminowych powika zdrowotnych, w tym:

rdo: gov.pl,Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS