Witamina C - dlaczego jest taka ważna i gdzie jej szukać?

Witamina C, czyli kwas askorbinowy, najczęściej przypominamy sobie o niej w okresie infekcji, czyli zwykle jesienią i zimą. Jej możliwości znacznie wykraczają poza wsparcie układu immunologicznego. To także jeden z najsilniejszych przeciwutleniaczy czyli, substancji, które wstrzymują procesy starzenia.

Witamina C  jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wiele organizmów żywych jest w stanie wytwarzać witaminę C. Niestety, człowiek nie należy do nich. Nasz organizm nie potrafi ani syntetyzować, ani magazynować witaminy C. Dlatego powinniśmy ją stale dostarczać z pożywieniem lub formie suplementów.

Zobacz wideo Masz kaca? Sięgnij po buraki, mogą złagodzić skutki

Witamina C - jaką rolę pełni w organizmie

Po witaminę C zwykle sięgamy jesienią i zimą ponieważ jest niezawodna w zwalczaniu przeziębienia i grypy. To tylko niewielka część jest dobroczynnego działania. Witamina C odgrywa bardzo bardzo rolę w wielu kluczowych procesach zachodzących w naszym organizmie. Przede wszystkim ogranicza rozwój chorób cywilizacyjnych, spowalnia procesy starzenia. Ponadto:

  • wspomaga syntezę kolagenu, który jest "cementem" łączącym tkanki. Dlatego ma wpływ na utrzymanie zdrowych zębów, dziąseł i kości.
  • przyspiesza m.in. gojenie ran, zrastanie kości, wchłanianie siniaków
  • kwas askorbinowy to antyoksydant, który niszczy wolne rodniki uszkadzające komórki organizmu. W ten sposób chroni go przed rozwojem nowotworów
  • uszczelniania naczynia krwionośne
  • dobrze wpływa na układ sercowo-naczyniowy. Przyczynia się do spadku ciśnienia tętniczego, oraz reguluje poziom cholesterolu. W efekcie mniejsza się niebezpieczeństwo rozwoju miażdżycy
  • chroni skórę przed starzeniem dzięki m.in właściwościom antyoksydacyjnym
  • bierze udział w przyswajaniu żelaza z pokarmu
  • pomaga w profilaktyce i leczeniu zaćmy
  • sprzyja łagodzeniu reakcji alergicznych
  • podnosi wydolność fizyczną organizmu i odporność na stres

Zapotrzebowanie na witaminę C

Zapotrzebowanie na witaminę C zmienia się wraz z wiekiem i im starsi jesteśmy tym więcej jej potrzebujemy. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C u dorosłego człowieka wynosi 90 mg kwasu askorbinowego, dzieci potrzebują jej zaledwie 40 mg. Należy jednak pamiętać, ze zapotrzebowanie na witaminę C zależy od wielu czynników. Zapotrzebowanie na kwas askorbinowy rośnie w przypadku:

  • osób chorujących na serce
  • osób stosujących doustne środki antykoncepcyjne
  • osób ciężko pracujących fizycznie
  • palaczy papierosów
  • osób pijących alkohol
  • kobiet ciężarnych i karmiących
  • osób starszych
  • osób pozostających pod dużym stałym stresem

Witamina C - gdzie jej szukać

Cytrusy i inne kwaśne pokarmy (np. kapusta kiszona ) to nie jedyne źródła tej cennej witaminy. Najwięcej kwasu askorbinowego dostarczymy sobie sięgając po czarne, czerwone porzeczki, cytryny, pomarańcze i truskawki. Mimo że kojarzenie jej ze smakiem kwaśnym to dobry trop, to jednak nie jedyny. Znaczne ilości witaminy C zawiera także kalafior, papryka, kapusta czerwona i biała oraz ziemniaki. Niestety przyrządzając, któreś z warzyw na ciepło tracimy blisko 75 proc. kwasu askorbinowego, nie służy jej również światło i tlen (dlatego świeże warzywa nie powinny leżeć zbyt długo).

Aby mieć pewność, że jemy produkty z których witamina C "nie wyparowała" najlepiej wybierać te, które można zjeść na surowo. Jest jednak jeszcze jeden haczyk. Aby organizm mógł "wyciągnąć" z pożywienia witaminę C potrzebuje żelaza dlatego, najlepiej połączyć ją z czymś, co dostarczy żelaza, np. krwistym befsztykiem czy kilkoma orzechami.

Witamina C - czy można przedawkować

Przekonanie, że możemy bezkarnie dostarczyć dowolną ilość witamin mocno nie jest prawdą. 1 gram kwasu askorbinowego i więcej to już nie witamina, a toksyna. U dzieci przedawkowanie "witaminki" może doprowadzić do tworzenia się w nerkach złogów, a w najgorszym wypadku do ich uszkodzenia.

Witamina C może wpływać na działanie niektórych leków czy terapii. Dzieje się tak w przypadku radio - i chemioterapii oraz leków przeciwzakrzepowych, pod jej wypływem znacznie podnosi się ich toksyczność. Dużą ostrożność należy zachować przy łączeniu jej z aspiryną, hormonami czy antydepresantami, ponieważ traci ona swoje właściwości.

Raz jeszcze warto powtórzyć, że najlepiej dostarczać witaminę C w naturalnych produktach. W przypadku, gdy musimy posiłkować się suplementami w formie tabletek powinniśmy jest stosować w czasie posiłku lub lub bezpośrednio po nim. W sprzedaży jest wiele produktów zawierających tę witaminę, w tym również takie  o przedłużonym uwalnianiu witaminy C do organizmu. Wówczas kwas askorbinowy będzie nas wspomagał przez 8 do 12 godzin po zażyciu jednej pastylki.

Skutki niedoboru witaminy C

Pierwsze objawy niedoboru witaminy C łatwo pomylić z symptomami innych dolegliwości, dlatego są trudne do zdiagnozowania. Typowe objawy niedoboru witaminy C to:

Witamina C prawo- czy lewoskrętna

Kwas askorbinowy występuje w postaci dwóch izomerów - D i L. Forma D- potocznie jest nazywana prawoskrętną, ponieważ posiada grupę hydroksylową po prawej stronie. Forma L- nazywana jest lewoskrętną, bo grupę hydroksylową ma po lewej stronie.

Ostatnio pojawiło się wiele doniesień, że skuteczna jest tylko lewoskrętna witaminę C. Źródłem takich twierdzeń jest fakt, że forma D- nie jest wykorzystywana przez organizm, w przeciwieństwie do formy L-. Warto również dodać, że izomer L jest wyłącznie prawoskrętny. Jego odbicie lustrzane - izomer D - nie jest witaminą C! Jest to forma kwasu askorbinowego o identycznym wzorze chemicznym, lecz wiązania atomowe są inaczej rozmieszczone.

To co jednak jest najważniejsze, to wszystkie produkty dostępne w sprzedaży, niezależnie od producenta, to prawoskrętny izomer kwasu askorbinowego, czyli kwas L-askorbinowy.