Stenty - co to takiego? Rodzaje stentów i skutki uboczne (powikłania)

Stenty to "rusztowania", które mają za zadanie rozszerzenie chorobowo zmienionego naczynia krwionośnego. Stosuje się je w leczeniu choroby niedokrwiennej serca. Stenty mają różne rodzaje. Niestety, niekiedy występują również skutki uboczne, czyli powikłania po założeniu stentów.

Stenty - co to takiego?

Stentem nazywamy fragment chromu, stali lub kobaltu niewielkich rozmiarów przypominający siateczkę, umieszczany w naczyniu krwionośnym, w którym w wyniku miażdżycy zostało pomniejszone światło. Stent służy więc do rozszerzenia i ustabilizowania naczynia krwionośnego oraz umożliwienia swobodnego przepływu krwi. Jego siateczkowaty wygląd związany jest z zygzakowatym ułożeniem drucików utrzymujących ścianę naczynia na wzór rusztowania.

Wprowadzenie stentów do kardiologii wiązało się ze swoistym przełomem w leczeniu choroby wieńcowej. To dzięki nim osłabione ścianki naczynia nie zapadają się. Stent stanowi pewnego rodzaju rusztowanie, dlatego możliwe staje się ich skuteczne zabezpieczenie.

Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Stenty - rodzaje

Zastosowanie stentu uniemożliwia zapadnięcie się ścianek naczynia krwionośnego o pomniejszonej drożności, opóźnia także nawroty zmian miażdżycowych. Wyróżnia się trzy rodzaje stentów:

  1. klasyczne metalowe BMS,
  2. nasączone lekami DES,
  3. bioresorbowalne BVS.

Aby uniknąć ponownego zamknięcia naczynia ze względu na pojawienie się tkanki nowotworzonej wokół ciała obcego powstały stenty DES, które dzięki zawartości leków, którymi są nasączone, uniemożliwiają kolejne zamknięcie ścianek naczynia. Stent BVS z kolei samoistnie rozpuszcza się w organizmie po upływie kilkunastu miesięcy. Przynosi on jednak korzyści w postaci przywrócenia naczyniom  krwionośnym prawidłowej pracy, a także przyczynia się do przyśpieszenia procesu ich regeneracji.

Nowy rodzaj - stenty biodegradowalne

Całkowitą rewolucją w kardiologii są stenty biodegradowalne. Są bezpieczniejsze i pozwalają uzyskać naprawdę dobre efekty przy równoczesnym zredukowaniu ryzyka powikłań. Ich zadanie polega na tym samym, co w przypadku zwykłych stentów, natomiast te pozostają w organizmie człowieka przez z góry założony czas - zwykle są to dwa lata. Kiedy już wykonają swoja pracę, po prostu się rozkładają, nie czyniąc przy okazji żadnych uszkodzeń w organizmie.

Póki co nie są one jeszcze używane na szeroką skalę. Co prawda stosuje się je w Polsce, ale na razie jest to wykorzystanie na poziomie 5 proc. przypadków. Dzięki nim zabiegi przezskórnej angioplastyki wieńcowej będą dawały lepsze efekty i mniej powikłań, które mogą prowadzić do powtórzenia zabiegu.

Stenty biodegradowalne są cztery razy droższe od tych tradycyjnych, a pierwszy taki stent stworzono w Japonii.

Stenty - zabieg wprowadzenia

Implantacja stentu wykonywana jest przy użyciu niewielkiego balonika, na który stent jest nałożony. Cewkę zakończoną tym balonem wprowadza się do nakłutej tętnicy biodrowej, promieniowej lub ramiennej. Po doprowadzeniu stentu do miejsca docelowego balonik rozpręża się poprzez płyn izotoniczny, a cewka zostaje usunięta. Stent pozostaje umiejscowiony, a blaszka miażdżycowa uniemożliwiająca właściwy przepływ krwi - zgnieciona. W ten sposób naczynie krwionośne staje się drożne. Taki zabieg trwa około 30 minut. Położenie stentu wprowadzonego do naczynia jest kontrolowane. W tym celu wykonuje się ultrasonografię wewnątrznaczyniową badającą prawidłowość umieszczenia stentu i jego właściwą pracę. Umożliwia ona dostrzeżenie ewentualnych nieprawidłowości. Po zakończeniu zabiegu należy pozostać w pozycji leżącej, przy całkowitym zakazie jedzenia i picia.

Stenty - powikłania

Ze względu na to, że zabieg udrożnienia naczyń krwionośnych związany jest z wprowadzeniem do organizmu ciała obcego, należy spodziewać się powikłań. Stenty wieńcowe sprawiają, że mogą się uwidocznić krwiaki, tętniaki czy bolesność miejsca nakłucia tętnicy. Odczuwalne stają się także takie objawy jak bóle głowy, wahania ciśnienia czy nudności. Zdarzają się jednak i poważniejsze powikłania w postaci:

  • krwawień,
  • zapaleń,
  • zakrzepicy,
  • uszkodzenia tętnicy,
  • przewlekłego zamknięcia tętnicy wieńcowej,
  • pęknięcia stentu
  • i innych.

Restenoza występująca po zabiegu

Innym rodzajem powikłania, zdecydowanie poważniejszym niż te powyższe, jest restenoza. Restenoza to powtórne zwężenie tętnicy po wcześniejszym jej poszerzeniu. Uważa się, że restenoza to największy problem, którego doświadcza się podczas leczenia choroby wieńcowej. Często zachodzi potrzeba powtórnego wykonania całego zabiegu.

Proces restenozy zachodzi powoli, dlatego chory ma czas na zauważenie ewentualnych objawów i szybką reakcję. Restenoza pojawia się po dokonaniu zabiegu przezskórnej angioplastyki wieńcowej, czyli udrożnienia naczyń wieńcowych, które zostały zwężone przez blaszkę miażdżycową. Kiedy zachodzi restenoza, zauważa się, że wracają objawy sprzed zabiegu, a na dodatek po jakimś czasie są one coraz silniejsze.

Cały zabieg przezskórnej angioplastyki wieńcowej polega na wprowadzeniu cewnika do naczyń wieńcowych. Odbywa się to przez naczynia udowe albo promieniowe. W ten sposób możliwe staje się udrożnienie tętnicy – niezbędne do tego stają się balony albo właśnie stenty.

Dzięki takim możliwościom udaje się zahamować umieralność spowodowaną ostrym zespołem wieńcowym, czyli po prostu zawałem. Restenoza pojawia się, jeśli zachodzą trzy kolejne etapy. Pierwszy to elastyczne odbicie (po dokonaniu zabiegu w rozciągniętej tętnicy wieńcowej dochodzi do redukcji światła, efekt ten łagodzony jest przez stenty), drugi - wytworzenie zakrzepu (dochodzi do adhezji płytek krwi, ponieważ ułatwia to odsłonięcie błony środkowej) i ostatni - rozwój nowej błony wewnętrznej (jest to wynik reakcji zapalnej, która powstała, ponieważ doszło do urazu mechanicznego; określa się, że im większy jest to uraz, tym łatwiej i pewniej dochodzi do restenozy; pojawia się stan zapalny).

Jeśli po dokonaniu zabiegu angioplastyki wieńcowej pojawia się restenoza, to jest ona w stanie skutecznie zaburzyć leczenie choroby, a nawet zaostrzyć jej stan – zamiast go poprawić. Może dojść nawet do zawału. Dlatego też tak ważne wydaje się natychmiastowe podjęcie leczenia restenozy, jeśli zostanie ona wykryta. A im szybciej się ją zdiagnozuje, tym lepiej dla pacjenta. Nie da się leczyć przyczyn, dlatego póki co jedynym wyjściem wydaje się powtórne wykonanie zabiegu przezskórnej angioplastyki wieńcowej. W przypadku, gdy pierwszy zabieg się nie powiódł, przy drugim stosuje się już stenty nowej generacji, które są pokryte lekiem. Dzięki temu szanse na pożądane rezultaty są większe.

Dzisiaj nauka nadal zbyt mało wie na temat restenozy, dlatego ciągle prowadzone są badania i testy w tym zakresie. Być może za jakiś czas będzie można z większym prawdopodobieństwem stwierdzić, które osoby mają zwiększone ryzyko restenozy po zabiegu, a którzy mniejsze.

Stenty w sercu to przełomowy sposób na leczenie choroby wieńcowej. Są one umieszczane przez implantację odbywającą się przy wykorzystaniu małego balonika. Ta dziedzina ciągle się rozwija, dlatego naukowcy i lekarze zapewniają, że już niedługo tradycyjne stenty zostaną zastąpione przez te biodegradowalne - dające dużo lepsze skutki i powodujące mniej powikłań. Póki co na dużą skalę stosuje się zwykłe stenty, które mogą prowadzić chociażby do restenozy - w tym momencie jest to jedyny sprawdzony sposób na leczenie choroby wieńcowej.

Więcej o: