Badanie na krew utajon w kale - na czym polega, kiedy si je przeprowadza?

Badanie na krew utajon w kale to jedno z podstawowych bada, ktre pozwala wykry wiele chorb ukadu pokarmowego, a nawet chorob nowotworow jelita grubego. Na czym polega badanie kau i jak si je przeprowadza? Jakie s wskazania do przeprowadzenia takiego badania i o jakich chorobach moe wiadczy obecno krwi w kale?

Badanie na krew w kale – wskazania

Gwnym wskazaniem do przeprowadzenia badania na krew utajon w kale jest podejrzenie raka jelita grubego. Badanie tego typu stosuje si rwnie w przypadku niedokrwistoci, ktra moe by spowodowana na przykad krwawieniem z ukadu pokarmowego.

Badanie takie warto wykonywa rwnie profilaktycznie, nawet jeeli nie wystpi adne niepokojce dolegliwoci. Obecno nawet najmniejszych iloci krwi w masie kaowej moe bowiem wiadczy o raku jelita grubego, a wykrycie choroby we wczesnej fazie znaczco zwiksza szanse na wyleczenie pacjenta. W zwizku z tym u osb, u ktrych ryzyko zachorowania na nowotwr jest wiksze, czyli u pacjentw powyej 50. roku ycia, badanie na wystpowanie krwi w kale naley przeprowadza regularnie raz w roku.

Badanie na krew utajon w kale – przebieg

Rozrnia si dwa rodzaje testw, ktre s wykonywane w celu wykrycia obecnoci krwi w kale:

  • Test z uyciem bibuek - taki test mona kupi w aptece i przeprowadzi samodzielnie w domu;
  • Test gFOBT (gwajakolowy) - jest przeprowadzany w laboratorium na podstawie oddanej prbki kau.

W kadym przypadku, do badania kau warto si odpowiednio przygotowa. Zaleca si, aby przez minimum 3 dni przed pobraniem prbki kau nie poddawa si zabiegom stomatologicznym (mog wywoa krwawienie dzise, ktre spowoduje faszywy dodatni wynik). Czasami lekarz moe zaleci tymczasow rezygnacj z przyjmowania okrelonych lekw albo jedzenia pewnych produktw. Wyniki badania mog zosta zaburzone na przykad przez przyjmowanie aspiryny, ktra zwiksza ryzyko pojawienia si krwawienia z bony luzowej ukadu pokarmowego. Co wicej, niektre leki, a take substancje (na przykad kwas borowy, jodyna czy witamina C) wystpujce w produktach, takich jak chrzan, rzepa czy czerwone miso, reaguj z barwnikami, ktre wchodz w skad testw, w zwizku z czym ich obecno w kale moe zaburzy wynik.

W celu przeprowadzenia badania kau konieczne jest pobranie prbki do czystego pojemnika, ktry otrzymuje si od lekarza. Pojemniki mona rwnie kupi w aptece. W zestawie z pojemnikiem znajduje si take aplikator, a czasami rwnie papierki testowe, na ktrych umieszcza si prbki kau. Stolec naley umieci na papierku albo w pojemniku zgodnie z instrukcj lekarza, a nastpnie dostarczy do laboratorium. Podczas pobierania naley uwaa, aby nie zanieczyci prbki, na przykad moczem lub wod. Zwykle prbki pobiera si trzy dni z rzdu. Podobnie wyglda badanie testami, ktre mona kupi w aptece, z t rnic, e prbek nie zanosi si do laboratorium, a jedynie obserwuje zmian koloru papierka testowego. Testy tego typu cechuj si do wysok czuoci, jednak zazwyczaj su wstpnej diagnozie. W wielu przypadkach, gdy podczas domowego testu stwierdzona zostanie obecno krwi w kale, lekarz zleca dodatkowe przeprowadzenie bada laboratoryjnych.

Krew w stolcu – o czym moe wiadczy?

Warto wiedzie, e ladowe iloci znajduj si w kale kadego, nawet zdrowego czowieka, jednak krwi jest tak mao, e nie jest wykrywana podczas standardowo wykonywanych testw. Wwczas mwi si o fizjologicznej utracie krwi przez przewd pokarmowy, natomiast, jeli krew jest wykrywana w kale, mona mwi o niefizjologicznej, czyli zwikszonej utracie krwi. Taki stan moe by spowodowany rnymi schorzeniami, do ktrych, oprcz raka jelita grubego, zalicza si:

Krew w stolcu, ktra jest wywoana wystpowaniem nowotworu albo polipw, zazwyczaj pojawia si okresowo, nie podczas kadego wyprnienia, dlatego tak wane jest kilkukrotne wykonanie testu, co znaczco zwiksza szanse wykrycia choroby. Co wicej, obecno krwi moe pojawi si rwnie na skutek poknicia krwi, na przykad podczas krwawienia z dzise albo nosa. Zazwyczaj w przypadku wykrycia krwi w stolcu zalecana jest dalsza diagnostyka. Czsto przeprowadza si takie badania jak sigmoidoskopia oraz kolonoskopia. S to badania endoskopowe, podczas ktrych moliwe jest uwidocznienie zmian na rnych odcinkach ukadu pokarmowego.

Zobacz wideo

Czasami wykonuje si rwnie badanie RTG jamy brzusznej.