SUPERFOODS: jedzenie do zada specjalnych - poznaj najlepsze produkty [zestawienie subiektywne]

Modnym ostatnio terminem "superfoods", czyli "superjedzenie", okrela si produkty spoywcze o wysokiej wartoci odywczej, bogate w korzystne dla zdrowia substancje, a nawet wspomagajce leczenie niektrych schorze. Co wane, nie chodzi tu tylko o poywienie egzotyczne, ktre mona dosta jedynie w sklepach ze zdrow ywnoci. Wybralimy kilkanacie produktw, ktre naszym zdaniem naprawd zasuguj na t nazw
Granatowe jagody - dla mzgu, ukadu krwiononego i zdrowego brzucha Granatowe jagody - dla mzgu, ukadu krwiononego i zdrowego brzucha Fot. Shutterstock

Granatowe jagody - dla mzgu, ukadu krwiononego i zdrowego brzucha

Borwki amerykaskie, czarne (zwykle nazywane jagodami), a take aroni warto wczy do diety. Oprcz tego, e s pysznym dodatkiem do ciast, deserw i napojw, maj rwnie wiele innych zalet.

Docz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Bd na bieco ze Zdrowiem. Dodaj wtyczk Gazeta.pl do Chrome

Popularne od jakiego czasu borwki amerykaskie to nie tylko smaczna przekska. W wielu badaniach wykazano, e s rwnie niezwykle zdrowe. Podobnie jak orzechy woskie przydadz si zwaszcza naszemu organowi zarzdzajcemu. Przede wszystkim chroni przed chorobami neurodegeneracyjnymi. Spowalniajc procesy starzenia komrek nerwowych pozwalaj zachowa sprawno umysow do pnej staroci.

Polski odpowiednik, czyli drobne borwki czarne zwane jagodami, wcale nie wypadaj gorzej. Podobnie jak czosnek, od lat s uznanym naturalnym rodkiem na wiele dolegliwoci, przede wszystkim ze strony ukadu pokarmowego. Owoce wiee pomog na zaparcia, suszone - zwalcz biegunk. Borwki znane s rwnie ze sporej zawartoci antocyjanw, silnych antyoksydantw, odpowiedzialnych za ich ciemny kolor.

Rekordzistk pod wzgldem zawartoci tych zwizkw jest jednak aronia. W 100 g znajdziemy je w iloci okoo 400-500 mg (w czarnej jagodzie jest ich ju mniej - okoo 200-300 mg). Antocyjany to przede wszystkim bardzo silne antyoksydanty, chronice organizm przed wolnymi rodnikami, a zatem spowalniajce procesy starzenia. Wykazuj rwnie korzystny wpyw na ukad krenia: reguluj cinienie, wzmacniaj naczynia krwionone i zwikszaj ich elastyczno. Z tego powodu jagody i owoce aronii (a take obfitujce w antocyjany porzeczki) zaleca si w diecie osb cierpicych na nadcinienie ttnicze, miadyc, czy chorob niedokrwienn serca.

Poniewa rwnie korzystnie wpywaj na wzrok, w tym m.in.: poprawiaj zdolno widzenia o zmierzchu oraz zapobiegaj uszkodzeniom naczy krwiononych i siatkwki w oku, poleca si je take na rne problemy z widzeniem. Oprcz wysokiej zawartoci antocyjanw, aronia obfituje rwnie we wzmacniajc naczynia krwionone rutyn, antyoksydacyjn witamin C, a take mikro- i makroelementy: magnez, potas, wap, fosfor oraz elazo.

Czytaj rwnie:

Borwki - naturalny doping dla mzgu

Borwka czernica (Vaccinium myrtillus)

Aronia - niedoceniany skarb natury

Algi i glony - oczyszczajca 'zielenina' z mrz i oceanw Algi i glony - oczyszczajca 'zielenina' z mrz i oceanw Fot. Shutterstock

Algi i glony - oczyszczajca 'zielenina' z mrz i oceanw

Algi i glony to jeden z ostatnich dietetycznych "krzykw mody". Cho ich zielony kolor i morski aromat nie kademu przypadnie do gustu, nie mona im odmwi zalet.

W tej grupie produktw prym wiod spirulina i chlorella - suplementy dostpne zwykle w formie tabletek lub proszku, ktry mona pi po wymieszaniu z wod lub dodawa do koktajli, jogurtw czy serkw. Niebieskozielon spirulin pozyskuje si z cyjanobakterii, czyli sinic, za szmaragdowa chlorella to po prostu jednokomrkowy glon. Cho niepozorne, maj spor moc. Zdaniem badaczy ich regularne spoywanie wzmacnia odpornociowy oraz pozwala oczyci organizm z toksyn. Poniewa stanowi bogate rdo penowartociowego biaka, przydadz si choby sportowcom, czy osobom nie jedzcym produktw pochodzenia zwierzcego. Przy tym, s to prawdziwe witaminowe bomby. Peno w nich zwaszcza karotenoidw (przeksztacanych przez nasz organizm z przyjacik urody i wzroku - witamin A), witamin z grupy B, a take elaza i kwasu foliowego - przydatnych szczeglnie kobietom w ciy, poogu i karmicym piersi.

W witaminy z grupy B, elazo i kwas foliowy obfituj rwnie mniej popularne w naszym kraju glony wakame - hit diety makrobiotycznej. Midzy innymi z tego powodu s one jednym z gwnych pokarmw, po ktry Koreanki sigaj tu po urodzeniu dziecka. Naukowcy przekonuj, e to prawdziwy sprzymierzeniec osb na diecie Wszystko to, przez zawart w glonach fukoksantyn - barwnik nadajcy im brunatne zabarwienie. Badacze z Uniwersytetu Hokkaido wykazali, e jej przyjmowanie przyczynia si do wzmoonego spalania tuszczu, a co za tym idzie - zmniejszania masy ciaa. W wakame warto szuka rwnie kwasw tuszczowych z grupy omega-3, zwaszcza EPA - wspomagajcego funkcjonowanie ukadu nerwowego oraz potrzebnego do wytworzenia kwasu DHA.

Czytaj rwnie:

Spirulina

Chlorella - alga, ktra pomoe oczyci organizm

Glony wakame - morskie "warzywo", ktre pomoe zgubi zbdne kilogramy

Jarmu, brokuy i brokuowe kieki - warzywa kapustowate rakowi wspak Jarmu, brokuy i brokuowe kieki - warzywa kapustowate rakowi wspak Fot. Shutterstock

Jarmu, brokuy i brokuowe kieki - warzywa kapustowate rakowi wspak

Warzywa kapustowate (inaczej krzyowe) to skarbnica wielu cennych substancji odywczych. Prym wrd nich wiod: jarmu i brokuowe kieki, a take broku.

Wedug doniesie obfituj one zwaszcza w substancj czynn o nazwie sulforafan. Prowadzone w ostatnich latach badania sugeruj, e moe on mie istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu chorb nowotworowych (m.in. poprzez blokowanie rozwoju nowotworw). Ponadto przypisuje si jej dziaanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne (m.in. przeciwko bakteriom Helicobacter pylori). Najlepszym rdem sulforafan s brokuowe kieki, ktre mona je na surowo (obrbka termiczna brokuw powoduje, e substancji tej jest w nich mniej).

Warzywa te to rwnie doskonae rdo witaminy C (najwicej jej w brokuach i ich kiekach, a nieco mniej w jarmuu). Cho kojarzymy j przede wszystkim z leczeniem przezibienia, jest ona bardzo silnym antyoksydantem, bronicym nasz organizm przed wolnymi rodnikami. Podobnie jak w innych zielonych warzywach, peno w nich rwnie witaminy K (tu przoduje jarmu). W naszym organizmie odpowiada ona przede wszystkim za prawidowy przebieg procesw krzepnicia krwi, a take proces mineralizacji koci. Ponadto wykazuje ona take dziaanie antybakteryjne, przeciwzapalne, przeciwgrzybiczne i przeciwblowe. Badacze donosz te, e moe hamowa rozwj niektrych nowotworw.

Czytaj rwnie:

Jarmu - modny, ale czy naprawd taki zdrowy?

Kieki - zdrowie w zarodku

Owoce i warzywa: liczy si kolor!

Kasze - dobre dla ukadu nerwowego oraz na wzmocnienie Kasze - dobre dla ukadu nerwowego oraz na wzmocnienie Fot. Shutterstock

Kasze - dobre dla ukadu nerwowego oraz na wzmocnienie

Jadasz kasze tylko od czasu do czasu? Pora to zmieni. Pene s witamin, zwaszcza tych z grupy B (dbajcych m.in. o waciw prac ukadu nerwowego) i mineraw, a take bonnika, poprawiajcego prac ukadu pokarmowego.

Najbardziej znana w naszym kraju kasza gryczana to dobre rdo rutyny (zwanej niekiedy witamin P), ktra uatwia wchanianie witaminy C, ale te pomaga wzmacnia naczynia krwionone. Z tego powodu kasza gryczana moe by spoywana przez osoby cierpice np. na ylaki czy hemoroidy. Peno w niej rwnie wartociowego i dobrze przyswajalnego dla nas biaka rolinnego. Z biaek tych nasz organizm pozyskuje take aminokwasy, ktrych nie jest w stanie sam wytworzy, np. lizyn i tryptofan, ktry bierze udzia w produkcji serotoniny, zwanej "hormonem szczcia".

Coraz bardziej popularna kasza jaglana to dobre rdo krzemu, wzmacniajcego cigna i tkank kostn. Zawiera rwnie lecytyn, sprzyjajc poprawie pamici i koncentracji. Od innych kasz rni j to, e jest produktem zasadotwrczym, alkalizujcym organizm (pomaga w jego odkwaszaniu). Moe zatem wspomc nas w przypadku zgagi czy nadkwanoci (wicej na ten temat: Zakwaszenie organizmu - realny problem czy kolejna gupia moda? Jak si objawia? Czym grozi?).

Bardziej egzotyczna quinoa, podobnie jak kasza gryczana wyrnia si wysok zawartoci penowartociowego biaka rolinnego. Jest rwnie rdem cennych substancji rolinnych zwanych flawonoidami, obecnych midzy innymi w zioach oraz rolinach strczkowych - przeciwutleniaczy, ktre pozytywnie wpywaj na nasze zdrowie. Preparaty zawierajce je stosuje si midzy innymi w leczeniu ylakw (w tym rwnie hemoroidw), krwawie podskrnych, trudno gojcych si ran. Chroni take przed zakrzepami - jedn z gwnych przyczyn udaru mzgu. Dziki zdolnoci do uszczelniania cian naczy krwiononych i zapobiegania utlenianiu witaminy C oraz dziaaniu przeciwzapalnemu wspomagaj nasz organizm w walce z infekcjami. W badaniach wykazano ponadto, e mog si one przyczynia do zmniejszenia prawdopodobiestwa zachorowania na niektre nowotwory.

Czytaj rwnie:

Kasza gryczana - bliska "kuzynka" szczawiu i rabarbaru

Kasza jaglana - dla piknych wosw, skry i paznokci

Quinoa - "zoto" Inkw na wzmocnienie organizmu

Orzechy - sycca przegryzka pena dobrych tuszczw i witamin Orzechy - sycca przegryzka pena dobrych tuszczw i witamin Fot. Shutterstock

Orzechy - sycca przegryzka pena dobrych tuszczw i witamin

Jeli szukasz smacznej i zdrowej przekski - signij po orzechy. Cho s tuste i kaloryczne, mao prawdopodobne, e na nich przytyjesz. W opinii dietetykw syc na tyle, e zmniejszaj ochot na dalsze podjadanie. Przy tym mao kto gryzie je na tyle dokadnie, eby organizm mg pobra z nich wszystkie kalorie. Warunek jest jeden - maj by jak najbardziej naturalne. Praone z sol czy cukrem, a take te w panierce, nie s ju tak zdrowe, ani korzystne dla naszej talii. A zatem, ktre s najzdrowsze?

Do czowki orzechw z pewnoci naley kokos. Powinny zwrci na niego uwag zwaszcza osoby na diecie. W 100 g suszonego miszu lub kokosowych wirkw znajdziemy od 21 do 23 g bonnika, czyli tyle, ile wynosi nasze dzienne zapotrzebowanie, a przy tym dosy mao, jak na orzech, kalorii - ok. 300.

Cho sporo w nim okrytych z saw tuszczw nasyconych, nie ma si czego obawia. W przeciwiestwie do tuszczw zawartych w misie, kokosowy tuszcz zbudowany jest gwnie z kwasw tuszczowych rednioacuchowych (a nie dugoacuchowych). Pozyskiwane z nich trjglicerydy rednioacuchowe (MCT) znane s przede wszystkim sportowcom. Dostarczaj atwej do przyswojenia energii, potrzebnej miniom w trakcie uprawiania sportw wytrzymaociowych. MCT maj jednak i inne zastosowania. Pomagaj chociaby odywi osoby niedoywione, po operacjach, a take cierpice na rne schorzenia ukadu pokarmowego, przewlek biegunk czy alergie pokarmowe. W badaniach wykazano ponadto, e wspomagaj funkcjonowanie poznawcze osb z chorob Alzheimera.

Orzeszki pistacjowe to nie tylko dobry dodatek do lodw i deserw. Zdaniem naukowcw z Amerykaskiego Towarzystwa Bada nad Rakiem spoywanie ok. 70 g pistacji dziennie pomoe obniy ryzyko zachorowania na raka puc i prostaty. Wszystko przez wysok zawarto silnego przeciwutleniacza - gamma-tokoferolu, jednej z form witaminy E. Oprcz pistacji mnstwo go take w dyniowych pestkach (wyuskanych), orzechach czarnych oraz pekanach. Mae zielone orzeszki to rwnie dobre rdo wielu innych cennych skadnikw odywczych, w tym: witamin z grupy B (zwaszcza B1 i B6), a take fosforu, manganu, magnezu, elaza, cynku i potasu.

Jeli wolisz siga po produkty krajowe, wybierz orzechy woskie. Przygotowane z nich preparaty, od lat stosowane w medycynie naturalnej, zostay wspczenie uznane za skuteczne, m.in. w zwalczaniu niektrych bakterii i grzybw chorobotwrczych. Ponadto wycigi z nich dziaaj lekko przeciwzapalnie i cigajco, a zatem przydadz si chociaby do przemywania zmian trdzikowych. Same orzechy pomog rwnie obniy cinienie krwi i poziom cholesterolu, a take wespr procesy trawienne. W zwizku z tym polecane s m.in.. w diecie przeciwmiadycowej.

Czy powka orzecha przypomina Ci mzg? Z powodzeniem moesz uzna to za dietetyczn sugesti matki natury. Orzechy woskie to bowiem doskonaa przekska dla mzgu, z jednej strony chronica nasz "komputer pokadowy" przed procesami starzenia oraz chorobami neurodegeneracyjnymi (np. chorob Alzheimera), a z drugiej wspierajca sprawno umysow, pami i koncentracj. Te zdrowe przegryzki zawieraj m.in. wspierajce prac mzgu witaminy z grupy B, magnez i kwas foliowy oraz kwas linolowy, z ktrego nasz organizm potrafi wyprodukowa dobroczynne kwasy omega-3 (wicej na ten temat: Kwasy omega-3 i omega-6 s zdrowe, ale tylko we waciwych proporcjach, czyli o potdze rwnowagi).

Czytaj rwnie:

Bonnikowi liderzy - produkty, ktre maj najwicej bonnika

Orzechy - samo zdrowie nie tylko w wita. Czym si rni?

Caa prawda o orzechoercach: szczupli, niepalcy i wiodcy zdrowy tryb ycia?

Nasiona dyni i lnu - dla zdrowia ukadu pokarmowego Nasiona dyni i lnu - dla zdrowia ukadu pokarmowego Fot. Shutterstock

Nasiona dyni i lnu - dla zdrowia ukadu pokarmowego

Oprcz orzechw pyszn i zdrow przeksk, a zarazem doskonaym dodatkiem do diety s nasiona niektrych rolin. Cho dosy kaloryczne, dostarcz nam mnstwa bonnika oraz witamin i mineraw. W medycynie ludowej od lat stosuje si zwaszcza pestki dyni oraz nasiona lnu.

wiee (bezporednio przed spoyciem wyjte z upiny), rozdrobnione nasiona dyni to znany naturalny rodek na pasoyty. Dzi wiemy, e za t ich waciwo odpowiedzialna jest zawarta w nich kukurbitacyna, substancja, ktrej przypisuje si rwnie waciwoci przeciwgrzybiczne i przeciwbakteryjne. Dyniowe pestki powinny rwnie wczy do diety osoby dbajce o urod, przede wszystkim ze wzgldu na zawarto witaminy E oraz cynku. Pierwsza to silny przeciwutleniacz, ktry hamuje procesy starzenia organizmu, drugi to minera, ktry zatroszczy si o stan naszej skry, wosw i paznokci. Oprcz nich w nasionach tych kryje si sporo magnezu, potasu oraz elaza.

Z kolei siemi lniane to dobry rodek na problemy z przewodem pokarmowym. W poczeniu z wod pczniej i pokrywaj si luzem, ktry osania bony luzowe. Z tego powodu pomocne s szczeglnie w przypadku dolegliwoci wrzodowych, refluksu oraz stanach zapalnych luzwki. Poprzez spor zawarto bonnika oraz zdolno do pcznienia, siemi pomoe rwnie na zaparcia (pamitaj jednak, aby jedzc je pi wicej wody). Siemi i wytwarzany z niego olej to take dobre rdo kwasw tuszczowych z grup omega-3 i -6 oraz lignanw, nalecych do fitoestrogenw. Te ostatnie przydadz si zwaszcza kobietom w okresie menopauzy. Cho nie zastpi lekw, mog pomc zagodzi niektre, niezbyt silne dolegliwoci, w tym zwaszcza nocne poty czy uderzenia gorca (wicej na ten temat: Nadchodzi menopauza? Uwaaj, co jesz! Coraz atwiej przyty, coraz trudniej zrzuci).

Czytaj rwnie:

Zamiast suplementw postaw na pestki dyni!

Siemi lniane - nie tylko na problemy z przewodem pokarmowym

Lecz si diet - odpowiednie menu pomaga zwalczy wiele dolegliwoci

Czosnek - babcie miay racj Czosnek - babcie miay racj Fot. Shutterstock

Czosnek - lek z 'babcinej apteki' na przezibienie i wysoki cholesterol

Cho moe nie pachnie zbyt atrakcyjnie, czosnek to prawdziwy sprzymierzeniec w walce z infekcjami. Wszystko to za spraw allicyny i ajoenu - dwch zwizkw obecnych w jego zbkach. To wanie im czosnek zawdzicza swoje bakteriobjcze i przeciwgrzybiczne dziaanie. W czci bada wykazano rwnie, e wycig z czosnku moe pomc w zwalczaniu niektrych wirusw i bakterii (w tym Helicobacter pylori). Co prawda z grypy raczej nie wyleczy, ale na lejsze przezibienia moe pomc. Uwaga - allicyny i ajoenu najwicej w czosnku wieym. Obrbka cieplna powoduje, e te cenne substancje si z niego "ulatniaj".

Pomimo zapachu, czosnek uwaa si rwnie za afrodyzjak. W jego moliwoci w tym zakresie wierzyli przede wszystkim Egipcjanie i Rzymianie. Cho moe niekoniecznie pomoe w sypialni - zwaszcza, gdy tylko jedna z osb go jada - zadba przynajmniej o nasz urod. Podobnie jak inne biae owoce i warzywa, zawiera bowiem sporo siarki, ktra poprawia wygld wosw i paznokci. Chocia naukowcy wci nie s do koca pewni czy to akurat zawarta w czosnku allicyna obnia poziom cholesterolu, to wiadomo, e jego wprowadzenie do diety realnie poprawia odporno i prac ukadu krenia, a poziom cholesterolu na takiej diecie moe spa o kilka procent.

Jeli chcesz by zdrowy, nie jedz go w nadmiarze - to moe wywoa bl brzucha. Jeeli jednak nie przesadzisz, wspomoe prac ukadu pokarmowego. Ze wzgldu na dziaanie przeciwskurczowe, przyda si z kolei paniom cierpicym na dolegliwoci miesiczkowe, np. bolesne skurcze.

Czytaj rwnie:

Cebula, czosnek, por: najlepsi przyjaciele w sezonie infekcji?

Wrogowie przezibienia z kuchni. Sprawdzona pitka, na ktr zawsze moesz liczy

6 wrogw cholesterolu - co je, by z nim wygra?