Ziarnina: czym jest ziarnina, jak dugo trwa leczenie?

Ziarnina powstaje w procesie gojenia si rany, gdy jej rozlego nie pozwala na bezporednie zronicie si brzegw. Ziarninowanie jest procesem gojenia si polegajcym na narastaniu na powierzchni rany tkanki cznej, bogatej w naczynia krwionone wosowate. Jest to proces dugotrway i pozostawia po sobie blizny.

Ziarnina - czym jest ziarnina?

Ziarnina (ac. granulatio) to tkanka czna wraz z sieci naczy wosowatych, ktra tworzy si na powierzchni rany (ubytku) w skrze. Ziarnina wypenia ubytek, ktry powsta w wyniku uszkodzenia mechanicznego, oparzenia albo zakaenia i dotyczy tkanek, ktre nie s zdolne do odrostu. Z ziarninowaniem mamy do czynienia po rozlegych operacjach, po porodach, a take po innych uszkodzeniach skry w wyniku urazw lub duszego dranienia rany, np. przy kolczykowaniu.

Ziarnina zaczyna pojawia si okoo 4 dni po zranieniu. Do tworzenia si ziarniny przyczyniaj si fibroblasty, czyli komrki znajdujce si w skrze waciwej, odpowiedzialne za produkcj kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego. Ziarnina to przejciowy etap w procesie leczenia ubytku, ktry zamyka ran i nastpnie umoliwia pokrywanie jej nabonkiem. W nastpnym etapie ziarnina przeksztaca si w tkank bliznowat.

Nazwanie tego etapu samoleczenia si rany, ktry po acinie brzmi granulatio (ziarninowanie), zawdziczamy austriackiemu chirurgowi Theodorowi Billroth, ktry w 1865 roku nazwa tak proces pokrywania si rany delikatn struktur, przypominajc ziarenka (ac. granula). Szkliste, przezroczyste "ziarenka", pojawiajce si na powierzchni rany, zawieraj sie malekich naczynek wosowatych w ksztacie ptelek. Na nich osadzaj si nowe komrki i jeeli nic nie zakci tego procesu, obszar objty nowymi komrkami stopniowo si powiksza i zakrywa ubytek w skrze. Komrki mno si i powkszaj, tworzc czerwonaw, byszczc powierzchni. Tak si dzieje, gdy nic nie zakca procesu gojenia si rany.

Jeeli natomiast dochodzi do ponownych urazw i na przykad, w wyniku nieprawidowego opatrywania rany, ziarnina jest usuwana, odrywana, proces gojenia si zostaje zakcony. Moe te doj do zakaenia rany i rozwoju bakterii pod powierzchni ziarniny. Widzimy wtedy, e ziarnina zmienia wygld i pokrywa si maziowatymi nalotami, jest gbczasta, blada lub niebieskawa.

Zobacz wideo

Ziarnina - gdzie i kiedy wystpuje?

Pokrywanie si ran ziarnin zdarza si najczciej:

  • po rozlegej operacji, gdy lepiej zostawi ran z otwartymi brzegami, aby atwiej j byo opatrywa i zapobiega zakaeniom
  • po wyrwaniu zba zbod leczy si sam poprzez ziarninowanie
  • po porodzie, w wyniku pknicia krocza i zego gojenia si rany
  • po niektrych operacjach ginekologicznych
  • po kolczykowaniu. Ziarnina czsto towarzyszy zabiegom piercingu. Rany w uchu, ppku, nosie, w okolicy brwi mog zosta zakaone i ich leczeniu towarzyszy wtedy powstawanie ziarniny.

Ziarnina - jak dugo trwa proces leczenia ran?

Jeeli rana pokrywa si ziarnin naley bardzo dba o jej odpowiednie opatrywanie, aby nie dopuci do zakaenia. Opatrunki powinny by zmieniane pocztkowo nawet dwa razy dziennie. Rozlege rany odkaa si, a ponadto podaje si profilaktycznie antybiotyk. Najlepsze s tzw. wilgotne opatrunki z jaowych gazikw albo opatrunki elowe. Niewielkie rany, na przykad po kolczykowaniu, naley regularnie przemywa rodkiem odkaajcym.

Proces ziarninowania jest dugi i zaley od rozlegoci i gbokoci rany oraz od samego procesu samoleczenia. Wszelkie nadkaenia i wtrne uszkodzenia delikatnej struktury rany, na przykad przy zmianie opatrunku, wyduaj proces gojenia si rany. 

Ziarnina a blizny

Niestety, gojenie si ran poprzez ziarninowanie, oznacza blizny. Miejsce pokryte ziarnin, a pniej naskrkiem, zazwyczaj rni si kolorem i czasem struktur, ktra moe by wypuka (blizna hipertroficzna) lub zawiera mniejsz ilo kolagenu ni skra wok (blizna atroficzna). Do radzenia sobie z bliznami mona wykorzysta metody oferowane przez medycyn estetyczn, takie jak: dermabrazja, laseroterapia, mikroigowanie, peeling chemiczny, farmakoterapia iniekcyjna, radioterapia, czy te krioterapia i inne metody.