ywienie dojelitowe: na czym polega, w jakich chorobach jest konieczne, wskazania

ywienie dojelitowe jest jedn z form ywienia chorych, ktrzy nie mog przyjmowa pokarmw i pynw, doustnie. Substancje odywcze podaje si wtedy bezporednio do odka lub jelita przez zgbnik zakadany przez nos, albo te po stworzeniu sztucznego dostpu do przewodu pokarmowego (stomia).

ywienie dojelitowe - na czym polega?

ywienie dojelitowe polega na podawaniu choremu bezporednio do odka lub jelit, skadnikw odywczych, czyli biaka, wglowodanw, mikroelementw oraz witamin w formie specjalnej odywki, zwanej diet przemysow. Takie ywienie stosuje si u chorych, ktrzy nie mog przyjmowa poywienia w sposb naturalny lub te podaje si osobom skrajnie niedoywionym w wyniku chorb podstawowych. S to na przykad chorzy z cikimi schorzeniami utrudniajcymi poykanie, takimi jak rak krtani, powodujcy zwenie wiata przeyku.

Aby ywienie dojelitowe byo moliwe chory musi mie sprawny przewd pokarmowy, eby organizm mg wchon skadniki odywcze. Nie mona zatem wdroy tego typu ywienia u osb, ktre maj niedrony przewd pokarmowy, zaburzona jest u nich czynno jelit, przy biegunkach oraz w wypadku zaburze we wchanianiu jelitowym, a take po wstrzsie, urazie wielonarzdowym, w ostrych stanach zapalnych jamy brzusznej, atonii odka i jelit oraz przy cikich oparzeniach.

ywienie dojelitowe - metody ywienia

Istniej dwie drogi podawania preparatw ywieniowych: przez zgbnik nosowo-odkowy lub nosowo-jelitowy oraz lub przez tzw. przetok odywcz (stomia) do odka lub do jelit. Zgbnik jest to rodzaj rurki (sonda), ktr umieszcza si w przewodzie pokarmowym, wprowadzajc j przez nos chorego a do odka lub do jelit lub przez specjalny otwr w ciele chorego, czyli przetok (stomia). Drugi koniec sondy suy do podawania pokarmu.

W przypadku stomii moemy mwi o gastrostomii oraz o stomii dojelitowej. Gastrostomia (PEG) - przeskrna endoskopowa gastrostomia - polega na wprowadzeniu zgbnika do odka przez cian jamy brzusznej. Stomia dojelitowa (PEJ) natomiast oznacza wprowadzenie zgbnika przez przetok do jelita.

odkowi zwykle przypisujemy bardzo wana rol. Czy faktycznie jest tak istotnym organem? Czy mona y bez odka? O tym mwi nasz film. 

Zobacz wideo

ywienie dojelitowe - wskazania

Wskazania do ywienia dojelitowego obejmuj:

  • niedoywienie lub niedostateczne odywianie w nastpstwie urazu lub choroby
  • zaburzenia poykania
  • zwenie grnego odcinka przewodu pokarmowego
  • rozlege oparzenia
  • zesp krtkiego jelita
  • pooperacyjne przetoki jelitowe
  • powikania pooperacyjne
  • choroby zapalne jelit
  • chemioterapia lub radioterapia
  • zaburzenia trawienia i wchaniania
  • okres po zakoczeniu ywienia pozajelitowego
  • wyniszczenie
  • dugo gojce si rany i odleyny
  • jadowstrt
  • wyniszczenie w chorobach zakanych

ywienie dojelitowe w warunkach domowych - wskazania

ywienie dojelitowe w warunkach domowych jest refundowane przez NFZ i obejmuje nastpujce przypadki:

ywienie dojelitowe - dieta przemysowa

Do ywienia dojelitowego wykorzystuje si gotowe preparaty, tzw. diety przemysowe. Dieta przemysowa jest to preparat ywieniowy stosowany w celach leczniczych lub sucy do podawania doustnego w przypadku niedoywienia. Istnieje kilka rodzajw diet specjalistycznych, a waciw dobiera zawsze lekarz, uwzgldniajc stan chorego, rodzaj schorzenia i stopie niedoywienia.

Jest to preparat pynny, zawierajcy wszystkie skadniki, zgodnie z potrzebami organizmu, czyli biaka, tuszcze, witaminy, mikroelementy oraz wod w odpowiednich proporcjach. Wytwarzany jest ze skadnikw pokarmowych wysokiej jakoci i sterylnie zapakowany w plastikowe worki lub w szklane opakowania. Nie zawiera cholesterolu, a tuszcze s pozyskiwane gwnie z oleju rybnego. Preparat zawiera take bonnik. Podawany jest chorym kilka razy w cigu dnia przez strzykawk do zgbnika lub za pomoc zestawu grawitacyjnego albo pompy ywieniowej. 

ywienie dojelitowe - powikania

Czasami podaje si take dojelitowo zwyke zmiksowane jedzenie domowe, ale oznacza to, e istnieje konieczno zastosowania szerszych zgbnikw, co moe spowodowa grone powikania. Dlatego ten sposb ywienia mona stosowa tylko okresowo, nie duej ni 10 dni. Powikania to, midzy innymi, ryzyko rozwoju martwicy nosa, zapalenie ucha rodkowego, zachystowe zapalenie puc oraz refluks odkowo-przeykowy.

W przypadku duszego okresu karmienia dojelitowego naley wykorzystywa cienkie poliuretanowe lub silikonowe zgbniki, ktre zmniejszaj ryzyko powika. Jeeli istnieje konieczno duszego ywienia dojelitowego wykonuje si przetok i wprowadza zgbnik bezporednio do odka lub jelit.