Krokosz barwierski (szafran kowy) - waciwoci, zastosowanie

Krokosz barwierski (szafran kowy) to rolina dawniej stosowana szeroko jako naturalny czerwony barwnik. Uywano go take jako zamiennika szafranu do przygotowywania potraw. Z nasion krokosza toczy si take olej krokoszowy, zawierajcy wielonienasycone kwasy tuszczowe, witamin A oraz E, a take fitosterole i luteolin.

Krokosz barwierski (szafran kowy) - co to za rolina?

Krokosz barwierski (Carthamus tinctorius L.) to pochodzca z Bliskiego Wschodu oraz z Indii jednoroczna rolina z rodziny astrowatych. Nazwa aciska - Carthamus - ma rdosw w jzyku arabskim, gdzie oznacza czynno farbowania, barwienia. Przez stulecia uywano wycigu z kwiatw tej roliny jako doskonaego barwnika do tkanin. W tym celu ju od staroytnoci krokosz barwierski by uprawiany w wielu regionach. Wykorzystywano go nie tylko w farbiarstwie, ale take w wczesnej kosmetologii. Egipcjanki wyrabiay z niego czerwon szmink do ust. Istniej take rda wiadczce o tym, e ju w redniowiecznej kuchni uywano krokosza jako zamiennika szafranu, poniewa by znacznie od niego taszy. Std zreszt inne okrelenie roliny: szafran kowy.

Europa od XVII wieku wykorzystuje krokosza do barwienia tkanin. Uzyskany w ten sposb kolor okrela si mianem czerwieni hiszpaskiej. Ponadto krokosz barwierski suy w medycynie ludowej do leczenia kaszlu, zatwardze, a take jako rodek pobudzajcy. Do celw farbiarskich i leczniczych wykorzystuje si kwiaty, natomiast nasiona stay si rdem oleju spoywczego. Olej z krokosza suy ponadto do wyrobu myda, pokostu oraz laku.  

W naszym filmie mwimy o tym, jak bezpiecznie i skutecznie leczy si zioami.

Zobacz wideo

Krokosz barwierski (szafran kowy) jako rolina lecznicza

Surowcem zielarskim jest kwiat krokosza (Carthami flos), zbierany w okresie kwitnienia i nastpnie suszony. Zawiera zwizek z grupy flawonoidw o nazwie kartamina. Medycyna ludowa przypisuje mu waciwoci lecznicze, chocia nie zostay one potwierdzone badaniami. Poleca si picie naparu z krokosza barwierskiego na:

  • pami i koncentracj
  • popraw krenia
  • ble miesiczkowe
  • pobudzenie wzrostu wosw i popraw ich stanu

Naley jednak uwaa z piciem naparu z kwiatw krokosza. Niektre rda podaj, e ma on waciwoci obniajce podno. Powinny go unika kobiety w ciy, moe bowiem dziaa jak rodek poronny.

Krokosz barwierski (szafran kowy) jako rolina oleista

Z nasion krokosza barwierskiego toczy si olej. Ma on bogaty skad, w ktrym przewaaj wielonienasycone kwasy tuszczowe. Toczony na zimno stosowany jest w celach leczniczych i zdrowotnych.

Olej krokoszowy zawiera:

Olej krokoszowy jest ceniony przede wszystkim za du zawarto kwasw NNKT, czyli niezbdnych nienasyconych kwasw tuszczowych. To zwizki, ktre poprawiaj nasze zdrowie dziki korzystnemu wpywowi na ukad krenia. Zapobiegaj odkadaniu si cholesterolu naczyniach krwiononych, dbajc w ten sposb o zdrowie serca i mzgu. Rozpuszczalne w tuszczach witaminy A oraz E s antyoksydantami, przeciwdziaaj starzeniu si komrek, maj dodatni wpyw na stan naszej skry i wosw. W oleju krokoszowym znajdziemy duo kwasw omega-6, naley jednak pamita, e dziaa on korzystnie, gdy jest dostarczany do organizmu w odpowiedniej proporcji z kwasem omega-3. Olej krokoszowy ma te stymulowa metabolizm i wpywa w ten sposb korzystnie na utrzymanie lub obnienie masy ciaa.

Olej krokoszowy mona spoywa jako dodatek do saatek, czy deserw, nie wolno natomiast smay na nim potraw. Zewntrznie polecany jest do odywiania i poprawiania stanu wosw.