Hepcydyna - na czym polega dziaanie hepcydyny, wskazania do badania, wyniki

Hepcydyna jest hormonem peptydowym produkowanym przez wtrob. Ma za zadanie utrzymywa odpowiedni poziom elaza w organizmie. Hepcydyna naley take do biaek towarzyszcych ostrym stanom zapalnym. Bada si stenie tego hormonu we krwi, przede wszystkim przy diagnozowaniu rnych form niedokrwistoci i w innych zaburzeniach zwizanych z niedoborem elaza.

Hepcydyna - czym jest ten zwizek? Jak peni rol w organizmie?

Hepcydyna to hormon peptydowy (czyli organiczny zwizek chemiczny skadajcy si z kilku aminokwasw poczonych wizaniem peptydowym). Jest syntetyzowana w komrkach wtroby zwanych hepatocytami. Hepcydyna zajmuje si regulowaniem poziomu elaza w organizmie poprzez regulowanie szybkoci wchaniania elaza w przewodzie pokarmowym (w jelitach) oraz przez hamowanie uwalniania elaza z makrofagw (komrki erne, w ktrych dochodzi do rozkadu zniszczonych ju, starych erytrocytw). Jest bezporednim inhibitorem ferroportyny, biaka transportujcego elazo poza komrki je magazynujce.

Hepcydyna - rola elaza w organizmie

elazo to pierwiastek absolutnie kluczowy w naszym organizmie. Bierze udzia w syntezie hemoglobiny i mioglobiny (enzym odpowiadajcy za magazynowanie tlenu w komrkach) oraz jest katalizatorem wielu procesw enzymatycznych. Dzienne wraz z poywieniem dostarczamy organizmowi okoo 1-2 mg elaza, natomiast zapasy tego pierwiastka wynosz zwykle 3-5 g. Nadmiar elaza szkodzi organizmowi. Moe spowodowa uszkodzenie wtroby, w tym mitochondriw, mikrosomw i lizosomw, prowadzce do wknienia i karcynogenezy, a take zwiksza stres oksydacyjny w komrkach. Natomiast niedobr elaza skutkuje niedokrwistoci (anemi), blami gowy i wiksz podatnoci na infekcje.

Za utrzymywanie odpowiedniego poziomu elaza w organizmie odpowiada krca we krwi hepcydyna. Hormon czy si z obecn w makrofagach i enterocytach ferroportyn, przez co hamuje uwalnianie z nich elaza, a take powoduje zmniejszone wchanianie elaza w jelitach. Natomiast w przypadku niedoborw elaza i niedotlenienia aktywno hepcydyny maleje. Zwikszony poziom hepcydyny zauwaa si przy stanach zapalnych, zakaeniach, urazach, a take przy chorobach nowotworowych.

Zobacz wideo Sonecznik poprawia nastrj! Ma sporo kalorii, ale nie tuczy!

Hepcydyna - wskazania do badania, wyniki

Badanie stenia hepcydyny wykonuje przy niedokrwistoci oraz przy zaburzeniach zwizanych z niedoborem elaza, a take w przypadku hemochromatozy wrodzonej. Badanie jest pomocne ponadto w przypadku suplementowania elaza oraz w trakcie leczenia erytropoetyn (hormon wydzielany przez nerki i wtrob, wpywajcy na produkcj czerwonych krwinek). Poziom hepcydyny oznacza si w krwi ylnej lub w moczu. Stosuje si dwie techniki: spektometria masowa (MS) lub metody immunochemiczne, takie jak ELISA.

Norma hepcydyny w surowicy krwi to 2,9-21,9 mg/ml. Aby waciwie zinterpretowa wyniki naley ponadto oznaczy: poziom elaza we krwi, ferrytyn, poziom hemoglobiny, poziom czerwonych krwinek RBC i wskaniki czerwonokrwinkowe, rozpuszczalny receptor dla transferryny sTfR oraz cakowit zdolno do wizania TIBC i utajon zdolno wizania elaza UIBC. A ponadto: poziom kreatyniny i prby wtrobowe.

Hepcydyna - powizane choroby

Niskie stenie hepcydyny moe si wiza z takimi zaburzeniami jak:

  • hemochromatoza wrodzona (cukrzyca brunatna) - jest to dziedziczna choroba, w ktrej dochodzi do nadmiernego gromadzenia si elaza i w konsekwencji - do uszkodzenia wielu tkanek i narzdw
  • talaksemia, inaczej niedokrwisto tarczowatokrwinkowa - wrodzona choroba genetyczna zwizana z zaburzeniami syntezy hemoglobiny
  • niedokrwistoci dyserytropoetyczne, czyli niedokrwistoci zwizane z przedwczesnym niszczeniem erytrocytw, bdcym efektem zaburze wynikajcych z nieprawidowej ich budowy
  • niedokrwisto z niedoboru elaza
  • hipoksja, czyli stan, w ktrym do komrek dociera zbyt mao tlenu
  • niedobory elaza
  • niedobory erytropoetyny, czyli hormonu inicjujcego produkcj czerwonych krwinek

Wysokie stenie hepcydyny wie si, midzy innymi, ze:

  • stanami zapalnymi
  • zakaeniami
  • nowotworami
  • przewlek chorob nerek