Chłoniaki - nowotwory złośliwe układu limfatycznego. Objawy, przyczyny i leczenie chłoniaków

Chłoniaki to duża grupa nowotworów złośliwych wywodzących się z komórek układu chłonnego (limfatycznego). Przybierają przebieg ostry lub przewlekły. Paradoksalnie, chłoniaki w ostrej postaci dają większe szanse na całkowite wyleczenie.

Chłoniak: co to jest?

Chłoniaki (łac. lymphoma) to nowotwory, które są spowodowane nieprawidłowym rozrostem komórek układu chłonnego (limfatycznego). Układ chłonny jest zbudowany z naczyń limfatycznych, węzłów chłonnych, grudek chłonnych, grasicy, migdałków i śledziony. Przewodami układu limfatycznego płynie limfa, czyli chłonka. Układ limfatyczny ma za zadanie wspierać funkcjonowanie układu immunologicznego, krwionośnego i pokarmowego.

Wszystkie chłoniaki to nowotwory złośliwe. Mają wiele rodzajów i niecharakterystyczne objawy. Najczęstszym wczesnym objawem chłoniaka są powiększone węzły chłonne. Mogą one być łatwo wyczuwalne i widoczne, czasem jednak nowotwór atakuje te w jamie brzusznej lub klatce piersiowej.

Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Choroba może przybrać postać przewlekłą lub ostrą. Chłoniaki przewlekłe rozwijają się długo i długo nie wymagają leczenia, jednak ich całkowite pozbycie się nie jest w większości przypadków możliwe. Chłoniaki agresywne rozwijają się błyskawicznie i wymagają jak najszybszej interwencji lekarskiej, ale - paradoksalnie - można je wyleczyć raz na zawsze.

Chłoniaki: podział

Podstawowy podział chłoniaków to rozróżnienie na ziarnicę złośliwą (chłoniak Hodgkina, o którym więcej tutaj) oraz chłoniaki nieziarnicze (więcej informacji tu). Chłoniaki nieziarnicze dzielą się na chłoniaki B-komórkowe oraz chłoniaki T/NK-komórkowe. Do chłoniaków B-komórkowych należą:

  • chłoniak/białaczka limfoblastyczna B-komórkowa (B-ALL/LBL),
  • przewlekła białaczka limfatyczna (chłoniak z małych limfocytów, CLL/SLL),
  • białaczka włochatokomórkowa,
  • chłoniak z komórek płaszcza (MCL),
  • chłoniak strefy brzeżnej (MZL),
  • chłoniak grudkowy (FL),
  • chłoniak rozlany z dużych komórek B (DLBCL),
  • szpiczak plazmocytowy (MM),
  • chłoniak limfoplazmocytowy/makroglobulinemia Waldenströma,
  • chłoniak Burkitta.

Chłoniaki T/NK-komórkowe to:

  • chłoniak/białaczka limfoblastyczna T-komórkowa (T-ALL/LTL),
  • chłoniak z obwodowych komórek T,
  • ziarniniak grzybiasty,
  • anaplastyczny chłoniak wielkokomórkowy.

Chłoniak: objawy

Pierwsze objawy chłoniaka są niecharakterystyczne, często przypominają zwykłe przeziębienie. Ogólne, wczesne objawy chłoniaka to:

  • powiększone, ale niebolesne węzły chłonne,
  • uporczywy kaszel,
  • obfite poty nocne,
  • gorączka lub nawracające stany podgorączkowe,
  • nawracające infekcje górnych dróg oddechowych i płuc,
  • znaczna utrata wagi w krótkim czasie,
  • osłabienie, męczliwość,
  • dolegliwości układu pokarmowego.

Niektórym typom chłoniaka towarzyszy także świąd skóry. Rozwój choroby może prowadzić do wodobrzusza, niedokrwistości, znacznego spadku odporności czy obrzęku nóg.

Jak widać, powyższe objawy mogą być symptomem innych, bardziej prozaicznych schorzeń. Jeśli jednak utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, należy udać się do lekarza. Węzły chłonne powiększone przez kilkanaście dni, oporne na leki przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, są powodem do niepokoju.

Przeczytaj: POWIĘKSZONE WĘZŁY CHŁONNE: nie panikuj, działaj. Szybko!

Chłoniak: przyczyny

Dokładne przyczyny powstawania chłoniaków nie są znane. Wyróżnia się jednak czynniki ryzyka, które mogą sprzyjać pojawianiu się tego nowotworu. Możliwe przyczyny powstawania chłoniaków to:

  • czynniki genetyczne,
  • zaburzenia pracy układu odpornościowego (np. zakażenie wirusem HIV, choroby autoimmunologiczne),
  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych (hamujących aktywność układu odpornościowego),
  • zakażenia wirusowe: wirus Epsteina i Barr (EBV, wywołuje mononukleozę zakaźną), wirus zapalenia wątroby typy C (HCV), wirus ludzkiej białaczki z komórek T (HTLV-I), herpeswirusy,
  • infekcje bakteryjne - Helicobacter pylori (Hp),
  • powikłania po chemio- i radioterapii,
  • promieniowanie jonizujące,
  • ekspozycja na szkodliwe środki chemiczne (np. rozpuszczalniki farb, środki owadobójcze, benzen, azbest),
  • przebyte przeszczepy i transfuzje.

Chłoniak: diagnostyka i leczenie

Zdiagnozowanie chłoniaka polega przede wszystkim na pobraniu węzła chłonnego lub wycinka z nacieków narządowych do analizy. W dużej liczbie przypadków wykonuje się także morfologię krwi i szpiku kostnego - badania mają na celu sprawdzenie, czy chłoniak rozprzestrzenił się do szpiku. Aby ocenić zaawansowanie choroby, wykonuje się badania rentgenowskie, ultrasonografię (USG), tomografię komputerową, scyntygrafię kośćca czy rezonans magnetyczny. Metody diagnostyki zależą od rodzaju choroby.

Chłoniaki leczy się przede wszystkim chemioterapią i radioterapią. Odpowiednio wcześnie wykryty chłoniak Hodgkina jest wyleczalny w prawie 90-95 proc; chłoniaki nieziarnicze udaje się wyleczyć całkowicie w 40-70 procentach, zależnie od podtypu nowotworu.

To także może cię zainteresować:

5 prostych badań, które ratują nam życie

5 prostych badań, które ratują nam życie

Więcej o: