Zamanie podstawy czaszki: skutki, sposoby leczenia

Zamanie podstawy czaszki to uraz, ktry zdarza si w wyniku silnego uderzenia gowy twardym przedmiotem, na skutek wypadkw motoryzacyjnych lub upadku ze znacznej wysokoci. To jeden z najpowaniejszych urazw gowy, powizany zazwyczaj z uszkodzeniami struktury nerwowej, moliwym uszkodzeniem mzgu i rnymi powiklaniami.

Zamanie podstawy czaszki - budowa czaszki

Koci czaszki maj za zadanie chroni delikatn struktur mzgu przed urazami. S zatem solidnie zbudowane i maj specjaln struktur anatomiczn, tak aby moliwie najlepiej znosi ewentualne uderzenia. Dolna cz mzgu przylega do podstawy czaszki, ktra skada si z koci potylicznej, koci skroniowych, koci klinowej, koci czoowej oraz koci sitowej. Podstawa czaszki posiada dwie powierzchnie: zewntrzn (ac. basis cranii externa) oraz wewntrzn (ac. basis cranii interna), ktra podzielona zostaa na d przedni, d rodkowy i d tylny czaszki.

Podstawa czaszki posiada liczne otwory i rowki, w ktrych biegn nerwy czaszkowe i naczynia krwionone, ponadto znajduje si tam otwr wielki przez ktry przechodzi rdze krgowy.

Zobacz wideo

Zamanie podstawy czaszki - przyczyny i objawy

Aby doszo do zamania podstawy czaszki musi doj do silnego uderzenia, na przykad na skutek upadku z wysokoci, czy te zderzenia samochodw i dziaania siy odrodkowej itp. Moe wwczas doj do pknicia tkanki kostnej dou czaszki. Zamanie koci czaszki nie jest widoczne na zewntrz i zazwyczaj nie mona tego zdiagnozowa prawidowo bez odpowiednich bada obrazowych za pomoc tomografii komputerowej, dajcej te ogld tkanki nerwowej. W przypadku rozleglejszych obrae i widocznych uszkodze mzgu wykonuje si ponadto rezonans magnetyczny gowy. Zwyke przewietlenie gowy nie jest wystarczajce, gdy nie mona wtedy oceni waciwie uszkodze tkanki mikkiej.

Wrd objaww zamania podstawy czaszki wyrnia si objawy niespecyficzne, a wic nie zwizane z konkretnym miejscem zamania ale wynikajce z narastajcego cinienia rdczaszkowego oraz objawy kliniczne, charakterystyczne dla konkretnej lokalizacji zamania.

Objawy niespecyficzne obejmuj nudnoci i wymioty, wzrost cinienia krwi, spowolnienie akcji serca, zaburzenia oddychania, zaburzenia widzenia, sztywno karku oraz utrat przytomnoci.

Objawy zamania przedniego dou czaszki:

  • Wyciek wodnistej wydzieliny z nosa. Jest to pyn mzgowo-rdzeniowy o przejrzystej strukturze, czasem te pomieszany z krwi.
  • Dochodzi do zaburze widzenia i zmniejszenie ruchomoci gaek ocznych (tzw. zez pourazowy.
  • Dochodzi te do utraty lub osabienia powonienia.
  • Pojawiaj si charakterystyczne krwiaki okularowe wok oczu.

Objawy zamania rodkowego dou czaszki:

  • zawroty gowy
  • objawy niedotlenienia mzgu
  • szumy uszne lub jednostronna utrata suchu
  • wyciek pynu mzgowo-rdzeniowego z ucha
  • uszkodzenie nerww ruchowych oka, podwjne widzenie
  • objaw Battle'a, czyli podskrny wylew w okolicy wyrostka sutkowatego (wyrostek kostny stworzony przez ko skroniow)

Objawy zamania tylnego dou czaszki:

  • Jeeli dojdzie do ucisku pnia mzgu pojawiaj si zaburzenia oddychania, niedocinienie ttnicze i tachykardia (zbyt szybkie bicie serca). Objawy si nasilaj i pogarszaj stan poszkodowanej osoby bardzo szybko.

Pniejszym powikaniem jest zapalenie opon mzgowo-rdzeniowych.

Zamanie podstawy czaszki - jak przebiega leczenie

W zalenoci od miejsca zamania i towarzyszcych objaww zarwno rokowania, jak i sposoby leczenia zamania podstawy czaszki nieco si rni. Jeeli doszo do tzw. zama linijnych, bez uszkodze powodujcych objawy neurologiczne, wystarczy kilkudniowa obserwacja w szpitalu. Natomiast przy zamaniach powizanych z przemieszczeniami fragmentw kostnych i uszkodzeniami tkanek mikkich i naczy krwiononych, konieczna jest operacja chirurgiczna. Ponadto podaje si leki zmniejszajce cinienie rdczaszkowe.

Zamanie podstawy czaszki jest niezwykle gronym urazem, ktry moe doprowadzi do mierci w wyniku narastajcego cinienia wewntrzczaszkowego i ucisku struktur mzgowych. Jeeli doszo przy tym do uszkodzenia naczy krwiononych istnieje ryzyko krwotoku we wntrzu mzgu i w efekcie do niedokrwienia czci mzgowia. To oznacza powane zaburzenia w pracy mzgu.

Jeeli doszo do uszkodze nerww czaszkowych, do objaww doczaj si zaburzenia w pracy tych narzdw, ktre powizane s z uszkodzonym fragmentem. A zatem mog to by zaburzenia widzenia, zaburzenia suchu, wchu, rwnowagi, czy te parali mini twarzy. Ponadto poszkodowanemu gro infekcje orodkowego ukadu nerwowego, gdy dojdzie do przerwania cigoci opon mzgowo-rdzeniowych.