Liść Damiana: nie tylko afrodyzjak. Kto nie powinien go stosować

Liść Damiana przypłynął do nas morzem. Przywieźli go do Europy hiszpańscy misjonarze, którzy podpatrzyli jego zastosowanie u potomków Majów. Najważniejsze właściwości przypisywane roślinie odzwierciedla łacińska nazwa: Damiana aphrodisiaca.

Liść Damiana - charakterystyka rośliny

Roślina Damiana (Turnera diffusa, Damiana aphrodisiaca) to gatunek krzewu z rodziny męczennicowatych. Swoją nazwę roślina zawdzięcza świętemu Damianowi, patronowi farmaceutów. Inne nazwy to Turnera rozpierzchła i Damiana. Krzew Damiana rośnie w Ameryce Południowej, Środkowej, na Karaibach i w południowej części Ameryki Północnej. Krzew Damiana można spotkać także w Afryce i na terenie Indii.

Krzew osiąga wysokość około 1-2 metrów, ma pachnące liście wielkości około 10-25 cm oraz niewielkie żółte kwiaty. Kwitnie latem, a potem wydaje niewielkie owoce o zapachu figi.

Liść Damiana jako afrodyzjak i inne zastosowania w medycynie ludowej

Łacińska nazwa rośliny Damiana aphrodisiaca wywodzi się z przekonania, że roślina jest afrodyzjakiem. Zbierane w czasie kwitnienia liście Damiana podaje się w formie naparu lub wyciągu alkoholowego. Medycyna ludowa uznaje też inne walory lecznicze rośliny. Damianę ceni się za działanie moczopędnie i przeczyszczające, uważa się, że pomaga w trawieniu, łagodzi kaszel, wzmacnia organizm i chroni przed depresją.

Liść Damiana jako środek leczniczy cenili Majowie, a potem kolejni mieszkańcy Ameryki Środkowej oraz Południowej. Do Europy Damianę przywieźli misjonarze. Wzorem rodzimych mieszkańców Ameryki zalecali zioło w celu wzmocnienia i pobudzenia organizmu, łagodzenia zaburzeń menstruacji, pobudzenia owulacji, w depresji i w stanach lękowych, a także w celu zwiększenia libido.

Badania naukowe skupiły się głównie na działaniu Damiany jako afrodyzjaku. Dzisiaj liść wchodzi w skład różnych mieszanek ziołowych i preparatów na wzmocnienie libido. Używa się go też przy produkcji kosmetyków, a w kuchni do aromatyzowania deserów, likierów, napojów bezalkoholowych itp.

Zobacz wideo Chcesz się leczyć lub odchudzać ziółkami? Musisz to wiedzieć!

Liść Damiana - co znajdziemy w roślinie

Najważniejszym dla tej rośliny związkiem jest glikozyd flawonoidowy o nazwie luteolina, a ponadto roślina zawiera wiele cennych bioaktywnych związków, takich jak:

  • flawonoidy, głównie pochodne apigeniny i luteoliny
  • węglowodany (glukoza, fruktoza, sacharoza, ramnoza)
  • glukozyd maltolu
  • glikozydy cyjanogenne (tetrafilina B)
  • steroidy (glukozyd sitosterolu)
  • skwalen (węglowodór triterpenowy)
  • monoterpenoidy, sekwiterpenoidy, triterpenoidy
  • arbutyna (związek z grupy glikozydów fenolowych)
  • garbniki
  • witamina C
  • pierwiastki takie jak magnez, miedź, żelazo, cynk
  • saponiny
  • białka
  • w wyciągu z liści znajdziemy też kofeinę (alkaloid purynowy)
  • około 50 związków chemicznych znajduje się ponadto w olejku eterycznym (m.in. cyneol, cymol i piren)

Liść Damiana - zastosowanie w lecznictwie

Napary lub wyciągi alkoholowe z liści Damiana zwiększają libido kobiet i mężczyzn, poprawiają też satysfakcję z seksu dzięki zwiększaniu ukrwienia narządów płciowych. U mężczyzn liść Damiana ponadto opóźnia ejakulację. U kobiet zwiększa libido, szczególnie w okresie menopauzalnym. Udowodniono, że zawarte w Damianie związki hamują przemianę testosteronu w estrogeny. Zwiększa się też szybkość syntezy tlenku azotu, co ma związek z popędem seksualnym. Uważa się też, że picie naparu z Damiany reguluje menstruację i zmniejsza objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Ponadto roślinie przypisuje się poniższe właściwości lecznicze:

  • właściwości moczopędne (odkaża drogi moczowe)
  • właściwości gastroprotekcyjne - poprawia pracę wątroby i układu pokarmowego (wzmaga produkcję żółci)
  • właściwości antydepresyjne i przeciwlękowe
  • właściwości wzmacniające i pobudzające organizm (napar zawiera kofeinę)
  • działanie antyoksydacyjne (przeciwutleniające)

Suszone ziele można kupić w aptekach czy sklepach zielarskich. Przygotowuje się go podobnie jak inne suszone zioła, czyli w jako napar, ale także jako wyciąg alkoholowy (nalewka). Ponadto zioło jest sprzedawane w tabletkach, jako składnik innych leków ziołowych.

Liść Damiana - przeciwwskazania, skutki uboczne

Nie powinno się pić naparów lub nalewek z liści Damiana będąc w ciąży oraz w okresie karmienia dziecka. Przeciwwskazaniem są też alergia na rośliny z rodziny męczennicowatych. Składniki znajdujące się w roślinie wchodzą ponadto w interakcje z lekami stosowanymi w cukrzycy, zatem należy przyjmowanie tego ziela skonsultować z lekarzem. Druga grupa leków to preparaty zawierające progesteron, a zatem na przykład tabletki antykoncepcyjne.

Skutki uboczne przedawkowania to biegunka i zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ból głowy, bezsenność, wahania nastroju. W bardzo dużych dawkach roślina może być niebezpieczna dla organizmu.

Źródło: pubmed.gov