Ukad komorowy mzgu - budowa, funkcje, znaczenie w medycynie

Ukad komorowy mzgu jest to struktura, ktra wyksztaca si ju w bardzo wczesnym okresie zarodkowym. Skada si z 4 przestrzeni - 4 komr, ktre poczone s otworami oraz wodocigami. Poczenie tych przestrzeni stanowi istot ukadu komorowego, poniewa dziki temu moe przez niego przepywa pyn mzgowo-rdzeniowy, penicy rol wewntrzczaszkowego amortyzatora mzgu.

Budowa ukadu komorowego mzgu

Ukad komorowy mzgu jest to skadajca si z 4 przestrzeni struktura, ktra znajduje si w mzgowiu. Przestrzenie (komory) s ze sob powizanie oraz wypenione pynem mzgowo-rdzeniowym. Ukad komorowy mzgu czowieka skada si z:

  • Dwch komr bocznych – jedna komora boczna znajduje si w jednej pkuli. Charakteryzuj si one ukowatym ksztatem (podobnym do litery C), ktry jest nieco pochylony. Przedni rg tej komory zlokalizowany jest przy pacie czoowym, za tylny – przy pacie potylicznym. Komory boczne cz si z pooon niej komor III.
  • Komory III – przestrze czciowo zlokalizowana w midzymzgowiu, pomidzy lewym, a prawym wzgrzem mzgowia. Cechuje si wskim i podunym ksztatem. W dolnej czci komory III rozpoczyna si tzw. wodocig Sylwiusza, czyli kana czcy t przestrze z komor IV.
  • Komory IV – przestrze ta stanowi przeduenie kanau rdzeniowego i zlokalizowana jest pomidzy mdkiem, a tyln czci pnia mzgu. Przypomina ona ksztatem piramid, ktrej podstawa zlokalizowana jest na pniu mzgu, za jej szczyt „przykryty” jest mdkiem. W komorze tej wystpuje pojedynczy otwr Magendiego, przez ktry uwalniany jest pyn mzgowo rdzeniowy do przestrzeni podpajczynwkowej.

Podstawow funkcj ukadu komorowego mzgu jest wytwarzanie i obieg pynu mzgowordzeniowego, ktry kry po mzgowiu za pomoc wymienionych komr, a take nastpujcych przewodw i otworw:

  • Lewego i prawego otworu midzykomorowego, tzw. Monro
  • Wodocigu mzgu (Wodocig Sylwiusza, Wodocig rdmzgowia)
  • Otworu Magendiego (porodkowego)
  • Prawego i lewego otworu bocznego, tzw. Luschki

Rozwj ukadu komorowego

Staroytni Grecy uwaali, e w przestrzeni mzgowej znajduje si ludzka dusza, ktra odpowiedzialna jest za wiadomo i funkcjonowanie czowieka. Dzi ju wiadomo, e w przestrzeni mzgowia znajduj si komory, ktre wypenione s nie dusz, ale pynem mzgowo-rdzeniowym.

Zobacz wideo

Ukad komorowy czowieka rozwija si ju w okresie zarodkowym. Ju w trzecim tygodniu ycia zarodka ektoderma, czyli jedna z warstw komrek, przeksztaca si w cew nerwow. Struktura ta stanowi zacztek orodkowego ukadu nerwowego. W czwartym tygodniu od zapodnienia cewa nerwowa przeksztaca si w trzy struktury – przedmzgowie, rdmzgowie oraz tyomzgowie. W kolejnym tygodniu wiato cewy nerwowej przeksztaca si w kana rodkowy cigncy si wzdu caego rdzenia krgowego, a take ukad komorowy, ktry natychmiast zaczyna produkowa pyn mzgowo-rdzeniowy.

Ukad komorowy mzgu – funkcje

Ukad komorowy mzgu charakteryzuje si dwiema podstawowymi funkcjami: produkcj pynu mzgowo-rdzeniowego oraz ochron mzgowia.

Produkcja pynu mzgowo-rdzeniowego nastpuje w tzw. wycice, czyli warstwie komrek zwanych ependymocytami. Wycika wystpuje w niemal wszystkich komorach mzgu. W czaszce dorosego czowieka znajduje si okoo 150 ml pynu.

Najbardziej istotna jest druga funkcja ukadu komorowego, czyli ochrona mzgowia przed uderzeniami, wstrzsami i innymi czynnikami zewntrznymi, ktre mog skutkowa jego uszkodzeniem. Mzg czowieka, ktry ma gsto budyniu, stanowi struktur milionw pocze nerwowych i way okoo 1400 gramw. Pierwsz i podstawow warstw ochronn stanowi czaszka. W przypadku silnych wstrzsw ochrona w postaci samej struktury kostnej jest niewystarczajca, poniewa ujemne przyspieszenie skutkuje wgnieceniem mzgu w t tward cz. Rol amortyzatora w mzgu peni wic pyn mzgowo-rdzeniowy, ktry oprcz ochrony przed wstrzsami zapewnia odpowiedni wyporno.

Znaczenie ukadu komorowego w medycynie

Zaburzenia w ukadzie komorowym mzgu skutkuj bardzo powanymi konsekwencjami. W przypadku zatamowania ktrego z przewodw lub otworw dochodzi do nagromadzenia pynu mzgowo-rdzeniowego (wci produkowanego przez wycik), a w efekcie zwikszenia cinienia w czaszce oraz zagraajcego yciu krwotoku wewntrzczaszkowego.

Przeprowadzone badania w latach 70-tych ubiegego wieku wykazay, e osoby, cierpice na schizofreni, a take demencj maj wiksze komory mzgowe od redniej populacji. Do tej pory nie udowodniono jednak, czy to te schorzenia maj wpyw na powikszenie komr, czy powikszone komory przyczyniaj si do powstania schizofrenii lub demencji.