Biegunka po antybiotyku - co j powoduje i jak skutecznie z ni walczy?

Antybiotyki to jedne z czciej przepisywanych przez lekarzy lekw. Mimo e zazwyczaj okazuj si by bardzo skuteczne i pozwalaj pozby si infekcji, to jak kady inny farmaceutyk mog wywoywa skutki uboczne. Takim przykadowym powikaniem moe by biegunka po antybiotyku, czyli zesp objaww wystpujcy w trakcie lub do 2 miesicy po leczeniu.

Podstawowym zadaniem antybiotyku jest zwalczenie bakterii, ktra wywoa chorob. Mimo e zazwyczaj wietnie sobie z tym radz, to przy okazji zabijaj take dobre bakterie, ktre yj w jelitach. S nam one niezbdne, bo to m.in. od nich zaley nasza odporno i podatno na infekcje, fermentacja niektrych skadnikw pokarmowych (wpyw na trawienie) oraz udzia w syntezie witamin (na przykad witaminy K).

Wyjaowienie jelit sprzyja rozrostowi szczepw opornych na dziaanie antybiotykw, zaburza prawidowe funkcjonowanie jelit i upoledza czynno trawienn jelit. Takie toksyczne dziaanie patogenw na bon jelit niejednokrotnie wywouje biegunk. Do szczeglnie niebezpiecznych bakterii nale Clostridium difficile (wytwarzajce toksyn B) oraz Staphylococcus aureus (wytwarzajce tzw. enterotoksyn).

Biegunka po antybiotyku – kiedy moe si pojawi?

Biegunka po leczeniu antybiotykiem dotyczy zazwyczaj 30 proc. pacjentw przyjmujcych antybiotyki. Prawdopodobiestwo jej wystpienia mog zwiksza:

  • stosowanie antybiotykw szerokowidmowych, czyli takich, ktre dziaaj na wiele gatunkw bakterii jednoczenie, wrd nich wyrni mona przede wszystkim cefalosporyny, amoksycylin z kwasem klawulonowym, ampicylin, klindamycyn oraz fluorochinolony,
  • okres niemowlctwa oraz podeszy wiek,
  • dugo trwania kuracji antybiotykowej (ryzyko ronie po 4 tygodniach stosowania),
  • schorzenia wspistniejce, a zwaszcza niedobory odpornoci (zakaenie wirusem HIV, choroba nowotworowa),
  • wczeniejszy epizod biegunki poantybiotykowej,
  • dugotrwaa hospitalizacja.

Sposb podania antybiotyku – doustnie lub doylnie – nie ma wikszego znaczenia. W wikszoci przypadkw choroba ma do agodny przebieg. Biegunce zazwyczaj nie towarzysz adne bolesne parcia, chorzy nie maj podniesionej temperatury, nie dokuczaj im ble brzucha.

Bl brzucha: czasem baha dolegliwo, czasem objaw choroby. Poka, gdzie boli, podpowiemy dlaczego

Schorzenie bardzo czsto ustpuje samoistnie i nie ma potrzeby wprowadzania dodatkowego leczenia. Tylko u niewielkiej czci pacjentw moe rozwin si posta gwatowniejsza, wyraona silniejszymi objawami sugerujcymi zapalenie jelita grubego. W takich sytuacjach mwi si o rzekomoboniastym zapaleniu jelit.

Za rozwj schorzenia odpowiadaj toksyny wytwarzane przez bakterie Clostridium difficile. Ich obecno w organizmie powoduje:

  • biegunki o bardzo ostrym przebiegu,
  • silny bl i skurcze podbrzusza,
  • gorczk,
  • dreszcze,
  • obfite, wodniste stolce z domieszk luzu, a w niektrych przypadkach nawet krwi.

Dodatkowo u chorych obserwuje si zaburzenia w skadzie elektrolitw (potasu, sodu), podnosi si take liczba leukocytw (biaych krwinek) w surowicy. Stan pacjenta jest zazwyczaj powany i nieleczony moe prowadzi do gbokiego odwodnienia. W szczeglnych przypadkach dochodzi do  toksycznego rozdcia okrnicy lub przedziurawienia (perforacji) jelita. Obie sytuacje stanowi bezporednie zagroenie ycia i wymagaj jak najszybszej interwencji chirurgicznej.

Biegunka po antybiotyku – leczenie

Leczenie biegunki wywoanej przyjmowaniem antybiotykw zaley przede wszystkim od stopnia jej nasilenia. Jeli ma agodny przebieg dolegliwoci powinny ustpi z chwil odstawienia antybiotyku, ktry wywoa dolegliwoci. Kady chory musi te zadba o odpowiednie nawodnienie organizmu (picie duej iloci wody niegazowanej oraz herbaty pozwoli unikn odwodnienia i pomoe wyrwna gospodark wodno-elektrolitow organizmu).

Warto te przyjrze si diecie. Zaleca si, aby jej podstaw stanowiy produkty bogate w skrobi, takie jak ry lub ziemniaki. Powinna by te lekkostrawna, i wolna od smaonych i sodkich potraw.

Walk z biegunk mona take uzupeni probiotykami. Mona take sign po leki przeciwbiegunkowe, na przykad loperamid.

Jeli choroba ma ciy przebieg lub doszo do rzekomoboniastego zapalenia jelit konieczna jest hospitalizacja i jak najszybsze wprowadzenie odpowiedniego leczenia.

Biegunka po antybiotyku – profilaktyka

Jedynym sposobem na uniknicie biegunki wywoanej przyjmowaniem antybiotykw jest rozsdniejsze przepisywanie tej grupy lekw. Dodatkowo warto pamita o probiotykach oraz prebiotykw w trakcie trwania kuracji antybiotykiem.

Probiotyki to wyselekcjonowane kultury bakterii, ktre po podaniu doustnym namnaaj si w przewodzie pokarmowym i speniaj w nim funkcje ochronne. Mog to by preparaty w postaci kapsuek zawierajce szczepy Saccharomyces boulardii lub Lactobacillus GG, ktre mona naby w aptece bez recepty. Innym rozwizaniem s take jogurty zawierajce ywe kultury bakterii.

Prebiotyki to natomiast substancje spoywcze, ktre w sposb naturalny stymuluj wzrost prawidowej flory jelit.

To rwnie moe ci zainteresowa: