Dializa otrzewnowa - na czym polega? Dializa otrzewnowa a hemodializa

Dializa otrzewnowa jest to jedna z podstawowych metod leczenia niewydolnoci nerek, zabieg nerkozastpczy. Ma on na celu oczyszczenie organizmu z toksycznych substancji, ktre wytwarzane s w procesie metabolizmu. W tym celu w jamie brzusznej umieszczany jest cewnik, do ktrego wpuszczany jest pyn dializacyjny, absorbujcy szkodliwe substancje.

Na czym polega dializa otrzewnowa?

Dializa otrzewnowa jest to zabieg polegajcy na oczyszczeniu krwi z przetrawionych, niepotrzebnych substancji oraz dostarczeniu do organizmu skadnikw, wyrwnujcych poziom zakwaszenia. Zabieg ten naley do metod leczenia niewydolnoci nerek, poniewa dziki niemu wykonana zostaje praca tych narzdw.

Otrzewna jest to bona wycielajca ca jam brzuszn czowieka. Cech charakterystyczn tej bony jest przepuszczalno, wobec czego na zasadzie filtra przepuszcza substancje z krwi do jamy otrzewnej oraz odwrotnie. W przypadku gdy nerki nie funkcjonuj prawidowo lub nie pracuj w ogle, substancje niepotrzebne (przetrawione i toksyczne) dostarczone z krwi do otrzewnej nie zostaj wydalone i zalegaj w organimie, co moe skutkowa zakaeniem. Dializa otrzewnowa, jako zabieg nerkozastpczy ma na celu usunicie tych substancji.

Zobacz wideo

Dializa otrzewnowa – jak przebiega zabieg?

Zabieg dializy otrzewnowej polega na prowadzeniu do organizmu pynu dializacyjnego, ktry ma waciwoci absorpcyjne toksycznych substancji, a take zawiera skadniki niezbdne do prawidowego funkcjonowania organizmu (przywracajce rwnowag kwasowo-zasadow), ktre s uwalniane do krwi.

Pyn dializacyjny wprowadza si do wczeniej umieszczonego cewnika. Cewnik wszczepia si w jam brzuszn czowieka najpniej na 2 tygodnie przed zabiegiem. Zwykle umieszczony jest on na dnie jamy otrzewnej (u kobiet w Zatoce Douglasa, u mczyzn w zakbieniu odbytniczo-pcherzowym). Na zewntrz organizmu z cewnika wyprowadzana jest rurka (okoo 30 cm dugoci), dziki ktrej moliwa jest wymiana pynw.

Istniej dwie gwne metody wykonywania dializ otrzewnowych:

  • Ciga, ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO) – jest to rczna metoda wymiany pynw ustrojowych. W pierwszej kolejnoci do rurki cewnika podcza si pyn dializacyjny, ktrym naley wypeni cay, umieszczony w jamie brzusznej pojemnik. Nastpnie do rurki naley podpi pusty pojemnik na zuyty pyn, ktry zawiera wchonite toksyczne substancje. Taki cykl trwa od 20 do 30 minut naley go powtrzy 3-4 razy dziennie i obecnie mona to robi w domu.
  • Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO) – zautomatyzowana wymiana pynw, polegajca na podczeniu cewnika do urzdzenia, zwanego cyklerem, ktry sam prowokuje cay proces. Automatyczn dializ otrzewnow pacjenci wykonuj zwykle w nocy, podczajc si na czas snu do cyklera. Dziki temu, po odczeniu si od urzdzenia rano, chorzy mog prowadzi normalny tryb ycia, chodzi do pracy, a nawet uprawia aktywno fizyczn.

Roztwr uywany do obu rodzajw dializ zawiera takie substancje jak: sd, wap, chlor, magnez oraz mleczany.

Dializa otrzewnowa a hemodializa

Zarwno dializa otrzewnowa jak i hemodializa maj za zadanie oczyszczenie organizmu z toksycznych substancji. Hemodializa wykonywana jest jednak w sytuacjach powaniejszych, kiedy dochodzi do cakowitej niewydolnoci nerek, a take zatrucia organizmu toksycznymi substancjami. Zabieg ten polega na podczeniu pacjenta do specjalistycznego urzdzenia, dializatora, penicego funkcj sztucznej nerki. Nastpnie przez urzdzenie przetaczana jest caa krew z organizmu, w celu jej oczyszczenia. Hemodializ wykonuje si wycznie w warunkach szpitalnych i trwa ona od 4 do 6 godzin. Czstotliwo jej wykonywania uzaleniona jest od stanu pacjenta.

Dializa otrzewnowa – przeciwskazania

Dializ otrzewnow nie naley wykonywa, jeeli u chorego wystpi okrelone przeciwskazania:

  • Zrosty zlokalizowane w jamie otrzewnej
  • Niedawno przebyte zabiegi operacyjne o obrbie jamy brzusznej oraz klatki piersiowej
  • Zwknienie bony otrzewnowej
  • Nieszczelna jama opucna i przeciek pynu do jamy otrzewnowej
  • Przetoka nerkowo-skrna lub stomia na jelicie grubym

Wzgldnymi przeciwskazaniami do tego zabiegu jest rwnie otyo, choroby naczy obwodowych lub zwyrodnienie torbielowate nerek.

Dializa otrzewnowa – powikania

Wykonywanie dializ otrzewnowych wie si z ryzykiem wielu powika, do ktrych zalicza si: