Zatoki przynosowe: budowa i funkcje. Leczenie zatok przynosowych

Zatoki przynosowe to puste przestrzenie zlokalizowane w kociach twarzoczaszki, ktre uchodz do jamy nosowej. Zatoki czsto ulegaj zapaleniu. Wwczas potrafi by bardzo dokuczliwe. Jak zbudowane s zatoki przynosowe? Jakie peni funkcje? Po czym rozpozna zapalenie zatok? Jak sobie z nim poradzi?

Co drugi z nas ma problem z zatokami. Czy mona je skutecznie leczy

Zobacz wideo

Ztoki przynosowe (ac. sinus paranasales) to wycieane bon luzow przestrzenie pneumatyczne w kociach twarzoczaszki, ktre s poczone z jam nosow. Struktury te rozwijaj si ju w yciu podowym. Rozmieszczone s symetrycznie wok oczu i nosa, cz si z jego jamami tak zwanym kompleksem ujciowo-przewodowym.

Zatoki przynosowe – budowa i funkcje

Wyrnia si cztery rodzaje zatok. Ich nazwy pochodz od ich lokalizacji. Zatoki przynosowe obejmuj:

  • zatoki czoowe (parzyste). Te pooone w koci czoowej parzyste przestrzenie oddzielone przegrod czoow,
  • komrki sitowe. Zlokalizowane s midzy jama nosow a oczodoami. S najmniejsze ze wszystkich zatok,
  • zatoki klinowe. S pooone najgbiej. To nieregularna przestrze przypominajca motyla,
  • zatoki szczkowe (parzyste). Wystpuj parzycie w koci szczkowej. Maj ksztat piramidy.

Zatoki przynosowe to wpuklenia bony luzowej wronite od jamy nosowej w otaczajce koci, od ktrych przyjmuj swoje nazwy. Zaczynaj si rozwija ju w yciu podowym. Jako pierwsza wyksztaca si zatoka szczkowa. Ostateczne wymiary osigaj w drugiej dekadzie ycia.

Rola zatok przynosowych w organizmie czowieka jest przedmiotem zainteresowa naukowcw, niestety kwestia ta nie zostaa dotychczas wyjaniona. Istniej teorie na temat ich funkcjonowania. Niektre, domniemane funkcje zatok przynosowych to:

  • oddechowa. Zatoki ogrzewaj i nawilaj wdychane powietrze, wyrwnuj rnic cinie podczas oddychania czy gwatownego wzrostu jego wartoci,
  • wchowa,
  • mechaniczna. Zatoki dziki swojej budowie chroni mzgoczaszk przed urazami, poniewa tworz w kociach czaszki przestrzenie. Podczas urazu uszkodzone koci czaszki najpierw trafiaj w przestrze zatoki,
  • termiczna. Stanowi warstw termoizolacyjn, ogrzewaj podstaw czaszki i oczodou,
  • statyczna – wpywaj na zmniejszenie wagi szkieletu twarzoczaszki,
  • fonetyczna. Stanowi bufor, przestrze rezonacyjn, ktra chroni ucho wewntrzne przed przewodzeniem drog kostn wasnego gosu.

Zatoki przynosowe – problemy i leczenie

Zatoki, ze wzgldu na swoj budow i pooenie oraz kontakt z wdychanym powietrzem, czsto ulegaj zapaleniu. Zapalenie zatok mog wywoa bakterie, wirusy i grzyby.

Zapalenie zatok moe mie charakter przewleky, nawracajcy lub ostry. I tak:

  • ostre zapalenie zatok przynosowych pojawia si nagle i utrzymuje okoo 3 tygodni,
  • nawracajce zapalenie zatok przynosowych pojawia si co najmniej 4 razy w roku,  w co najmniej 8-tygodniowych odstpach,
  • przewleke zapalenie zatok przynosowych trwa duej ni 6. tygodni. Pozostawia zmiany w bonie luzowej. Mona je zaobserwowa podczas badania: tomografii komputerowej lub RTG zatok.

Jak objawia si zapalenie zatok przynosowych? To gwnie silny bl zatok, ktry pojawia si tam, gdzie obecny jest stan zapalny. Dolegliwoci potguje ruch gowy (gwnie jej pochylanie). Towarzyszy mu uczucie rozpierania, moe si pojawi katar,kaszel oraz gorczka.

Wikszo przypadkw pocztkowego stadium zatkanych zatok mona leczy domowymi sposobami oraz lekami dostpnymi bez recepty. Pomagaj zarwno preparaty obkurczajce, jak i rozrzedzajce wydzielin, rodki przeciwblowe oraz przeciwzapalne. Na zatkane zatoki przynosowe udraniajco dziaaj pukanki i inhalacje, jak rwnie sl fizjologiczna czy woda morska. Na bl zatok pomog ciepe okady z podgrzanej soli zawinitej w bawenian ciereczk bd ciepe kompresy. Warto zadba take o odpowiednie nawilenie powietrza i optymaln temperatur.

Leczenie zapalenia zatok zaley przede wszystkim od przyczyny choroby. Terapia zatok objtych zapaleniem wywoanym przez wirusy jest najczciej objawowa. Jeeli zatoki przynosowe zainfekowaa bakteria, niezbdny jest antybiotyk. Po wczeniu leczenia przez specjalist naley siga po domowe sposoby na zatoki, poniewa przynosz ulg, poprawiaj funkcjonowanie zatok i skracaj czas infekcji.

Na infekcje szczeglnie naraone s osoby, ktre maj wielokomorowe zatoki czoowe, s alergikami i astmatykami, choruj na mukowiscydoz, pal papierosy, nurkuj bd maj problemy z prchnic zbw.