Kleszcze atakuj i przenosz zakane choroby. Zaczynaj si gorczk

Pocztkowe objawy chorb przenoszonych przez kleszcze mog wprowadzi w bd. Kleszczowe zapalenie mzgu zaczyna si od gorczki i innych grypopodobnych objaww.

Dlaczego kleszcze s takie grone? Czy mamy na nie lekarstwo?

Samo ukucie przez kleszcza niekoniecznie jeszcze koczy si gron chorob, ale moe spowodowa siln reakcj alergiczn lub obrzk, czy te nawet miejscowe zmiany ropne. Nasilenie takich skrnych objaww jest spraw indywidualn, zaley od wraliwoci naszego ukadu odpornociowego.

Kleszcze roznosz jednak niebezpieczne choroby zakane. W naszym kraju grozi nam przede wszystkim borelioza i kleszczowe zapalenie mzgu. Moemy si zaszczepi jedynie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mzgu. A szczepi si warto. Na kleszczowe zapalenie mzgu nie mamy bowiem lekarstwa. Nie ma natomiast szczepionki chronicej przed borelioz ani oglnej szczepionki przeciwko ugryzieniu przez kleszcze.

Czy objawy kleszczowego zapalenia mzgu i boreliozy mog przypomina COVID-19?

Obie wirusowe choroby zakane zaczynaj si zwykle gorczk. Pierwsze objawy kleszczowego zapalenia mzgu pojawiaj si w cigu 7-14 dni od ugryzienia przez zakaonego flawiwirusem kleszcza (to wirusy nalece do rodziny Flaviviridae). Objawy w pierwszej fazie choroby przypominaj nieco gryp i trwaj tydzie. Jeeli organizm poradzi sobie z infekcj, wracamy do zdrowia. Jednak u co pitej zakaonej flawiwirusem osoby infekcja przenosi si na orodkowy ukad nerwowy. Wtedy przebieg choroby moe by jednak niezwykle ciki i zdarza si, e koczy si mierci.

Objawy w pierwszym etapie choroby to: gorczka, ble staww i mini, osabienie, nieyt grnych drg oddechowych, czasami nudnoci i wymioty. W drugiej fazie choroby kleszczowe zapalenie mzgu przyjmuje posta zapalenia rdzenia krgowego, zapalenia opon mzgowo-rdzeniowych lub zapalenia mzgu i opon mzgowo-rdzeniowych.

Borelioza natomiast objawia si tzw. rumieniem wdrujcym (powikszajce si czerwone krgi na skrze), ktremu towarzysz takie grypopodobne symptomy jak gorczka, zmczenie, ble gowy, uczucie rozbicia. Nieleczona borelioza moe doprowadzi do zakaenia rozsianego. W leczeniu stosuje si antybiotyki, a kuracja trwa kilka tygodni.

W czasach pandemii COVID-19 moliwe jest, e wczesne objawy kleszczowego zapalenia mzgu czy boreliozy pomylimy z zakaeniem koronawirusem. Zdaa si, e trafiamy wwczas na oddzia zakany i w pierwszej kolejnoci jestemy testowani pod ktem COVID-19.

- Pacjent ma gorczk. Wtedy moe pa podejrzenie, e jest zakaony wirusem SARS-CoV-2 i trafia na oddzia pod tym hasem. W trakcie pobytu czsto okazuje si, e to nie jest COVID-19, tylko wanie kleszczowe zapalenie mzgu - powiedzia reporterowi TVN profesor Robert Flisiak, prezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologw i Lekarzy Chorb Zakanych.

A same kleszcze nie przenosz koronawirusa. Dane dostpne na stronie WHO, czy CDC (amerykaska agencja ds. zdrowia) wyranie wskazuj, e nie ma takiego niebezpieczestwa.

Kleszcze atakuj rwnie w miecie

Kleszcza moemy przynie nie tylko z lasu. Ofiar tego pajczaka moemy sta si na wycieczce w lesie czy na spacerze po kach, a nawet w miejskim parku. Atakuj w miecie, gdzie lubi si przyczai tam, gdzie jest sporo zieleni i spacerujcy ludzie, a wic na skwerze, na dziace rekreacyjnej, na innych terenach obronitych krzewami i traw.

Mona si przed nimi zabezpiecza stosujc rodki przeciw kleszczom, repelenty lub nawet elektroniczne odstraszacze (chocia ich skuteczno nie budzi zachwytu).

Jest kilka zasad, ktrych warto przestrzega, aby utrudni kleszczom atak. Przede wszystkim, odpowiednio si ubierzmy, najlepszej w dugie spodnie i bluz z rkawem. Na gow warto woy jakie okrycie, tym bardziej, e akurat owosiona skra gowy to nieza kryjwka dla kleszcza. To nie jest szczelna ochrona przed kleszczem, ale utrudnia mu zadanie. Po powrocie pamitajmy o dokadnym obejrzeniu skry. Kleszcze z reguy nie od razu wgryzaj si w ciao ofiary. Najpierw wdruj po ciele w poszukiwaniu dogodnego miejsca, gdzie mog atwo dosta si do naczynia krwiononego. Jest to najlepszy moment, aby zapobiec ugryzieniu. Dobr, skuteczn metod jest wzicie mocnego prysznica zaraz po powrocie z lasu. Zmyjemy wtedy z siebie ewentualnego intruza. A w przypadku ugryzienia, naley kleszcza zapa mocno pset tu przy skrze i zdecydowanym ruchem wycign.

Jak kleszcze wybieraj swoje ofiary? Kleszcz kieruje si zapachem, temperatur ciaa i obecnoci dwutlenku wgla w powietrzu, wydychanego przez czowieka czy zwierz. A czy moemy si skutecznie chroni? Istniej specjalne preparaty przeciw kleszczom. Rynek proponuje ca gam tego typu rodkw, wic jest w czym wybiera.

Preparaty na kleszcze - rodzaje

Repelenty, dostpne na rynku, s rnego rodzaju, zatem moemy znale taki, ktry bdzie nam odpowiada. Przy zakupie trzeba zwrci uwag na to, czy nadaje si dla dzieci. Warto te sprawdzi, czy produkt nie zawiera substancji na ktre jestemy uczuleni.

Co odstrasza kleszcze:

  • Preparaty w aerozolu - su do opryskania odsonitych fragmentw skry. Jeeli szukamy produktu, ktry chcemy uy take dla dzieci, nie powinien zawiera alkoholu ani nie moe by zbyt mocno stony. Preparaty w aerozolu dziaaj kilka godzin, musimy pamita, eby zabra ze sob spray na wycieczk, duszy spacer, eby spryskiwa si co jaki czas. W przeciwnym przypadku zapach ulotni si i tracimy ochroni. Preparaty dla dzieci dziaaj jeszcze krcej, poniewa nie zawieraj alkoholu jako utrwalacza zapachu. Uwaga: nie wolno pryska takim preparatem twarzy.
  • Preparaty w sztyfcie - do bezporedniego nanoszenia na skr.
  • Plastry przeciw kleszczom - su do przyklejania na ubranie lub na wzek, albo na elementach wyposaenia ogrodu. Takie plastry nasycone s olejkami eterycznymi, z zapachami, ktrych nie lubi kleszcze. wietnie nadaj si do chronienia dzieci, poniewa nie stykaj si ze skr, s mniej inwazyjne ni preparaty w aerozolu. Dziaaj jednak krtko.
  • ele i balsamy z substancj odstraszajc kleszcze - zawieraj rodki zapachowe, zniechcajce kleszcze do ataku. Nie wolno ich stosowa na twarz.
  • Opaski przeciw kleszczom - nasczane olejkami eterycznymi, za ktrymi kleszcze nie przepadaj nadaj si zarwno dla dorosych, jak i dla dzieci.

Producenci proponuj take odstraszacze ultradwikowe, emitujce dwiki niesyszalne przez ludzi oraz zwierzta domowe. Taki odstraszacz trzeba zawiesi np. na szyi. Produkowany jest gwnie z myl o osobach pracujcych w lesie oraz myliwych czy te wdkarzy. Niestety, skuteczno tych urzdze jest dyskusyjna.

Oprysk na kleszcze -s rodki do profesjonalnych opryskw w ogrodzie.

Zobacz wideo

Co zawieraj preparaty na kleszcze?

Do produkcji repelentw, czyli rodkw odstraszajcych zwierzta, uywa si rnych zwizkw chemicznych, a take olejkw eterycznych. Mona si  spotka z tak zawartoci rodka na kleszcze jak:

  • DEET - organiczny zwizek chemiczny, opracowany przez Amerykanw pierwotnie na potrzeby armii, operujcej w tropikach. W skad preparatw wchodzi substancja czynna: N,N-Diethy-3-Methylbenzamide oraz etanol, benzoesan denatonium oraz frakcje olejkw rolinnych.
  • ikarydyna (picaridina) - organiczny zwizek chemiczny
  • IR 3535 - organiczny zwizek chemiczny, ester etylowy kwasu 3-(N-acetylo-N-butylo) aminopropionowego
  • olejki eteryczne, w tym citrodiol - olejki szybko si ulatniaj, s wic najmniej skuteczn form ochrony przed kleszczami