Choroby tarczycy, a cia

Wci w wielu rodowiskach obowizuje mit, e cia leczy wiele problemw hormonalnych. Tymczasem wiadomo, e wrcz przeciwnie: moe sprzyja ujawnieniu si chorb dotychczas przebiegajcych agodnie, bd bezobjawowo. Dotyczy to szczeglnie zaburze pracy tarczycy.
Docz do nas na Facebooku!

Cia nie jest chorob, jednak na pewno stanowi spore wyzwanie dla organizmu kobiety. Sama nie powoduje konkretnych schorze, jednak wywoane przez ni obcienie dla niemal wszystkich narzdw moe doprowadzi do pojawienia si przedwczesnych nieprawidowoci w organie sabszym. Niektrym problemom mona zapobiega, gdy s zwizane z trybem ycia, jednak wiele jest uwarunkowanych genetycznie.



Jeli przed zajciem w ci bya leczona hormonalnie, pod nadzorem endokrynologa, bardzo prawdopodobne, e jego pomoc bdzie potrzebna w ciy i dugo po porodzie. Warto wiedzie, e nawet u kobiet zdrowych w czasie oczekiwania na dziecko i wczeniej, niejednokrotnie w pierwszym roku macierzystwa ujawnia si problem z tarczyc, zwaszcza nadczynno.

Nie ma cudw

W ciy z pewnoci nie ustpi choroby tarczycy, nie minie te cukrzyca. Przebieg i rodzaj problemw bdzie zapewne inny, nieraz konieczna zmiana lekw (choby dlatego, e zmienia si masa ciaa przyszej mamy), ale o trwaym powrocie do zdrowia nie ma co myle. Nawet specyficzny, wydawaoby si przejciowy, problem: cukrzyca ciarnych wymaga kontroli, bo chocia zasadniczo mija po porodzie, to zazwyczaj wraca w nowej formie (cukrzyca typu 2) pniej. Kobiety, ktre miay trudnoci z zajciem w ci z powodu gruczolaka przysadki mzgowej, po porodzie wymagaj zahamowania laktacji, by nie dopuci do jego rozrostu.

Podobnie jest z kobiecymi dolegliwociami: bolesne, obfite krwawienia zapewne powrc wraz z miesiczkami, szczeglnie, gdy byy zwizane z endometrioz czy miniakami.

Skd zatem przekonania o leczniczym dziaaniu ciy? Rzeczywicie, rzadko, ale dochodzi, do "cudownego uzdrowienia". W czasie porodu niektre gruczolaki doznaj wylewu i dosownie znikaj.

U modych, szczupych kobiet poporodowe poluzowanie ujcia wewntrznego macicy moe spowodowa ustpienie kobiecych dolegliwoci, ale tylko pod warunkiem, e trudnoci z odpywem krwi menstruacyjnej przez zbyt wski otwr byo jedyn przyczyn kopotw. Cia nie wyleczy np. przewlekych infekcji.

Pomoc endokrynologa

Hormony tarczycy przez cae ycie warunkuj nasze zdrowie i dobre samopoczucie, wpywajc choby na ukad krenia, metabolizm, stan naszych koci, ukad nerwowy... (Wszystko na ten temat w tekcie: Tarczyca nami rzdzi). W ciy odgrywaj podwjnie wan rol, gdy umoliwiaj prawidowy rozwj nienarodzonego dziecka. Kiedy pd nie produkuje jeszcze wasnych hormonw, ich waciwe stenie we krwi mamy pozwala maluchowi budowa mzg, ukad kostny.

Kontrola hormonw tarczycy nie naley do rutynowego pakietu bada ciarnych. Ich stenie sprawdza si jednak w przypadku przyszych matek, ktre kiedykolwiek miay problemy z tym narzdem lub zgaszaj objawy wskazujce na kopoty z tarczyc. W razie jakichkolwiek nieprawidowoci wskazane jest, by ci prowadzi ginekolog poonik i endokrynolog zarazem lub by lekarze tych specjalnoci ze sob wsppracowali. Wiadomo, e choroby tarczycy bezporednio mog zagraa zdrowiu, a nawet yciu nienarodzonego dziecka, ale tylko wtedy, gdy s nieleczone, nierozpoznane. Stosowanie bezpiecznych lekw doustnych pozwala poziom hormonw wyrwna i umoliwi mamie oraz jej dziecku szczliwe rozwizanie.

W ciy nie wystarczy oznaczy samego hormonu tyreotropowego (TSH), by przesiewowo oceni stan tarczycy ("normalnie" zakada si, e prawidowy poziom TSH zasadniczo wyklucza zdecydowan wikszo problemw z tarczyc). Poziom TSH, zwaszcza w I trymestrze, gdy hormon jest szczeglnie istotny dla rozwoju dziecka, bywa fizjologicznie obniony (dlatego nie interpretuj wynikw sama, bo moesz martwi si niepotrzebnie). Rozpoznanie jest moliwe dopiero po oznaczeniu i zinterpretowaniu poziomu fT3 oraz fT4 (tzw. wolne frakcje hormonw tarczycy), a niejednokrotnie take po innych badaniach (np. usg). Nadczynno tarczycy choby moe by spowodowana jej chorob, ale i skutkiem dziaania hormonu oyskowego HCG. W pierwszym przypadku konieczne jest leczenie, w drugim nie: to z czasem samo minie.

Wane objawy

Przysze mamy zazwyczaj przygotowane s na dolegliwoci kojarzone z ich stanem. To moe okaza si grone i doprowadzi do zlekcewaenia sygnaw wskazujcych na nieprawidowoci tarczycy.

Nadczynno objawia si niemal tak samo, jak cia prawidowa z tym, e objawy s nasilone: wystpuj tzw. niepowcigliwe wymioty, stany niepokoju, drenia, koatanie serca, nadmierna potliwo. Lekarz powinien jednak zwrci uwag, gdy dochodzi do utraty masy ciaa lub jej naturalny przyrost jest za may, a take pojawiaj si biegunki, ktre w przeciwiestwie do wymiotw, nawet na pocztku ciy, norm raczej nie s. W przypadku choroby Gravesa-Basedowa, czstej przyczyny nadczynnoci tarczycy w ciy, lekarza i pacjentk na waciwy trop moe naprowadzi wytrzeszcz oczu, obecno wola. Problemy z tarczyc czsto wystpuj rodzinnie, zatem diagnostyka powinna obejmowa nie tylko pacjentki z objawami wskazujcymi na nadczynno, ale i z chorobami tarczycy stwierdzonymi w przeszoci, a take te, ktrych bliscy krewni mieli problemy zdrowotne zwizane z tarczyc. Badania tarczycy powinny obejmowa take wszystkie kobiety, ktre kiedykolwiek przeyy poronienie z nieustalonej przyczyny.

Leczenie nadczynnoci zazwyczaj jest doustne, rne w poszczeglnych trymestrach, wymagajce jednak staej kontroli podczas ciy i po porodzie. wiadomo, jak wana jest tarczyca dla rozwijajcego si organizmu sprawia, e obecnie kady polski noworodek ma oznaczany poziom TSH. Wczesne wykrycie nieprawidowoci pozwala uratowa wikszo dzieci przed zaburzeniami rozwojowymi.

W przypadku niedoczynnoci tarczycy niektre objawy (senno, osabienie, zwolniona akcja serca, zmczenie) take uznajemy za naturalne w ciy. Ktrej przyszej mamie, przynajmniej przez jaki czas, nie chciao si bez przerwy spa? A jednak nieleczona niedoczynno tarczycy przyszej matki grozi umysowym i fizycznym niedorozwojem podu. Leczenie tymczasem, podobnie jak przy nadczynnoci, zwykle nie jest skomplikowane.

Wiadomo, jak wany w ciy jest jod, jednak kobiety, ktre maj problemy z tarczyc, musz na niego uwaa i przyjmowa ewentualnie jedynie pod nadzorem lekarza. Uwaga! Dostpne bez recepty preparaty dla ciarnych te zawieraj ten pierwiastek, std w przypadku ciy wszelkie leki konsultuj ze swoim ginekologiem.

Jod przy nadczynnoci tarczycy, jako skadnik potrzebny do produkcji hormonw tarczycy, moe zaostrza objawy choroby. Kobietom zdrowym i niedoczynnoci jest bardzo potrzebny, jednak dawkowanie i dobr preparatu zawsze lepiej zostawi lekarzowi. Warto te pamita, e tarczyca to narzd kapryny i czasem nadczynno i niedoczynno wystpuj naprzemiennie, std konieczno kontroli i nadzoru endokrynologicznego, gdy masz jakikolwiek problem z tym gruczoem.

Wyczerpana macierzystwem? To te moe by problem z tarczyc!

Nierzadko problem z tarczyc, zwaszcza jej nadczynno, ujawnia si do roku po porodzie. Mode matki niejednokrotnie trafiaj jednak do lekarza, gdy ich zdrowie jest ju mocno nadszarpnite chorob, a nadczynno bardzo zaawansowana. Dlaczego? Wiele objaww tumacz sobie bowiem opacznie, uznajc, e to naturalna konsekwencja macierzystwa.

Kada z nas marzy, by szybko wrci do wagi sprzed ciy. Tymczasem zbyt szybka utrata kilogramw po porodzie to pierwszy sygna ostrzegawczy: co moe by nie tak. Jeli cia przebiegaa prawidowo i kobieta nie przytya wicej ni 15 kilogramw, zazwyczaj w cigu dwch-trzech pierwszych miesicy traci okoo 10 kilogramw i wkrtce potem wraca do wyjciowej masy ciaa. Gdy przybraa znacznie wicej, jest otya, czyli chora, zdarza si, e peny powrt do wagi sprzed ciy w ogle moe si nie uda, a odchudzanie musi by nadzorowane przez specjalist bariatr. Jeli jednak moda matka wrcia do wagi sprzed ciy, a ekspresowe chudnicie si nie koczy, jest roztrzsiona, nerwowa i wiecznie zmczona, ma spocone, drce rce i dusznoci nasilone podczas wchodzenia po schodach, a take odczuwa koatanie serca, to powinno budzi niepokj. Przyczyn moe by poporodowa nadczynno tarczycy, ktr moe spowodowa choroba Hashimoto. Jeszcze niedawno podejrzewano, e na to schorzenie moe cierpie ok. 2 proc. populacji. Dzi wiemy, e chorych stale przybywa chorych stale przybywa, a wrd nich szczeglnie duo wanie modych matek.

Zmczenie, wrcz wyczerpanie, wydaje si zrozumiaym stanem, gdy przez 24 godziny na dob zajmujesz si niemowlciem. Tymczasem bez przesady: opieka nad dzieckiem nie zabija, a niedoczynno tarczycy - owszem. Choroba nieraz tak wyczerpuje organizm, e trudno zaczyna sprawia nawet spacer. Nadczynno jest wyjtkowo niebezpieczna, wrcz niszczca, dla caego ukadu krenia, gdy serce, zamiast pracowa z czynnoci ok. 70 uderze na minut, pracuje niemal dwa razy szybciej. Nie jest przygotowane na taki wysiek. Po rozpoczciu leczenia problem i objawy nie ustpuj byskawicznie - czasem utrzymuj si nawet rok. Zatem, nie czekaj, a bdziesz miaa problem, by wsta z ka. Spraw postaraj si wyjani, na pocztek choby z lekarzem pierwszego kontaktu. Konsultacja lekarska jest ju bezwzgldnie konieczna, gdy twj wskanik wagi BMI (obliczany nastpujco: masa ciaa podana w kilogramach podzielona przez wzrost, wyraony w metrach i podniesiony do kwadratu) spada poniej 18. Taka niedowaga niesie za sob ju zagroenia podobne, jak anoreksja.

Tylko estrogeny

Oczywicie, nie kada zmczona moda matka ma zaraz chor tarczyc. Apatia, hutawka nastrojw, poczucia zagubienia i bezradno to skutek stresw, ale i "lenistwa" jajnikw. Na samopoczucie kobiety ogromny wpyw maj, produkowane przez jajniki, estrogeny. Po porodzie pracuj one niemal na tak wolnych obrotach, jak u kobiet podczas menopauzy. Std pojawia si zmczenie, spadek libido, zlewne poty, fatalny humor. Uwaga: sygnaem, e estrogeny ju wracaj do normy, jest powrt miesiczki. Wraz z ni moe, oczywicie, wrci i PMS (bycie kobiet nie jest proste), ale i apetyt na ycie.

Tylko zmczenie czy ju choroba? Sprawd!

Kardiolog, endokrynolog, bariatra i inni, czyli ABC specjalnoci lekarskich

Jajniki - niepozorne rdo ycia

Wicej na temat ciy i macierzystwa w serwisie eDziecko