Rak tarczycy - po czym go pozna i jak walczy z chorob?

Rak tarczycy stanowi blisko 1% wszystkich zoliwych nowotworw, ktre atakuj czowieka. Cho wydaje si, e wystpuje stosunkowo rzadko, jest najczciej odnotowywanym rodzajem raka gruczow wydzielania wewntrznego. Najczstsze przyczyny raka tarczycy to nadmiar bd niedobr jodu. Niestety - objawy nowotworu nie s atwo rozpoznawalne, a leczenie jest w wikszoci przypadkw operacyjne.

Rak tarczycy – rokowania, statystyki, podstawowe informacje

Statystyki twierdz, e kobiety choruj na raka tarczycy o wiele czciej ni mczyni – rnica jest czterokrotna. Rocznie choruje okoo 2 tysice nowych osb. Gdy w gr wchodzi rak tarczycy, rokowanie jest do dobre, przynajmniej na tle innych nowotworw. Szanse na przeycie 5 lat szacuje si u mczyzn na 76,8%, a u kobiet a na 90,7%.

Najczciej wystpuje rak tarczycy brodawkowaty. Charakteryzuje si on powolnym wzrostem, do pomylnym rokowaniem i rzadko wystpujcymi przerzutami odlegymi. Niestety gdy w gr wchodzi rak tarczycy, przerzuty do bliskich okolic (wzw chonnych szyjnych) pojawiaj si do czsto. Drugi wariant tego nowotworu to rak pcherzykowy o mniej specyficznych objawach. Typ wysokokomrkowy charakteryzuje si o wiele gorszym rokowaniem; na szczcie wystpuje stosunkowo rzadziej. Odrnienie agodnego gruczolaka od raka pcherzykowego jest dla patologw powanym wyzwaniem. Inne rodzaje nowotworu tarczycy to bardzo zoliwy rak rdzeniasty tarczycy (MTC), ktry bywa warunkowany przez czynniki genetyczne, oraz jeden z najzoliwszych ludzkich nowotworw, czyli rak anaplastyczny.

W przypadku walki z rakiem tarczycy, bardzo istotna jest szybka diagnoza. Byskawiczne dziaanie to najlepsza znana taktyka. Dlatego osoby, ktre miay u siebie w rodzinie przypadki takiego nowotworu, powinny zdecydowa si na diagnostyk genetyczn, a w razie wskaza: na operacj profilaktyczn. Warto zadba o swoje doedukowanie w tym zakresie. wiatowy Dzie Tarczycy przypada na 25 maja – ten sam dzie, w ktrym zaczyna si europejski Tydzie Walki z Rakiem.

Jakie s przyczyny raka tarczycy?

Niestety, nie s one do koca jasne. Specjalici przekonuj jednak, e istnieje kilka bezsprzecznych czynnikw ryzyka. Nale do nich midzy innymi:

  • nieprawidowe iloci wchanianego przez organizm jodu: nadmiar przy raku brodawkowatym oraz niedobr przy nowotworze pcherzykowatym,
  • wspomniane czynniki genetyczne oraz wybrane, rzadkie choroby dziedziczne,
  • wystawienie na promieniowanie jonizujce – szczegln ostrono powinni zachowa pacjenci poddajcy si radioterapii nowotworw okolic szyi i grasicy, a take osoby napromieniowane na skutek nuklearnego wybuchu,
  • jeli chodzi o rak tarczycy a TSH, hormon ten moe nadmiernie stymulowa prac gruczou i przyczynia si do wystpienia nowotworu.

Rak tarczycy – objawy

Jak ju podkrelalimy, odpowiednio wczesna diagnoza jest absolutnie kluczowa dla powodzenia podjtego leczenia. Gdy tylko pojawi si pierwsze objawy raka tarczycy bd wystpi jakiekolwiek sytuacje, ktre wzbudz Twoje podejrzenia lub niepokj, od razu skonsultuj si z lekarzem. Stawka jest zbyt wysoka, eby pozwala sobie na opieszao. Alarmujce objawy raka tarczycy nie s zbyt charakterystyczne, ale ponisza lista moe okaza si pomocna:

  • guzy tarczycy – mog by pojedyncze albo mnogie. Naley zwraca uwag, czy maj tendencj do wzrostu,
  • dusznoci,
  • powikszone wzy chonne w okolicach szyi,
  • zaburzenia czynnoci poykania,
  • chrypnicie gosu bdce efektem podranienia strun gosowych.

Diagnozowanie nowotworu tarczycy

Odpowiadajc na pytania lekarza, naley wzi pod uwag wszystkie, take pozornie nieistotne objawy. Rak tarczycy musi nastpnie zosta potwierdzony przez wykonanie odpowiednich bada; konieczne jest take rozpoznanie konkretnej odmiany nowotworu. Oto najwaniejsze etapy diagnozy:

  • badanie fizykalne – lekarz moe sprbowa wyczu ewentualne zmiany nawet za pomoc dotyku,
  • USG tarczycy – podstawowe badanie kontrolne, ktre powinnimy wykonywa raz na kade dwa lata. Takie badanie ultrasonograficzne potrafi wykry nawet bardzo mae zmiany w gruczole, ktre nie zostay wychwycone poprzez dotyk – kiedy lekarz stwierdzi ich obecno, powinien odesa pacjenta pod opiek endokrynologa,
  • biopsja tarczycy – pozwala ona ustali, czy wykryte guzki s nowotworami zoliwymi. Okazuje si bowiem, e tylko cz zmian wykrytych podczas badania USG jest tego typu – na szczcie reszta to miany agodne,
  • badanie histopatologiczne usunitej zmiany – przy obecnym stanie rozwoju medycyny dopiero pooperacyjny test usunitego guzka daje stuprocentow pewno, jaki by jego charakter.

Rak tarczycy – leczenie

Leczenie nowotworu tarczycy polega najczciej na operacji. To, jak szeroki jest jej zakres, zaley od rodzaju raka i od wieku, w jakim jest pacjent. Lekarz musi take podj decyzj o tym, czy chce usuwa tylko cz gruczou, czy moe ca tarczyc. Gdy operacja bdzie polega na cakowitym usuniciu gruczou, pacjent bdzie musia przyjmowa leki hormonalne.

Aby zniszczy pozostaoci tkanek tarczycy, wdraane jest leczenie przy uyciu radioaktywnego izotopu jodu. Do przeprowadzenia terapii jodem promieniotwrczym konieczna jest izolacja pacjenta; wszystko dlatego, e substancja ta jest radioaktywna. Kiedy ta metoda zawiedzie, moliwa jest jeszcze teleterapia ze rda zewntrznego.

Rodzaje raka tarczycy

Wiesz ju, e mona wyrni cztery gwne typy nowotworu tarczycy. Nie wyczerpuj one oczywicie caej listy (oprcz nich wystpuj chociaby choniak, wkniakomisak, misak), ale ze wzgldu na czsto zachorowa przyjrzyjmy si wspomnianej czwrce odrobin bliej.

  1. Brodawkowaty rak tarczycy – odnotowuje si go u ponad poowy chorych na nowotwr tego gruczou; dwa razy czciej u kobiet, zwykle u osb w modym wieku. Jest najagodniejszy i wzrasta stosunkowo powoli; czsto jest wieloogniskowy i moe dawa przerzuty do wzw chonnych. Zdarza si, e przebiega jako rak utajony (wykrywa si go wwczas po zbadaniu miejsca po gruczole usunitym z uwagi na wole) albo zupenie bez objaww. Jeli nowotwr brodawkowaty ma rednic poniej jednego centymetra, mwi si o nim jako o mikroraku tarczycy.
  2. Pcherzykowy rak tarczycy – stanowi mniej wicej 20% wszystkich nowotworw zoliwych tego gruczou. Atakuje zwykle osoby m. 40. a 50. rokiem ycia w zwizku z niedoborem jodu. Zazwyczaj pojawia si tylko jeden guz, ktry rozrasta si powoli i moe dawa przerzuty przez naczynia krwionone do puc. Pcherzykowaty rak tarczycy daje take przerzuty do koci.
  3. Rdzeniasty rak tarczycy – stanowi 5% wszystkich nowotworw gruczou, jest wieloogniskowy i pojawia si najczciej po pidziesitce. Rak rozwija si w wolnym tempie w obu patach, po czym daje przerzuty drogami limfatycznymi do wzw chonnych rdpiersia i szyi. Z kolei przerzuty drog krwi dotycz zwykle puc, koci i wtroby. Zdarza si, e ten typ raka wspistnieje z rakiem innych gruczow dokrewnych. W 75% przypadkw mwimy o nowotworze rdzeniastym sporadycznym, a w 25% - uwarunkowanym genetycznie.
  4. Anaplastyczny rak tarczycy – stanowi 5-10% wszystkich nowotworw tarczycy. Charakteryzuje si wysokim stopniem zoliwoci; czsto radykalne leczenie jest uniemoliwione, a rokowania – bardzo sabe. Wystpuje zwykle u osb po czterdziestce. Rozwija si w obu patach tarczycy i szybko nacieka okoliczne tkanki. W szybkim tempie dochodzi do przerzutw do wzw chonnych i z krwi do mzgu, koci oraz puc.

Warto pamita, e rak tarczycy moe take wystpi na skutek przerzutw innych nowotworw do tego gruczou. Z tego powodu wystpuje a 5% zachorowa. Przyczyn moe by czerniak, rak nerki, jajnika, puca czy piersi. Poniewa nowotwr pierwotny jest zwykle w fazie zaawansowanej i doszo ju do przerzutw drog krwi, rokowanie jest bardzo niekorzystne. Pamitaj – wczesna diagnoza to jedyna szansa w walce z rakiem tarczycy.

To rwnie moe ci zainteresowa:

Guzki tarczycy - czym s, skd si bior, a take w jaki sposb si je diagnozuje oraz leczy?

Tarczyca u mczyzn - o czym trzeba wiedzie?

Biopsja tarczycy - co naley o niej wiedzie