Jakie s typy aparatw wyrwnujcych niedoskonaoci uzbienia?

S to aparaty ortodontyczne zdejmowane (ruchome) - na zby mleczne i stae oraz aparaty ortodontyczne stae (niezdejmowane) - wycznie na zby stae
Wybr aparatu ortodontycznego zaley od rodzaju wady, jej nasilenia i wieku pacjenta. Wady w zgryzie mog by spowodowane czynnikami dwojakiego pochodzenia. Mog to by wady wywoane przez z czynno mini jamy ustnej, w tych przypadkach, gdy dziecko byo le pielgnowane: nie dostawao pokarmw twardych do gryzienia, ssao smoczek, palec, oddychao przez usta. W drugim przypadku wady s spowodowane nieprawidow budow: zbw, koci szczki, uchwy i wyrostka zbodoowego (czyli fragmentu koci, na ktrej umocowany jest zb). S te wady rozwojowe, jak rozszczepy podniebienia.

Wada zgryzu wg definicji wiatowej Organizacji Zdrowia to taka nieprawidowo budowy narzdw jamy ustnej, ktra utrudnia czynno odcinania i ucia pokarmw, ma wpyw na niekorzystny wygld pacjenta, a wygld ten jest odczuwany przez niego jako upoledzenie.

W tej definicji s trzy skadowe - zaburzona budowa, zaburzona czynno i czynnik psychiczny. Zanim podejmiemy leczenie, musimy wiedzie, z jak wad mamy do czynienia: czy jest to wada pochodzenia miniowego, czy kostnego. Jeli kostnego, to czy nieprawidowoci dotycz ustawienia zbw, czy trzonu koci. Od waciwej diagnozy zaley powodzenie leczenia.

Leczenie ortodontyczne (z greckiego orthos - znaczy prosty, a odus - zb) polega na prostowaniu krzywo ustawionych zbw. A krzywo ustawione zby to nie tylko defekt urody i zwizane z nim stresy - cho te wydaj si czasem najbardziej dolegliwe. Nieprawidowy zgryz to rwnie kopoty z odgryzaniem i uciem pokarmw, a take z wymow, a wic funkcjami (czynnociami), ktre w yciu czowieka maj istotne znaczenie. W leczeniu wad czynnociowych, czyli takich, ktre upoledzaj te istotne funkcje, uywa si aparatw ortodontycznych. Przywracaj one prawidowy ukad zbw w szczce grnej i uchwie. Najczciej wystpujc wad czynnociow jest zgryz otwarty czciowy przedni, czyli taki, w ktrym zby nie schodz si w przednim odcinku - nieprawidowo charakterystyczna dla dzieci, ktre maj nawyk ssania palca.

Przed zaoeniem aparatu trzeba dziecku uniemoliwi ssanie palca.

Mona prbowa zrobi to perswazj, a gdy nie skutkuje - praktyczniej jest wykona domowym sposobem osony na palce, np. posmarowa je czym gorzkim albo ograniczy ruchomo rki w okciu. Doskonale nadaje si do tego tekturowe opakowanie po arwce zaoone na okie. W tekturze robi si otwory, przez ktre przecigniemy tasiemki przyszyte do rkawa piamy lub koszuli. Tak uzyskana "konstrukcja" pozwala dziecku zgina rk, ale uniemoliwia podniesienie jej do ust. Zazwyczaj zakada si j na noc, aby dziecko nie zasypiao z palcem w buzi.

Warto pamita, e dziecko ssie palec, kiedy jest pozostawione samo sobie, albo kiedy si czego boi, np. gdy jest samo w ciemnym pokoju. Jeli rodzice powic mu odpowiednio wicej czasu (czytaj: mioci), na pewno uda si je odzwyczai od ssania. Jeli przez p roku dziecko nie odzwyczai si od ssania palca i wada nie zniknie, trzeba zaoy aparat ortodontyczny. Bdzie to aparat standardowy, tzw. pytka przedsionkowa Schnherra. Wkada si j do przedsionka jamy ustnej. Aparat ma uchwyt taki jak smoczek, aby mona go byo atwo wyj, np. przed jedzeniem. Jego dziaanie wymusza zamykanie ust. Zwykle zaczynamy od kilku minut, pniej dziecko stopniowo przyzwyczaja si do pytki w ustach. Wtedy mona wydua okres zakadania aparatu, a do momentu, kiedy dziecko cakowicie nauczy si oddycha przez nos. Wwczas aparat mona wyrzuci.

Pytka Schnherra kosztuje okoo 20 z i jest najprostszym aparatem ortodontycznym w caoci refundowanym przez kas chorych. Ma trzy standardowe rozmiary. Najmniejsze aparaty przeznaczone s dla dzieci w wieku trzech-czterech lat, rednie dla picio-siedmiolatkw, a najwiksze dla dzieci starszych.



Pozostae aparaty pytkowe wykonuje si w pracowni technicznej indywidualnie dla kadego pacjenta. S ruchome (zdejmowane) i skadaj si z dwch czci. Jedna to cz dziaajca, czyli metalowe druty - wykorzystujemy si sprystoci metalu do przemieszczania zbw. Cz zespalajca i utrzymujca konstrukcj to akrylowe pytki, w ktrych zatopiony jest drut. Cao nakada si na dolny albo grny uk zbowy, albo na oba uki rwnoczenie. Aparat mona wyj z ust w dowolnym momencie, np. przed jedzeniem. Zaleca si wrcz, by go zdj podczas zaj sportowych. Dziecko nie nosi go te na og w szkole, bo aparat utrudnia wyran wymow.

Aparaty pytkowe kosztuj okoo 300 z. Do 14. roku ycia refunduje je kasa chorych, cho w rnych regionach Polski moe by rnie, np. kasy nie wszdzie refunduj aparaty dwuszczkowe, czyli zakadane na dolny i grny uk zbowy.

S jeszcze aparaty zakadane na zewntrz jamy ustnej. Skadaj si z czepca na gow i elementu podtrzymujcego na brod (tzw. funda, czyli proca), ktre czy si za pomoc elastycznych wycigw (tzw. ligatur). Dziki tej konstrukcji mona przesuwa uchw do tyu albo w bok w tych przypadkach, gdy jest za bardzo wysunita w ktrym z tych kierunkw. Takie aparaty rodzice sami szyj w domu z mikkiego materiau, ortodonta modeluje tylko podbrdek i ustala si wycigu uchwy. Oczywicie, w tym aparacie nie wychodzi si raczej z domu. Wystarczy zakada go na czas snu i podczas jednego posiku dziennie, kiedy trzeba co mocno pogry. Aparat stosuje si u dzieci w okresie uzbienia mlecznego, daje bardzo dobre wyniki.

Dane tu przedstawione maj jedynie warto informacyjn i nie mog zastpi indywidualnej porady lekarskiej.