Zatoka esowata - czym jest, jak jest zbudowana, moliwe schorzenia

Zatoka esowata jest jedn ze struktur lecych wewntrz czaszki, w ktrej gromadzi si krew ylna. Jest ona uwypukleniem opony twardej mzgowia. Najpowaniejszym schorzeniem, ktre dotyczy zatoki esowatej jest zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej. Jest to grona choroba, ktra stanowi zagroenie dla ycia chorego. Jak przebiega ta choroba i jakie daje objawy? Jak si j rozpoznaje i na czym polega leczenie?

Zatoka esowata – czym jest?

Zatoka esowata jest jedn z zatok ylnych opony twardej, czyli ukadu ylnych przestrzeni, ktre pooone s w jamie czaszki. Zatoki tego typu s odpowiednikiem ukadu ylnego kanau, w ktrym znajduje si rdze krgowy i zbudowane s ze struktur jednej z opon mzgowych, a dokadniej opony twardej. Ma ona niezwykle delikatne struktury, ktre s uoone w ssiedztwie wyrostka sutkowatego. W rejonie wyrostka sutkowatego, zatoka jest pokryta warstw kostn, w ktrej obecne s komrki sutkowate. Zatoka ta umiejscowiona jest przy powierzchni wewntrznej skalistej czci koci skroniowej. Zatoka esowata jest niesymetryczna, zwykle jest lepiej rozwinita po prawej stronie. U niektrych osb zatoka esowata ma nieprawidowy przebieg, co jest istotne podczas wszelkich operacji przeprowadzanych w rejonie uszu. Jeeli przednia ciana zatoki esowatej zachodzi na boczn powierzchni jamy sutkowej, mwi si o przodowaniu zatoki esowatej, ktre wystpuje czciej z prawej strony.

Inne wady zwizane z budow tej zatoki to uwypuklenie, zdwojenie czy niewyksztacenie zatoki esowatej. Wszelkie tego typu anomalie w budowie zatoki s niezwykle istotne podczas operacji przeprowadzanych w tym obszarze.

Zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej

Najczstszym i najbardziej powanym schorzeniem, ktre wystpuje w obszarze zatoki esowatej jest zakrzepowe zapalenie tej zatoki okrelane skrtem ZZZE. Zwykle zapalenie jest powikaniem po rnego typu schorzeniach laryngologicznych. Choroba moe wystpowa u pacjentw w rnym wieku, bez wzgldu na pe. Do najpowszechniejszych przyczyn tej choroby zalicza si ostre zapalenie ucha rodkowego oraz przewleke zapalenie ucha rodkowego, ktremu towarzyszy perlak. Innym powodem rozwoju ZZZE moe by zapalenie, ktre pocztkowo pojawia si w naczyniach ylnych w okolicach zatoki esowatej i z czasem rozprzestrzenia si.

W przebiegu schorzenia dochodzi do zaburzenia przepywu krwi przez zatok esowat, co skutkuje pojawieniem si skrzepliny, ktra z czasem zwiksza swoj objto. Skrzeplina moe osiga due rozmiary i siga nawet do yy szyjnej wewntrznej. Poza tym, w skrzeplinie moe si rozwija zakaenie bakteryjne. W pocztkowym stadium choroba daje objawy, takie jak oglne osabienie,pogorszenie samopoczucia, podwyszenie temperatury ciaa oraz sabe ble gowy. Objawy te mona atwo pomyli z objawami innych chorb, w zwizku z czym rzadko moliwe jest wczesne postawienie diagnozy. W pniejszym czasie pojawiaj si takie dolegliwoci jak:

  • Gorczka narastajca w cigu dnia,
  • Dreszcze,
  • Silny bl ucha,
  • Sztywno karku i inne objawy oponowe,
  • Przyspieszenie czynnoci serca,
  • Przyspieszenie oddechu,
  • Nudnoci, wymioty.

Jeeli wystpi jakiekolwiek niepokojce objawy, nie naley ich lekceway i jak najszybciej uda si do lekarza. Diagnoza zakrzepowego zapalenia zatoki esowatej opiera si na dokadnym wywiadzie lekarskim oraz badaniu fizykalnym i otoskopii. Charakterystyczne objawy, jakie wystpuj podczas badania, to objaw Griesingera, czyli obrzk oraz bolesno wyrostka sutkowatego, a take objaw Vossa, czyli brak szmeru w trakcie osuchiwania yy szyjnej wewntrznej (nieobecno szmeru jest spowodowana wystpowaniem skrzepliny w naczyniu ylnym). Oprcz tego, w niektrych przypadkach wykonuje si posiew krwi lub badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa gowy.

Zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej wymaga leczenia chirurgicznego. W trakcie zabiegu wykonuje si resekcj tkanek ucha, ktre zostay objte zakaeniem. Stosuje si take antybiotykoterapi. Zwykle konieczne jest podawanie rnych rodzajw lekw, ktre dziaaj na rne rodzaje drobnoustrojw chorobotwrczych.

ZZZE jest niezwykle gron chorob, ktra moe prowadzi do rozprzestrzeniania si bakterii po krwioobiegu, co moe skutkowa posocznic. Szacuje si, e nawet u 20 proc. pacjentw, u ktrych stwierdza si zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej dochodzi do zgonu spowodowanego powanymi powikaniami, takimi jak wystpienie ropni w narzdach wewntrznych (midzy innymi w mzgu oraz w pucach).

Zobacz wideo