Dojrzewanie pciowe - skok pokwitaniowy i pierwsza miesiczka

Dojrzewanie pciowe, nazywane take pokwitaniem, to grupa procesw i zmian zachodzcych w organizmie czowieka za spraw hormonw. Jednym z jego etapw jest tzw. skok pokwitaniowy, ktry rozpoczyna si midzy 12 a 13 rokiem ycia dziecka. Dziewczynki po skoku pokwitaniowym mog si spodziewa wielkiego wydarzenia, jakim jest pierwsza miesiczka.

Docz do Zdrowia na Facebooku!

Dojrzewanie pciowe (pokwitanie) a skok pokwitaniowy

Dojrzewanie pciowe, zwane take pokwitaniem, to proces zachodzcy w ciele czowieka przez 4-5 lat. Najczciej rozpoczyna si okoo 12 roku ycia, a koczy w 16 (u chopcw zwykle zaczyna si i koczy troch pniej). Oczywicie, jak z kadym procesem rozwojowym, zdarza si, e poszczeglne jednostki maj swoje wasne tempo nieco rnice si od przyjtej redniej.

Pokwitanie (dojrzewanie pciowe) dzieli si na:

  • zwiastuny pokwitania,
  • faz przedpokwitaniow,
  • pokwitanie waciwe,
  • faz modziecz.

Pokwitanie dziewczt i chopcw zdecydowanie si od siebie rni, poniewa wtedy dzieci zaczynaj wyksztaca charakterystyczne dla swojej pci cechy. Skok pokwitaniowy, czyli nage przyspieszenie wzrostu caego ciaa, zaczyna si w fazie przedpokwitaniowej, trwa przez pokwitanie waciwe i zwalnia w fazie modzieczej.

> Zobacz: Ukad pciowy eski. Funkcje, budowa i najczstsze dolegliwoci

Skok pokwitaniowy: jakich zmian naley si spodziewa?

Szereg przemian zachodzcych w ludzkim ciele podczas dojrzewania sprawia, e czowiek szybciej ronie (zyskuje ok. 8 cm w cigu roku, w szczytowym etapie wzrost moe wynie nawet 15 cm) i zwiksza swoj mas (nawet o 9 kg).

Rozrostowi ulegaj take narzdy wewntrzne, tj. puca, serce, nerki, wtroba i trzustka. W czasie trwajcego blisko cztery lata procesu zanika grasica, swoj objto znacznie zmniejsza ledziona i tkanka limfatyczna, a znajdujca si pod skr tkanka tuszczowa przyrasta znacznie wolniej. Rozwija si take ukad nerwowy oraz ksztatuj narzdy pciowe. Wraz z szybkim wzrostem organizmu moe pojawi si utrzymujca maksymalnie 1,5 roku krtkowzroczno, ktra u dzieci z pewnymi predyspozycjami rozwija si w trwa wad wzroku.

> Przeczytaj: Jak wiek pokwitania u modziey wpywa na pogorszenie wzroku?

Skok pokwitaniowy sprawia, e powierzchnia ciaa zwiksza si o 1/4. Dziewczynki rosn znacznie szybciej i odpowiednie dla siebie wymiary osigaj najpniej w 18 roku ycia, u chopcw proces ten trwa zazwyczaj 2 lata duej.

Do najczstszych problemw zwizanych z pokwitaniem nale:

  • niedokrwisto, czyli anemia (czstsza u dziewczt ni u chopcw),
  • trdzik,
  • urazy kostno-stawowe (nieharmonijny wzrost koci w odniesieniu do mineralizacji koci, szczeglnie podczas uprawianiu sportu moe prowadzi do urazw),
  • myopia, czyli krtkowzroczno,
  • skoliza, skrzywienie krgosupa czsto spowodowane jest przypieszonym wzrostem szkieletu.

Szczyt skoku pokwitaniowego zaley nie tylko od uwarunkowa genetycznych, lecz take od warunkw spoeczno-ekonomicznych, w ktrych dojrzewaj modzi ludzie.

Pierwsza miesiczka a skok pokwitaniowy

Trzeba pamita, e tempo dojrzewania kadej dziewczyny jest indywidualne. To, e jedna z koleanek z klasy zacznie miesiczkowa w wieku 11 lat, nie znaczy, e wszystkie musz. Cho zwykle pierwsza miesiczka pojawia si od 12 do 14 roku ycia, to czasem potrafi pokaza si dopiero, gdy moda kobieta ma 15 czy 16 lat. Jednak jeli okres nie pojawi si do 14 roku ycia, warto pj do ginekologa - wykryje on ewentualne nieprawidowoci i powie, co dalej robi. Zbyt wczesna miesiczka (od 9 do 10 roku ycia) rwnie powinna skoni do pjcia do lekarza.

O momencie pojawienia si "tej" chwili decyduje wiele czynnikw. Czas pierwszej miesiczki jest w duym stopniu uwarunkowany genetycznie. Wpyw maj rwnie waga, tryb ycia, dieta, choroby. Dziewczynki o niszej wadze i aktywnym trybie ycia dostan miesiczki pniej, ni te o wyszej fazie i mniejszej aktywnoci fizycznej.

Pierwsza miesiczka zwykle pojawia si mniej wicej rok po skoku pokwitaniowym i dwa lata po pocztku rozwoju piersi. Stopniowe nadejcie miesiczki mona zauway dziki kilku sygnaom. S to:

  • biaa wydzielina z pochwy, ktra moe zacz wystpowa kilka miesicy przed pierwszym okresem,
  • niewielkie plamienia trwajce kilka dni,
  • gorsze samopoczucie i nudnoci na tydzie przed okresem.

Czsto bywa jednak tak, e pierwszy okres przychodzi niespodziewanie, poniewa zwykle nie wystpuj przed nim objawy dobrze znane starszym dziewcztom i dojrzaym kobietom (silne ble gowy i brzucha, due rozdranienie).

Niektre dziewczta od razu maj regularne cykle, ale to rzadko. Pierwsze miesiczki s zwykle bezowulacyjne i pojawiaj si w rnych odstpach czasowych. Na nastpne krwawienie mona poczeka nawet kilka miesicy.

Przygotowanie do pierwszej miesiczki

Rodzice lub opiekunowie dziewczynki powinni przygotowa j do pierwszej miesiczki - objani, co si stanie, eby nie przerazia si nagego krwawienia. Warto oswoi okres wczeniej i zadba o to, by dziewczynka miaa zawsze ze sob (np. w plecaku czy torebce) podpask i czyste majtki. Niestety, wci duo dziewczt jest pod tym wzgldem przez rodzicw zaniedbywana i pierwsza miesiczka potrafi by dla nich traum. Nic nie zastpi ciepej i przyjaznej rozmowy z osob, ktra ju przez "to" przesza.

> Przeczytaj: Cykl miesiczkowy. Jak zachowuje si kobiece ciao?

To take moe ci zainteresowa:

Jak czsto kobieta powinna chodzi do ginekologa?
Dlaczego trzeba chodzi do ginekologa?
Dziewictwo - coraz czciej powd do wstydu?

Raz w yciu do ginekologa? Bardzo wiele chorb intymnych rozwija si bezobjawowo