Gluten - co to takiego? Przeczytaj, zanim spanikujesz

Zanim wytoczysz wojnę glutenowi, upewnij się, czy rzeczywiście masz się czego bać. Co to jest gluten i komu szkodzi? Które produkty zawierają gluten, a które są bezglutenowe?

Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Gluten: co to takiego?

Gluten to białko roślinne, które występuje w nasionach pszenicy, żyta i jęczmienia. Gluten może pojawić się również w owsie poprzez zanieczyszczenie tego zboża innymi ziarnami. Gluten zbudowany jest z dwóch typów białek, gliadyny i gluteniny. W połączeniu z wodą gluten nadaje ciastu elastyczność, wypieki są dzięki niemu pulchne i stosunkowo długo zachowują świeżość.

Gluten: komu szkodzi?

W ostatnich latach gluten stał się wrogiem publicznym numer jeden. Sklepy i restauracje zaroiły się od produktów bezglutenowych, a wrogowie glutenu konsekwentnie budują jego czarny PR. Produkty bezglutenowe są, rzecz jasna, o wiele droższe od zwykłych - strach przed glutenem to skuteczne narzędzie marketingowe.

W istocie gluten szkodliwy jest tylko dla kilku procent społeczeństwa - szacuje się, że problem dotyczy od 3 do 6% z nas. 1% cierpi na celiakię, czyli trwałą nietolerancję glutenu. Inne dolegliwości związane z glutenem to alergia na gluten i nadwrażliwość na gluten. Aby potwierdzić lub wykluczyć którąś z chorób, należy udać się do gastrologa i zrobić niezbędne badania. Nie można na własną rękę ocenić, czy ma się celiakię, czy nie.

> Zobacz także: Alergia pokarmowa - przyczyny, objawy i leczenie. Które pokarmy uczulają najczęściej?

Celiakia to trwała choroba genetyczna, w wyniku której organizm nieprawidłowo reaguje na gluten. W niektórych przypadkach celiakia rozwija się w ukryciu, w innych chory cierpi na biegunkę, bóle brzucha, zaparcia, zmiany skórne. Gluten powoduje zanikanie kosmków jelita cienkiego, które odpowiadają za wchłanianie składników odżywczych. Celiakii nie da się wyleczyć i nie da się z niej wyrosnąć. Jedynym wyjściem jest stosowanie do końca życia diety bezglutenowej - wtedy kosmki jelitowe mają szansę, by odrosnąć. Celiakia to nie to samo co alergia na gluten, z której zwykle się wyrasta.

Gluten jest pożywny, zdrowe osoby przyswajają go z łatwością. Wszystko wskazuje na to, że zdecydowanej większości z nas niczym nie grozi. Wieść gminna niesie, że gluten powoduje otyłość - to nieprawda. Zbędne kilogramy wynikają zwykle z nierozsądnej diety i braku ruchu.

Gluten: w czym się kryje?

Niektóre produkty zawierają gluten zawsze, co do innych możemy być niemalże pewni - jeśli nie mają glutenu, na pewno będzie to wyraźnie podkreślone na opakowaniu. Produkty bezglutenowe oznaczone są zielonym przekreślonym kłosem zboża. Najpopularniejsze produkty z glutenem to:

  • pszenica i jej odmiany,
  • pszenżyto,
  • jęczmień,
  • żyto,
  • owies (sam w sobie nie ma glutenu, jednak w większości przypadków jest zanieczyszczony przez inne, glutenowe ziarna),
  • mąki pszenne, żytnie, jęczmienne,
  • płatki pszenne, jęczmienne, żytnie, owsiane,
  • kuskus, kasz manna, jęczmienna i owsiana,
  • makaron pszenny i żytni,
  • pieczywo,
  • pierogi, kopytka, pyzy,
  • naleśniki,
  • herbatniki, biszkopty, sucharki, wafle itp.,
  • ciasta i ciastka,
  • pizza,
  • bułka tarta.

Gluten dodaje się też do wielu innych produktów: wędlin, konserw, jogurtów, nabiału, sosów, sałatek, słodyczy, przypraw, chińskich zupek, smakowych alkoholi, aromatów, suplementów diety... Jednym słowem - jeśli chcemy uważać na gluten i mamy ku temu powody, musimy uważnie czytać wszystkie etykiety.

Gluten: gdzie go nie ma?

Przetworzone produkty bezglutenowe to takie, które mają go mniej niż 20 miligramów na kilogram. Na półkach w sklepie oznaczone są symbolem przekreślonego kłosa. Pokarmy, w których gluten nie występuje naturalnie, to:

  • mięso,
  • owoce,
  • warzywa,
  • ziemniaki,
  • fasola,
  • soczewica,
  • ryż,
  • kukurydza,
  • soja,
  • proso,
  • gryka,
  • amarantus,
  • maniok,
  • tapioka,
  • sorgo,
  • orzechy.

To także może cię zainteresować:

Zboża i produkty zbożowe z glutenem - które są najzdrowsze?

> Choroba Dühringa - skórna postać celiakii

> Chleb bezglutenowy - kiedy należy włączyć go do diety?

Moda na dietę bezglutenową to ściema. Poznaj 6 popularnych mitów o glutenie, na które nie ma dowodów


 

Więcej o: