Mielina - czym jest, na czym polega mielinizacja?

Mielina, nazywana rwnie otoczk lub osonk mielinow, to warstwa otaczajca wkna nerwowe. Zaczyna si ksztatowa ju u podu i jest niezbdna do prawidowego funkcjonowania mzgu. Czym jest ta substancja i z czego jest zoona? Jakim chorobom towarzyszy degradacja mieliny?

Mielina – czym jest?

Mielina to substancja, ktra stanowi otoczk wkien nerwowych. Substancja ta jest wytwarzana przez komrki, ktre otaczaj aksony. W orodkowym ukadzie nerwowym osonka mielinowa jest tworzona przez oligodendrocyty, a w obwodowym ukadzie nerwowym tak zwane lemocyty, czyli komrki Schwanna. Komrki tworzce mielin owijaj si kilkukrotnie wok aksonw tworzc osonk skadajc si z kilku warstw bony komrkowej poczonych biakiem. Wewntrz jednego wkna nerwowego mog znajdowa si nawet tysice aksonw, ktre uoone s blisko siebie, w zwizku z czym moe dochodzi do zaburze elektrycznych, co moe skutkowa znieksztaceniem informacji, ktre s przesyane przez wkna nerwowe.

Warto zaznaczy, e impulsy elektryczne s przekazywane dziki obecnoci jonw, ktre s rozpuszczone w soli. Podczas przepywu impulsw cz jonw moe ucieka przez bon aksonw, w zwizku z czym dochodzi do zmniejszenia tempa przepywu. Osona mielinowa spenia funkcj swego rodzaju uszczelnienia bon komrkowych, izolatora elektrycznego i stanowi mechaniczn ochron aksonu. Co wicej, osonka ta wpywa na zwikszenie tempa przepywu impulsw we wknach. Jest to niezbdne do prawidowego przekazywania informacji w mzgu. Sprawne funkcjonowanie obwodw mzgu nie jest moliwe do momentu, gdy struktury te zostan otoczone osonk mielinow.

Nie wszystkie wkna nerwowe w organizmie czowieka s pokryte mielin, w zwizku z czym impulsy s w nich przewodzone na rne sposoby. We wknach zmielinizowanych przewodzenie impulsw ma charakter skokowy, natomiast we wknach niezmielinizowanych impulsy poruszaj si znacznie wolniej, w sposb cigy.

Mielinizacja – przebieg

Proces mielinizacji u ludzi zaczyna si ju w trzecim trymestrze rozwoju podowego. Mimo to, w mzgu noworodka jest wci niewiele mieliny, a jej dynamiczny rozwj nastpuje w wieku niemowlcym. Z powstawaniem otoczki mielinowej zwizany jest szybki rozwj dziecka i moliwo zdobywania coraz to nowszych umiejtnoci. Mielinizacja trwa kilkanacie lat, a do zakoczenia okresu dorastania. Na jako osony mielinowej i tempo jej rozwoju ogromny wpyw ma dieta. Odpowiednie odywienie organizmu zapewnia prawidowe funkcjonowanie komrek glejowych, ktre bior udzia w wytwarzaniu mieliny, a take odywiaj komrki nerwowe. Otoczka mielinowa skada si przede wszystkim z cholesterolu. Mniej wicej 40 proc.tej substancji stanowi woda, natomiast lipidy stanowi od 70 do 85 proc. suchej masy. Pozostae 15 – 30 proc. suchej masy stanowi biaka.

Zaburzenia zwizane z osonk mielinow

Gdy w organizmie z rnych powodw dochodzi do rozpadu osonki mielinowej (mwi si wtedy o demielinizacji), pojawiaj si problemy zdrowotne, takie jak stwardnienie rozsiane, poprzeczne zapalenie rdzenia, czy ostre rozsiane zapalenie mzgu, nerwu wzrokowego i rdzenia. Choroby te zalicza si do neurodegeneracyjnych chorb autoimmunologicznych. W przebiegu takich schorze u pacjentw nastpuje stopniowe zmniejszenie sprawnoci ruchowej oraz czuciowej. Pojawiaj si take rne objawy, ktre s inne w zalenoci od tego, jakie funkcje neuronw zostay upoledzone przez chorob. Najczciej wystpujce objawy to:

Jak do tej pory nie opracowano skutecznej metody naprawy uszkodzonych otoczek mielinowych, jednak prowadzi si w tym kierunku badania. Sprawdza si midzy innymi moliwo wszczepienia do ukadu nerwowego prekursorw, ktre miayby powodowa ponowny rozwj mieliny, a take wspomaganie mielinizacji poprzez podawanie do organizmu odpowiednich przeciwcia. Badania tego typu przeprowadzono na razie na myszach i uzyskano zadowalajce wyniki. Udowodniono take, e mielina ulega odtwarzaniu u pacjentw, ktrym podaje si hormony tarczycy. Terapia taka nie jest jednak stosowana ze wzgldu na powane efekty uboczne, do ktrych nale uszkodzenie ukadu kostnego, serca, a take mini.

Wap wany nie tylko dla koci, potrzebuje go rwnie serce i ukad nerwowy

Zobacz wideo