Wyhodowane w laboratorium komórki mięśnia sercowego zostały - po raz pierwszy - przeszczepione człowiekowi

Nowatorska operacja została przeprowadzona w Japonii i wszystko wskazuje na to, że pomogła pacjentowi. "Mamy nadzieję, że w przyszłości tego typu przeszczepy uratują życie wielu ludziom" - mówią chirurdzy, którzy jako pierwsi odważyli się na taki zabieg.

Zespół medyczny z Uniwersytetu w Osace przeprowadził pierwszą na świecie operację wszczepienia pacjentowi komórek mięśnia sercowego, które powstały sztucznie. Zostały bowiem wyhodowane w laboratorium z tzw. komórek iPS. Na czym polega ta metoda?

Jest to nowatorka technologia medyczna wykorzystująca indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste, znane komórkami iPS lub IPSC (ang. induced pluripotent stem cells). Tego typu komórki uzyskuje się sztucznie z komórek somatycznych człowieka, poprzez wymuszanie w nich ekspresji odpowiednich genów.

W uniwersyteckim laboratorium naukowcy najpierw pobrali od dorosłej osoby komórki skóry oraz krwi, a następnie rozpoczęli ich przeprogramowywanie. Chodzi w tym o to, aby takie komórki powróciły do tzw. zarodkowego stanu pluripotencjalnego. Pluripotencja to zdolność komórek do przekształcania się w dowolny typ, zatem naukowcy mogą z nich uzyskać, stosując odpowiednie metody, potrzebne w danej chwili komórki, w tym przypadku potrzebne do operacji komórki mięśnia sercowego. Miliony takich komórek zostało następnie umieszczonych na małych arkuszach, mających około 4-5 cm szerokości i 0,1 milimetra grubości. Teraz japońscy chirurdzy, zamiast przeszczepiać całe serce, umieścili rozkładalne arkusze, zawierające wyhodowane komórki mięśnia sercowego, na uszkodzonym fragmencie narządu.

Zobacz wideo

Pacjent, na którym przeprowadzono pierwszą operację, choruje na kardiomiopatię niedokrwienną. Jest to postępująca choroba mięśnia sercowego, prowadząca do jego uszkodzenia, kończąca się osłabieniem czynności skurczowej i niewydolnością serca. Ciężkie postacie tej choroby mogą wymagać przeszczepu serca. W tym przypadku japońscy chirurdzy mają nadzieję, że komórki mięśnia sercowego, znajdujące się na wszczepionych arkuszach, rozpoczną wydzielanie odpowiedniego białka, które wspomaga proces regeneracji naczyń krwionośnych, co powinno poprawić czynność serca. W tej chwili pacjent znajduje się już w szpitalu na oddziale ogólnym.

Yoshiki Sawa, profesor na oddziale chirurgii sercowo-naczyniowej, który kierował zespołem medycznym, mówi o planach na następny rok. Jeżeli stan pacjenta będzie się poprawiał, to znaczy że przeszczep zadziałał i będzie można przeprowadzić tę procedurę u kolejnych osób. W kolejce czeka już 10 pacjentów, którzy mają nadzieję na nowatorską operację w ciągu najbliższych trzech lat.

Jest to już drugie zastosowanie kliniczne komórek iPS w Japonii. Po raz pierwszy wykorzystano je do operacji oka wykonanej w instytucie badawczym w Riken.

Źródło: ScienceAlert, Japan Times

Więcej o: