Jet lag - co to takiego? Jak sobie z nim poradzić?

Jet lag - to zbiór nieprzyjemnych dolegliwości, które mogą towarzyszyć przemieszczaniu się między sferami czasowymi. Najbardziej dokuczliwe są wyprawy w kierunku wschódu, czyli sytuacja, kiedy doba się skraca. Czym dokładnie jest jet lag i jak sobie z nim poradzić?

 

U niektórych osób, zwłaszcza tych, które prowadzą bardzo uporządkowany tryb życia. Podróż, która wiąże się, że zmianą jednej lub więcej stref czasowych może przewrócić do góry nogami cały cykl dobowy. Bardzo często pociąg to ze sobą problemy ze snem, układem pokarmowym, a także hormonalnym.

Najbardziej dokuczliwe są wyprawy w kierunku wschód, czyli sytuacja, gdy doba się skraca. Podróż na zachód, gdy doba jest dłuższa, przystosowanie się do nowych warunków jest znacznie łatwiejsze.

Jet lag – objawy

Osoby wrażliwe na zmiany stref czasowych najczęściej uskarżają się na:

  • bóle głowy
  • problemy ze snem (zdarza się, że zmienia się dotychczasowy cykl wydzielania melatoniny, hormonu snu oraz kortyzolu), bardzo często są nadmiernie senni lub odwrotnie, nie mogą spać i dokucza im bezsenność
  • problemy z układem pokarmowym - podróż może zmienić metabolizm oraz schemat wypróżnień
  • problemy ze skupieniem uwagi na wykonywanym zadaniu
  • złe samopoczucie
  • zmęczenie
  • dezorientacja

 Jet lag – leczenie

Jeśli nie śpisz wystarczająco długo, twoje ciało cię znienawidzi. Zmniejszone libido to najmniejszy problem

Mimo że jet lag potrafi dać w kość, to na szczęście można sobie z nim poradzić na kilka sposobów. Jeśli to możliwe dobrze jest zadbać o to jeszcze przed wjazdem. Odpoczynek i relaks na kilka dni przed wyjazdem, zdrowa dieta oraz unikanie alkoholu i napojów z kofeiną podczas lotu na pewno pomoże szybciej zaaklimatyzować się w nowym miejscu.

Jednym ze sposobów jest sięgnięcie po lekkie leki nasenne i po prostu przespanie lotu. Zamiast leku można sięgnąć po melatoninę. Zazwyczaj – w przypadku lotów na wschód - zaleca się zacząć ją przyjmować na dwie doby przed planowaną podróżą. Dawka powinna mieścić się w przedziale od 1 do 6 mg. Dobrze jest ją przyjmować przez kolejne cztery dni po przylocie, najlepiej na godzinę przed snem.

Jeśli podróż odbywa się w kierunki zachodnim po melatoninę dobrze jest sięgnąć na godzinę przed snem i tak samo przyjmować przez kolejne cztery dni już po przylocie.

Ogromne znaczenie na to, jak będzie przebiegała adaptacja do nowego miejsca będzie zależało od tego, jak zachowujemy się na kilka dni przed podróżą. Bardzo ważne jest to, aby zadbać o właściwą higienę snu. Wysypiać się oraz kłaść się do łóżka w miarę możliwości o tych samych porach. Specjaliści zalecają, aby przed wyjazdem na wschód kłaść się nieco wcześniej niż zwykle, zaś podróżując na zachód - nieco później.  

Jeśli wyjazd jest krótki dobrze jest się trzymać swojego trybu, jeśli jest dłuższy - warto dopasować się obowiązujących w danym miejscu pór. Dobrze jest już w samolocie przestawić czas na ten obowiązujący w danym miejscu.

W przypadku długich lotów dobrze jest przespać się w typowych dla siebie godzinach, jeśli konieczna będzie przesiadka - dobrze jest ten czas oczekiwania na kolejne połączenie wykorzystać na odpoczynek.

Jet lag - jak sobie z nim radzić

Adaptację bardzo ułatwia nierezygnowanie z codziennych rytuałów czy zajęć. Osoby, które uprawiają sport, powinny ćwiczyć także w nowym miejscu. Trzeba jednak pamiętać, aby nie wychodzić na trening wieczorem, ponieważ ten nadmiernie pobudza organizm do działania, a wieczorem lepiej się już wyciszać, zwłaszcza jeśli mamy problemy z odzyskaniem równowagi w nowym miejscu. Zbytnie pobudzenie może się skończyć problemami z zaśnięciem.

W przypadku ważnych wyjazdów, jeśli to możliwe, warto wybrać się w docelowe miejsce kilka dni wcześniej. Ten dodatkowy czas pozwoli się zaaklimatyzować, tym samym przy załatwianiu ważnych spraw człowiek jest bardziej skupiony i pewny siebie, a nie rozkojarzony i zmęczony.

 Jet lag: nie u każdego  

Trzeba sobie jednak zdawać sprawę, że przykre dolegliwości typowe dla jet lag mogą, ale wcale nie muszą się pojawić i nie u każdego będą tak samo intensywne. Każdy z nas jest inny. Inaczej funkcjonujemy w ciągu dnia i inaczej będzie reagował na zmianę strefy czasowej.

Zazwyczaj najwięcej kłopotów z wejściem w nowy sposób funkcjonowania mają osoby, które prowadzą bardzo uporządkowany tryb życia oraz nie lubią zmian, z trudem przyzwyczajają się do nowej sytuacji. Ogromne znaczenie mają nie tylko indywidualne predyspozycje, ale także sam komfort lotu.

Ten wygodny, pozwalający się zrelaksować i odpocząć na pewno ułatwi adaptację w nowym miejscu. 

Więcej o: