Nowe trendy w partnerstwie, czyli pokolenie Piotrusiw Panw szuka mioci

Coraz czciej chcemy przey pierwsz mio po raz drugi, wracamy do dawnych partnerw w poszukiwaniu utraconej gdzie ekscytacji - zauwaa dr Nancy Kalish, profesor psychologii. - Z jednej strony na gwat akniemy bliskoci, z drugiej - panicznie si jej boimy - zauwaaj eksperci. Jak wspczesno zmienia nasze ycie uczuciowe i do czego nas to zaprowadzi?
Dr Nancy Kalish, ktra powicia 20 lat na badania nad zwizkami z odzysku, wie to zjawisko z rozpowszechnieniem mediw spoecznociowych. - Serwisy spoecznociowe sprawiaj, e atwiej jest dotrze do osb, z ktrymi kontakt urwa si dawno temu i w normalnych okolicznociach nigdy by si nie odnowi - zauwaa. Ponadto poprzez moliwo ledzenia losw poprzednich partnerw czy sporadyczn wymian wiadomoci serwisy spoecznociowe daj zudne poczucie utrzymywania relacji, mimo faktycznego jej braku.

Dlaczego decydujemy si na powrt do przeszoci? Wrd powodw podawanych przez osoby badane przez dr Kalish czsto pojawiaa si potrzeba domknicia niedokoczonej historii. Niektrych kusi, aby dopisa inne zakoczenie, tym razem z "happy endem".

Doroli jak nastolatki, czyli przey pierwsz mio po raz drugi

- Jednym z motyww odwieania takich zwizkw moe by idealizacja przeszoci, czyli tendencja do zachowywania raczej dobrych wspomnie z ycia ni tych zych - twierdzi psychoterapeuta Bronisaw Hoca. Nasza pami dziaa tak, e po duszym czasie po prostu umykaj nam te gorsze rzeczy. - Poprzedni partner, przez to, e ile z nim przeszlimy, stanowi te w jaki sposb "znane terytorium". To daje zudne poczucie bezpieczestwa i kontroli. Rozpoczynanie nowego zwizku moe jawi si tymczasem jako wielka niewiadoma i wiksze ryzyko - mwi.

- Pierwsza, modziecza mio zwykle odzwierciedla najsilniejsze potrzeby i oczekiwania wobec zwizku. Najczciej s one tosame z tym, czego brakowao nam w relacji z rodzicami - twierdzi psychoterapeutka Anna Bal. - Nie bez znaczenia jest te bardzo dua intensywno pierwszych relacji miosnych. Z kadym kolejnym zwizkiem ta intensywno sabnie, z wiekiem pewne rzeczy przestaj by tak ekscytujce - podkrela Bronisaw Hoca. - Gdy wci jestemy zalewani du iloci bodcw, rwnie w sferze zwizkw, moemy mie tendencje do szukania partnera, ktry zapewni nam jeszcze mocniejsze, intensywniejsze doznania, eby w ogle mc go zauway, poczu cokolwiek - twierdzi terapeuta.

- Warto sobie zada pytanie, dlaczego ludzie w dorosoci szukaj niesabncej intensywnoci, zwizkw typowych dla czasw nastoletnich czy okresu zakochania - zwraca uwag Anna Bal.



Generacja bez randek - poznajmy si na Fejsie albo w... ku

Kolejne zaobserwowane zjawisko dotyczy gwnie modszego pokolenia. Jeliby wierzy naukowcom, tradycyjny flirt w tej grupie jest na wymarciu. Ostatnie badania przeprowadzone wrd amerykaskich studentw wykazay, e wikszo z nich nigdy nie bya na randce. Przedstawiciele obydwu pci deklarowali, e nawizuj kontakt z pci przeciwn poprzez rozmowy na czatach serwisw spoecznociowych lub spotkania towarzyskie, lecz w wikszym gronie, nie bezporednio twarz w twarz. Pierwsze spotkania we dwoje coraz czciej to po prostu spotkania na seks.

Studenci tumaczyli, e wol unika tradycyjnych randek, bo nie wiedzieliby, co powiedzie i jak si zachowa w ich trakcie.

- Pokazuje to niemono wytrzymywania odczu, ktre z zaoenia wystpuj w pierwszym kontakcie. Kiedy si nie znamy, naturalnym jest, e czujemy si niepewnie, moemy by troch zalknieni - komentuje Anna Bal. Jak wyglda wspczesny podryw, gdy modzi wol unika tego dyskomfortu?

- Mczyni coraz czciej rozsyaj za porednictwem internetu krtkie niezobowizujce wiadomoci jednoczenie do wielu kobiet, ktrymi s wstpnie zainteresowani Czsto jest to po prostu lakoniczne "hej" - zauwaa Jessica Messa, autorka ksiki "How to Find Love in The Post-Dating World" w brytyjskim wydaniu Glamour. - W ten sposb minimalizuj ryzyko dowiadczenia odrzucenia, przerzucaj odpowiedzialno za ewentualny dalszy cig konwersacji na adresatk wiadomoci - wyjania. Jeli upatrzona kandydatka odpisze - wietnie, jeli nie - trudno, poniesiony koszt i tak by may. Jak wiele mona ugra w taki sposb?

Komunikator internetowy - sam na sam z wytworem wyobrani?

- Zastanawiabym si, czy osoby, ktre poznaj si jedynie poprzez komunikatory typu czat na Facebooku czy gadu gadu, naprawd si poznaj czy raczej yj w wiecie swoich fantazji, wyobrae dotyczcych drugiej osoby. Niby rozmawiaj z t druga osob, ale przecie nie maj z ni takiego kontaktu emocjonalnego jak podczas rozmowy twarz w twarz, nie widz jej reakcji, ich kontakt jest uboszy - zaznacza Bronisaw Hoca.

- Gdy zaczynamy znajomo od poznawania siebie nawzajem, w naturalny sposb powoli buduje si zaufanie, poczucie bezpieczestwa, ciekawo tej drugiej osoby. Spotykamy si z ni i zastanawiamy, kto to waciwie jest po drugiej stronie. To jest jak powolne smakowanie tej osoby jeszcze przed jakimkolwiek kontaktem seksualnym. Pniej oczywicie pojawia si ch, aby pj krok dalej - tumaczy.

Zamy jednak, e para, pomijajc etap poznawania, zaczyna znajomo od seksu. Zachodnie czasopisma kobiece ogaszaj przecie: coraz czciej zwizki zaczynaj si od przygodnego seksu. Czy rzeczywicie i o czym to wiadczy?

Zacznijmy znajomo od seksu - rozpaczliwa prba uzyskania bliskoci?

- Kontakt seksualny zamiast poznawania si moe by rozpaczliw prb przebicia si przez mur, za ktrym jest prawdziwa blisko. Decydujcym si na takie rozwizanie osobom moe by jednak trudno go rozbi, bo nie uywaj do tego odpowiednich narzdzi - podkrela Hoca. - Oczywicie zdarza si tak, e para zaczyna od seksu, a potem wychodzi z tego udany zwizek. Jednak jeli kto przejawia tendencj do zaczynania relacji od zblie seksualnych, moe to oznacza, e szuka raczej szybkiego rozadowania napicia, chwili ekscytacji z kolejnymi, nowymi partnerami zamiast trudu i wysiku towarzyszcemu budowaniu zwizku - tumaczy psychoterapeuta.

- Wiele zaley od tego, jak ten pocztkowy seks peni funkcj: czy jest po to, eby szybko si zbliy, czy po to, aby co pomin, zastpi czy jest wstpem do poznania - wyjania Anna Bal. - Jeeli ludzie chc budowa co razem, to prdzej czy pniej bd musieli zmierzy si z zadaniami dotyczcymi wytworzenia wizi emocjonalnej, niezalenie od tego, czy zaczo si od seksu czy nie. Nie da si tego unikn - zaznacza psychoterapeutka. Co jeli para jednak decyduje si na co powaniejszego?

LAT - living apart together

Decyzja o wsplnym zamieszkaniu zdaje si naturalnym etapem funkcjonowania zwizku, jeli partnerzy planuj wspln przyszo. Chocia wikszo par trzyma si tego tradycyjnego scenariusza, to spoeczn akceptacj powoli zdobywa take inne rozwizanie: bycie w zwizku i mieszkanie osobno.

Szacuje si, e zjawisko to, zwane "Living Apart Together" (ang. LAT; razem, ale osobno) dotyczy ju 10 proc. brytyjskich par (dane organizacji ESRC), 14 proc. niemieckich (dane Niemieckiego Instytutu Bada Gospodarczych). Podobny odsetek notuje si take m. in. we Francji, Belgii, Norwegii czy Szwecji. Rwnie w naszym kraju pojawiaj si takie pary. Skd to zjawisko?

Piotru Pan i jego zudzenia

Teoretycznie taki model bycia razem ma na celu zachowania niezalenoci, podtrzymanie aktywnoci wasnej na niezmienionym poziomie, mimo bycia w relacji z drugim czowiekiem. A w praktyce?

- Taki zwizek wyklucza nie tylko dzieci, na pewno wyklucza blisko i dojrzao w zwizku. Zreszt po to zosta stworzony - dla namiastki. eby dzisiejszy Piotru Pan i jego damski odpowiednik mieli zudne poczucie bycia z drug osob, a jednoczenie rwnie zudne poczucie wolnoci i swobody - przekonuje na forum "apolka73". Czyby by to sposb, eby mie marchewk i zje marchewk?

- Obecnie wiele osb z jednej strony dowiadcza lku przed bliskoci, z drugiej - wielkiej, naturalnej potrzeby bliskoci. Dochodzi wic do takiej sytuacji, e ludzie troch chc by razem, a troch boj si do koca zaangaowa. Pragnienie bycia blisko jest wtedy trudne do zrealizowania, bo towarzyszy mu obawa przed wizi - podkrela Bal.

- Widoczna jest tu dynamika zbliania si i oddalania. Obrazuje to potrzeb kontrolowania stopnia bliskoci, tak aby nie bya ona zagraajca: zbyt daleka czy zbyt bliska. Optymalnie w relacji intymnej ani bycie blisko partnera ani daleko nie powinno by odczuwane jako zagraajce - tumaczy Hoca.

Kryzys instytucji rodziny i maestwa

Psychoterapeuci zastanawiaj si, czy LAT nie jest pewnym znakiem pokazujcym kryzys instytucji rodziny czy maestwa w tradycyjnym ich rozumieniu.

- Mimo e taki model moe budzi kontrowersje, jest on pewnym rozwizaniem na bycie razem, bezpiecznym sposobem, gdy inne z jaki wzgldw s zbyt trudne do zrealizowania dla partnerw - podkrela jednak Bal.

Taki ukad wydaje si wygodny. Nawet sceptycznie nastawieni uytkownicy forum s w stanie wyliczy ewentualne zalety "LAT-owania". - Mamy wiksz kontrol nad wasnym czasem, nad tym co i kiedy chcemy robi (choby i nawet chodzio o ogldanie jakiego romansida, gdy akurat leci mecz). Takie pary moe maj lepsze ycie erotyczne, bo widz siebie atrakcyjnymi niemal zawsze. Kade z nich ma swoja jaskini, swj azyl - zauwaa "shemreolin".

- "LAT" moe sprawdzi si w przypadku partnerw ju po przejciach, ktrzy maj swoje przyzwyczajenia i niekoniecznie chc je zmienia - zwraca uwag "gdynianka11". - W pewnym wieku, gdy ciej ju o elastyczno, przy penej niezalenoci finansowej kadej ze stron, dlaczego nie? - pyta. - Poza tym atwiej w takim zwizku o samorealizacj, mona naprawd zaj si swoimi sprawami - twierdzi.

Samorealizacja i niezaleno - te sowa czsto padaj odnonie bycia razem. Kulturowo wpaja si nam: najpierw postaw na siebie, potem na zwizek. Brzmi rozsdnie? U nas owszem, cho w innych miejscach globu ju niekoniecznie.

Przede wszystkim "ja", potem "my"

Kultura zachodnia, okrelana w psychologii jako indywidualistyczna, promuje wzorce zwizane z jednostkowymi potrzebami, rozwojem osobistym. I tak przecitny Europejczyk czy Amerykanin jest uczony, aby stawia na siebie, swoj niezaleno, wolno, osignicia, dopiero potem na innych, relacje, grup, rodzin.

Zupenie inaczej ni we wschodnich kulturach, zwanych kolektywistycznymi (przykadami takich kultur s np. Indie, Korea, Japonia), gdzie priorytetem jest dbanie o wsplny dobrobyt - nawet kosztem powicenia samego siebie. Wszystkiemu temu towarzyszy silne poczucie przynalenoci do rodziny i wikszej spoecznoci. Efekt? Podczas gdy osoby z kultur kolektywistycznych postrzegaj siebie raczej jako "my" - rodzina, rd, ludzie Zachodu maj tendencj, by myle o sobie w kategorii "ja", "moje ycie, potrzeby". W wietle wzniesionej na otarze niezalenoci zwizek moe by postrzegany jako zatracanie siebie, nie warto dodana. Rozwizania tej sytuacji bywaj, jak wida, rne.

Anna Bal - psycholog, psychoterapeutka Gestalt, prowadzi psychoterapi indywidualn i psychoterapi par, pracuje w Orodku Psychoterapii Klinika Stresu w Warszawie.

Bronisaw Hoca - psychoterapeuta integratywny, terapeuta uzalenie, prowadzi psychoterapi indywidualn, grupow oraz psychoterapi dla par, pracuje w Orodku Psychoterapii Przychodnia Terapeutyczna w Warszawie oraz w Gabinecie Psychoterapii Integratywnej w Trjmiecie i Tczewie.

Bronisaw Hoca odpowiada na pytania Czytelnikw w naszym Dziale Porad

Autorka artykuu: Magorzata Skorupa - psycholog, psychoterapeutka, redaktorka serwisu Zdrowie.gazeta.pl, konsultantka Telefonu Zaufania dla Osb Dorosych w Kryzysie Emocjonalnym przy Instytucie Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w Warszawie. Autorka wielu publikacji z zakresu psychologii oraz rozwoju osobistego.

Chcesz mie stay dostp do naszych treci? Docz do Zdrowia na Facebooku!

Jak dba o zwizek? Przeczytaj w tych ksikach >>