Kaszel mokry - nie lekcewa. To nie musi by zapowied powrotu do zdrowia

Kaszel mokry to wanie ten rodzaj kaszlu, ktry najczciej bagatelizujemy, nawet podczas pandemii. Skoro nie jest typowym objawem covidu, a umoliwia oczyszczanie drg oddechowych, traktujemy go jako sprzymierzeca w walce z chorob. Tymczasem samo odkrztuszanie to za mao, by pokona gron chorob. Kaszel mokry moe towarzyszy banalnemu przezibieniu, ale i zapaleniu puc czy grulicy.

Zazwyczaj kaszel mokry pojawia si po kaszlu suchym. Towarzyszy mu odkrztuszanie wydzieliny (flegmy), ewentualnie uczucie, e zalega ona w drogach oddechowych. O ile przy suchym "co" zmusza nas do kasania, chocia nie czujemy wydzieliny (ewentualnie bl w klatce piersiowej, drapanie w gardle, duszno), przy mokrym niejednokrotnie sami prbujemy wykrztusi wyranie zalegajc flegm. Nie zawsze si to udaje, nawet przy gbokim kaszlu, std wskazane jest wspieranie si lekami uatwiajcymi odkrztuszanie.

Po co ten kaszel?

Kaszel to naturalny odruch, spowodowany podranieniem receptorw kaszlowych, czyli pewnych struktur anatomicznych w krtani, tchawicy, oskrzelach i opucnej. To element systemu obronnego, pozwalajcego pozby si z drg oddechowych ciaa obcego czy wydzieliny wraz z drobnoustrojami i ich produktami przemiany materii.

W trakcie kaszlu powietrze opuszcza puca z zawrotn szybkoci, w wyniku wzrostu cinienia w dolnych drogach oddechowych. To moe upoledza przepyw krwi w pucach, a nawet, wyniku wyjtkowo uporczywego ataku, odpyw krwi z serca do mzgu. Std to uczucie wyczerpania, osabienia, a w skrajnych przypadkach zaburze wiadomoci po napadzie kaszlu.

Kaszel mokry nie powinien by jednak hamowany. Jeli nie jest wyjtkowo nasilony i sdzimy, e spowodowao go zwyke przezibienie, mona sobie pomc stosujc leki wykrztune, przeznaczone do leczenia takiego kaszlu (np. preparaty z ambroksolem, preparaty zioowe z ekstraktem bluszczu). Mona je kupi w kadej aptece. Istotne jest jednak dobranie odpowiedniego leku do wieku chorego, a take cise przestrzeganie zalece dotyczcych jego stosowania. Szkodliwe jest nie tylko przedawkowanie syropu czy tabletek, ale i zaycie ich o niewaciwej porze. Przyjcie niektrych lekw wykrztunych po godzinie 16. grozi bezsenn noc, a nawet gronymi powikaniami.

Kaszel mokry a COVID-19

Nie zapominaj te, by chroni innych przed odkasywan wydzielin, niezalenie od tego, co spowodowao infekcj. Jeli ju przebywasz w towarzystwie innych osb, no maseczk. Odkasuj w jednorazow chusteczk, ktr wyrzu zaraz po uyciu i zdezynfekuj rce. Jeli nie masz chusteczek, odkasuj w zgicie okcia, nigdy w donie. Rb tak nawet wtedy, gdy nie podejrzewasz u siebie infekcji, a kaszel to tylko naturalny odruch oczyszczajcy drogi oddechowe.

Zasadniczo kaszel mokry nie jest objawem infekcji wywoanej przez SARS-CoV-2. Dla niej typowy jest kaszel suchy, duszcy. Nie zapominaj jednak, e samodzielne odrnienie, czy masz przezibienie, gryp czy dopad cie koronawirus, jest w praktyce niemoliwe. Wielu lekarzy przyznaje, e rwnie nie podejmuj si takiego wstpnego nawet rozrniania (dlatego tak istotne s testy). Wszystkie infekcje oddechowe daj do zblione objawy, a kaszel mokry przy zakaeniu wirusowym moe by choby objawem nadkaenia bakteryjnego, a nie dowodem, e wirus nas wcale nie zaatakowa.

Jeli masz objawy jakiejkolwiek infekcji, po prostu zosta w domu.

Gdy jest uzasadnione podejrzenie, e to moe by koronawirus, skontaktuj si z lekarzem pierwszego kontaktu i ustal, jak dalej postpowa. Przepisy, kto i w jakich okolicznociach moe by testowany, cigle si zmieniaj, sanepid bywa nieosigalny, ale lekarz POZ powinien aktualnie obowizujce procedury.

Jeli twj stan wyranie si pogarsza, nie wahaj si wzywa pogotowia. Z objawami infekcji drg oddechowych nie jed do szpitala samodzielnie - uzgodnij postpowanie telefonicznie, eby nie traci czasu, nerww i nie naraa innych osb.

Zobacz wideo

Kaszel mokry? Nie tylko przezibienie

Zazwyczaj kaszel jest wywoany przez:

Jeli kaszel mokry wystpuje wraz z bia wydzielin, prawdopodobnie wywoay go wirusy. Gdy przybiera to-zielonkaw barw, moliwe, e doszo do nadkaenia bakteryjnego i niezbdne bdzie leczenie antybiotykiem.

Trzeba pamita, e samo produktywne odkrztuszanie nie wystarczy, by pokona bakteryjne zapalenie, dlatego niezbdny jest kontakt z lekarzem. Take wtedy, gdy kaszel nie ustpuje po 3-4 dniach (cz lekarzy sugeruje, e mona poczeka i do tygodnia).

Niewykluczone, e nie wystarczy teleporada, bo lekarz musi ci osucha i by moe wykona dodatkowe badania. Jeli oprcz kaszlu:

  1. masz wysok gorczk,
  2. pojawiaj si trudnoci w oddychaniu,
  3. samopoczucie wyranie si pogarsza lub nie poprawia po 2-3 dobach,

pomoc lekarza jest koniecznoci.

Nawet jeli pierwotna przyczyna infekcji bya niegrona, osabiona ni odporno moga dopuci do ataku najgroniejszych mikrobw.

Kaszlu u maego dziecka najlepiej nie lekceway nigdy i nie leczy domowymi sposobami. Wprawdzie dzieci zazwyczaj agodniej przechodz covid, ale pandemia nie wyeliminowaa wszystkich innych zagroe. Oczywicie, jednorazowe odkasywanie nie oznacza jeszcze choroby. Drogi oddechowe malucha moe podrani nawet okruszek chleba. Wwczas jednak nietrudno pozna, e malec jest zdrowy, a to by tylko epizod. Im modsze dziecko, tym szybciej infekcja moe si rozwija, a stan pogarsza. Banalne u dorosych zapalenie krtani, u niemowlaka, a nawet dziecka do lat piciu, moe spowodowa grony dla ycia obrzk i wymaga leczenia szpitalnego. Take wtedy, gdy infekcj wywoa wirus.

Jeeli w odkrztuszanej wydzielinie znajduj si drobinki krwi, nigdy nie lekcewa takiego objawu. Przyczyn moe by niegrone podranienie w drogach oddechowych, ale wanie tak objawia si te rak puc czy grulica. Wprawdzie ta ostatnia nie zdarza si zbyt czsto, jednak nie mona jej wykluczy, nawet u maego dziecka (wicej o grulicy). Bywa, e objawia si jedynie oglnym, przewlekym osabieniem, pokasywaniem, gorszym samopoczuciem.

Nawracajce, cikie infekcje oskrzeli i puc u dziecka, z towarzyszcymi wymiotami i obfitym luzem, mog oznacza mukowiscydoz. To bardzo rzadka choroba genetyczna, zazwyczaj wykluczana ju u noworodkw, za pomoc bada przesiewowych. Pokazuje jednak wyjtkowo dobitnie, e kaszel mokry to niekoniecznie samo dobro.

Infekcja, ktra pocztkowo przypomina gryp (wysoka gorczka, ble w kociach, byskawiczny rozwj choroby), czasem przechodzi w zapalenie puc. To, zwaszcza w przypadku dzieci i osb starszych, bywa ju wyjtkowo grone. W ostatnich latach coraz czstsze s ataki bakterii atypowych, ktre powoduj zapalenia oskrzeli i puc. Niejednokrotnie trudno je rozpozna nawet lekarzowi w gabinecie, gdy nie towarzysz im charakterystyczne dla zapalenia szmery i furkoty w drogach oddechowych. Dlatego, jeli lekarz zaleca wykonanie zdjcia rentgenowskiego puc, nie wahaj si. Wie, co robi. Moliwe, e lekarz zleci take wykonanie bada krwi lub, podejrzewajc problem przewleky, skieruje do pulmonologa czy alergologa. Do rozpoznania covidu przydatna jest tomografia komputerowa (wicej na ten temat). Kaszel alergiczny moe by zarwno suchy, jak i mokry.

Pulmonolog, chcc wykluczy zmiany nowotworowe, bd ciao obce w oskrzelach (zdarza si nawet osobom dorosym, e nie maj wiadomoci, i wanie ono jest przyczyn dolegliwoci), moe zleci bronchoskopi. To nie jest przyjemne badanie, ale dostarcza wielu bezcennych informacji. Bronchoskopia jest bezporednim badaniem wzrokowym krtani, tchawicy i oskrzeli. W tym celu uywa si gitkiej rurki (bronchoskopu) z ukadem optycznym na kocu. Na kocu bronchoskopu zamontowane jest rdo wiata, ktre umoliwia lekarzowi ogldanie wikszych drg oddechowych (oskrzela). Gitki bronchoskop moe by zastosowany w celu usunicia wydzieliny, krwi, ropy oraz cia obcych, do podawania lekw bezporednio do oskrzeli i do okrelania miejsca krwawienia. Przed badaniem czsto podaje si lek uspokajajcy, aby zmniejszy lk pacjenta. Dodatkowo podaje si atropin w celu zmniejszenia ryzyka skurczu krtani i zwolnienia akcji serca, ktre czasami pojawiaj si podczas badania. Gardo i nos s znieczulane sprayem znieczulajcym. Dopiero potem bronchoskop jest wprowadzany przez nos do drg oddechowych.

Uwaga! To zrozumiae, e palacz kaszle, ale to jeszcze nie powd, by kaszel lekceway. Kaszel jest najczciej naturaln reakcj obronn organizmu na dym tytoniowy i objawy ustpi po rzuceniu naogu (nie od razu: wczeniej drogi oddechowe musz si oczyci). Zarazem - moe by ju objawem czstych chorb palaczy, w tym przewlekego zapalenia oskrzeli, ale i raka puc. Osoba palca nie powinna wic lekceway kaszlu i bezwzgldnie odwiedzi lekarza, gdy jego charakter, bd natenie wyranie si zmienia.

Najlepsze sposoby na mokry kaszel

Wszelkie domowe metody leczenia i stosowanie lekw bez recepty nie przynosi oczekiwanej poprawy, jeli dopad ci COVID-19. Zatem: jeli nie widzisz efektw, zachowaj jeszcze wiksz ostrono, bo moesz by roznosicielem koronawirusa.

Niby kaszel to objaw banalny, a jednak, nawet wrd lekarzy, opinie co do tego, jak go leczy, gdy jest jedynie objawem przezibienia, s podzielone. Wielu specjalistw nie poleca rodkw "2 w 1", czyli syropw zarwno na kaszel suchy, jak i mokry. Preparaty uniwersalne rzadko s rwnie skuteczne, jak kierunkowe.

Rekomendowane przez jednych lekarzy wycigi zioowe s odradzane przez drugich, ktrzy ostrzegaj, e zawarty w nich spirytus moe nadmiernie wysuszy gardo i dodatkowo podrania. Bardziej agodne s napary. Wskazane z lipy, szawii, rumianku: moe nie s dokadnie na kaszel, ale oglnie dziaaj przeciwzapalnie i oczyszczajco, wic wspomog leczenie agodnych infekcji.

Niemal wszyscy s zgodni, e na kaszel pomaga domowy syrop z cebuli. Pod warunkiem, e dasz rad go przekn... Zreszt, wedug jednych rde lepiej sprawdza si na kaszel suchy, wedug innych na mokry. C, nie zaszkodzi wyprbowa, zwaszcza, gdy kaszel dopad ci nagle i nie da si wyskoczy do apteki, by poradzi si chocia farmaceuty.

Uniwersalnym zioem ma by rwnie tymianek. Pomaga zarwno przy wysuszonych i pozbawionych luzu bonach luzowych grnych drg oddechowych, jak i w przypadku zalegania w nich wydzieliny.

Przy kaszlu wyjtkowo uporczywym, opornym na dostpne w aptece syropy wykrztune i "leki domowe", polecane s syropy zoone (compositum), ktre jednoczenie wstrzymuj kaszel i rozrzedzaj luz. Niektrym w takich sytuacjach pomaga te syrop prawolazowy lub z babki lancetowatej.

Najlepsze syropy? Ostronie!

Syropy wykrztune stosujemy tak dugo, jak dugo odkrztuszanie jest utrudnione, mczce. Samodzielnie (bez zalecenia lekarza), najlepiej nie duej, jak dwa-trzy dni. Dotyczy to w szczeglnoci takich lekw, jak te zawierajce ambroksol. Leki te nie tylko rozrzedzaj wydzielin, ale zwikszaj jej objto. Tymczasem flegma to doskonaa poywka dla bakterii. Bywa, szczeglnie w przypadku dzieci, e taka "nadprodukcja" wydzieliny sprzyja bakteryjnym powikaniom. Wprawdzie niektre leki wzmagaj dziaanie antybiotyku, wic lekarz zaleca ich przyjmowanie duszy czas, jednak samodzielne stosowanie naprawd nie musi wyj na zdrowie.

Zasadniczo pomocne s inhalacje. Bez obaw stosuj te, ktre zaleci lekarz. Samodzielnie te moesz je wykonywa, ale pod pewnymi warunkami. Po pierwsze pamitaj, e garnek z gorc wod nie jest dobrym pomysem, gdy chcesz inhalowa dziecko czy osob starsz. Nietrudno o wypadek. Dlatego inhalacje niemal zupenie wyeliminoway nowoczesne domowe nebulizacje.

Jeli zamierzasz do nich doda olejki eteryczne (np. sosnowy), zachowaj szczegln ostrono za pierwszym razem. Moesz zareagowa alergicznie. Maym dzieciom w ogle nie zaleca si stosowania substancji o intensywnym zapachu (np. olejku kamforowego do rozgrzewania). Inhalacja z soli fizjologicznej, najlepiej z nebulizatora, w zupenoci wystarczy.

Wiele lekw stosowanych w agodzeniu kaszlu moe wchodzi w interakcje ze rodkami stosowanymi przy nadcinieniu, chorobach serca i innych chorobach przewlekych. Osoby cierpice na takie schorzenia z kadym kaszlem powinny wic zgasza si do lekarza i skonsultowa z nim moliwo zastosowania konkretnego preparatu.