Raport: Poczucie szczcia w pracy. Skd si bierze i jakie zawody daj najwicej satysfakcji?

Przecitny Polak spdza w pracy 8h dziennie. Po odliczeniu z dobowej puli czasu na sen, dojazdy i niezbdne codzienne obowizki zostanie mu prawdopodobnie okoo 4 godzin. Jeli za ma dzieci, moe si okaza, e wanie wyzerowa konto. W pracy spdzamy 1750 godzin rocznie. Jak to wpywa na nasz stan psychiczny?
Chcia, nie chcia, prawdopodobnie wikszo swojego dorosego ycia spdzisz, pracujc. Biorc to pod uwag, dobrze by byo, aby kariera zawodowa dawaa satysfakcj, przynosia spenienie, lub chociaby - nie wysysaa wszystkich sokw, pozostawiajc bez si i chci do ycia. Dlaczego niektrzy wprost yj tym, co robi, a inni najchtniej uciekliby z pracy gdzie pieprz ronie? Brytyjskie badanie "The Career Happiest Index" przeprowadzone na grupie 2,2 tys. przedstawicieli rnych zawodw przez City & Guilds ujawnio ranking najbardziej satysfakcjonujcych profesji. Czego moemy si nauczy od osb je wykonujcych, czego pozazdroci, a co wcieli do swojego yciorysu?



Szczciarze w pracy

Depresja, wypalenie zawodowe, choroby - wykonywanie obowizkw moe by kosztowne - tak dla psychiki, jak i zdrowia. Zacznijmy jednak od jasnej strony mocy... Komu najmniej to grozi?

Okazuje si, e na czele najszczliwszych pracownikw znalazy si kwiaciarki oraz ogrodnicy. A 9 na 10 osb wykonujcych te zawody (87 proc.) przyznao, e praca daje im rado. Jakie powody podawali?

"Pracujemy si na wieym powietrzu, jestemy aktywni. Niezalenie od tego, czy jest to letni ciepy dzie czy mrony zimowy - jest po prostu wspaniale" - mwi z entuzjazmem ogrodnik Matt Pottage na amach "The Daily Mail". Pozostawmy jednak kwiaty, ogrody i ziele. Okazuje si, e nie s one niezbdne do szczcia. Kolejne pozycje w zestawieniu przypady bowiem zgoa odmiennym profesjom. Fryzjerzy, hydraulicy - o was mowa. Zdziwieni? Gdzie si podziay rzesze pracownikw po studiach, podyplomwkach, z doktoratami, pracownicy bankw, urzdw, biur? Ano w tyle.

Elektryk szczliwszy od prezesa?

Zamiast na dug nauk na uczelniach wyszych zdecydowae si na szybkie szkolenie zawodowe i zdobywanie dowiadczenia poprzez prac? Badania wykazuj, e osoby, ktre id tak nieakademick drog mog odczuwa wiksze poczucie dumy ze swoich osigni ni osoby po studiach wyszych. Prawie 7 na 10 osb z tej grupy przyznawao, e jest dumna z tego, co robi. Biae konierzyki po studiach osigny gorsze wyniki.

Tacy pracownicy jak fryzjerzy, ogrodnicy, hydraulicy, elektrycy i inni podobni okazali si szczliwsi od pracownikw intelektualnych. Uredniony procent osb zadowolonych w pierwszej grupie wynosi 65 proc. - pokazuje badanie. Co jednak stanowi o naszym szczciu lub niedoli?

Czy to, co robi, jest wartociowe? Czy mnie rozwija?

Czy w pracy robi co wartociowego? Czy si rozwijam? A moe od jakiego czasu stoj w miejscu, czuj si wypalony, popadam w rutyn, a brak energii zaczyna powoli obejmowa nie tylko ycie subowe, ale te prywatne? Uczciwa odpowied na te pytania czasem bywa trudna. Moe si okaza, e zawodowa sielanka, ktr widz nasi znajomi z boku, ma wiele niewidocznych na pierwszy rzut oka dziur i usterek.

Z podobnymi rozterkami wedug badaczy najczciej mierz si pracownicy wybranych bran. Jakich? Najmniej optymistyczne okazay si odpowiedzi pracownikw bankw, IT, HR-u (kadr), a take analitykw. Tylko co trzeci pracownik banku (34 proc.) deklarowa, e w miejscu zatrudnienia ma moliwo rozwoju zawodowego. Prob o wskazanie czegokolwiek wartociowego w swojej pracy, potrafio speni jedynie 45 proc. Reszta nie bya w stanie znale nic takiego. Niewiele lepsze byy wyniki pracownikw IT (48 proc. zadowolonych) i pracownikw kadr (54 proc. zadowolonych).

Pracownicy biurowi nie nale do najbardziej spenionych, zwaszcza jeli pracuj pod presj - twierdz autorzy badania. Im presja wiksza, tym mniej satysfakcji.

rda satysfakcji zawodowej: samodzielna organizacja pracy i mdry nadzr

To znaczne uproszczenie, e szczcie zaley od obranego zawodu. Dla osoby, ktra marznie nawet w ogrzewanych pomieszczeniach zimowe prace w ogrodzie byyby prawdopodobnie katorg, a miano ogrodnika niekoniecznie ratowaoby sytuacj. Podobnie fryzjer bez fryzjerskiego drygu bdzie przeywa codzienne katusze nad Bogu ducha winnymi klientami. Prawda jest taka, e liczy si twoja wasna motywacja do wykonywania wanie tego, a nie innego zawodu - nie sposb jej podrobi, udawa, e lubisz to, czego nie lubisz i odwrotnie.

Badaczom udao si jednak wyodrbni kilka wsplnych waciwoci pozytywnie ocenianych zaj. Wikszo badanych, niezalenie od profesji, bardzo cenio sobie moliwo samodzielnego organizowania swojego czasu pracy, elastyczny rozkad obowizkw i grafik pracy. Kolejnym rdem satysfakcji okaza si rozsdny sposb sprawowania nadzoru nad ich codzienn prac w miejsce nieustannego patrzenia na rce. Niestety wielu przeoonych wci wyznaje teori, e pracownik, ktremu zdarza si siedzie i patrze w sufit to obibok i nicnierb, a inny, ktry wiecznie si spieszy i nerwowo wybija kolejne zdania na klawiaturze to pracownik efektywny i skuteczny. Tymczasem to z zyskiem firmy czsto wcale nie ma nic wsplnego.

Zreszt pewnie sam wiesz, e czasem trudno jest skleci dwa zdania oferty dla kontrahenta, wszystko wok przytacza, a czas przecieka bezproduktywnie midzy palcami. Innym razem z kolei wstpuje w ciebie taki zapa, e bez problemu przekopujesz zawodowe zalegoci i jeste w stanie w mgnieniu oka sprosta zadaniom, ktre innym zajyby znacznie wicej. Kady z nas ma swoje lepsze i gorsze chwile czy dni. Efektywno nie jest sta cig, a sinusoid, na ktr wpyw ma stan zdrowia, natenie stresu, dugo snu, dieta, pora roku, sytuacja yciowa i wiele wiele innych. Warto to uszanowa i przyj jako norm.

Zasb firmy to czowiek

Najwikszym zasobem kadej dziaalnoci jest czowiek. Czyli pracownik. Nie tylko ze swoimi ograniczeniami. Ale te - lub przede wszystkim - umiejtnociami, potencjaem, zdolnociami. Czasem jednak, gdy ciko nam sprosta obowizkom, zaczynamy nabiera przekonania, e do niczego si nie nadajemy. A to przecie nieprawda.

Trzecim najczciej wymienianym powodem satysfakcji zawodowej okazaa si wanie moliwo wykorzystywania wasnych umiejtnoci na co dzie, udoskonalania ich, sprawdzania si w coraz nowych wyzwaniach oraz... otrzymywanie za to odpowiedniego rodzaju gratyfikacji. Niekoniecznie i nie zawsze finansowej. Czasem wystarczy pochwaa przeoonego, moliwo odbycia dodatkowych szkole czy wyrnienie w grupie.

Samozatrudnienie - we sprawy w swoje rce

Narzekasz na swojego pracodawc, sytuacj na rynku pracy, warunki zatrudnienia? A moe by zebra si na odwag i zaoy co wasnego, choby najmniejsz, najprostsz dziaalno. By moe okae si, e mgby zarabia, realizujc swoje pasje, np. gotowa posiki dla zapracowanych ssiadw i znajomych, zaj si sprzeda i porednictwem antykw w sieci. Nie masz funduszy na takie fanaberie? Nie wiesz, jak si za to zabra? Wydaje ci si, e praca musi by codziennym znojem i ciarem - to przekonania, ktre najczciej hamuj nas przed rnymi moliwociami. Moe si okaza, e postrzegane przeszkody da si jako przej, a "uaska fantazja" ma realne szanse zaistnie choby w okrojonej wersji. Warto?

Oczywicie bycie sobie aglem, sterem i okrtem ma swoje wady. Jednak z badania "The Career Happiest Index" wynika, e 85 proc. osb, ktre przeszy "na swoje" jest zadowolona i odczuwa satysfakcj z tego, co robi. Dla porwnania podobnym zawodowym optymizmem wykazuje si okoo 60 proc. pracownikw biurowych.

Na peen etat - szczcie na p gwizdka

Rnimy si midzy sob nie tylko rodzajem zatrudnienia, ale rwnie czasem spdzanym w pracy. Zasadniczo peen wymiar pracy wynosi 40 godzin tygodniowo. W dzisiejszych czasach wiele osb, zwaszcza modych, uwaa, e szczciem jest ju sama moliwo posiadania takowej. Czy jednak penowymiarowe zatrudnienie w rzeczywistoci jest bogosawiestwem? Wrd badanych zdania byy podzielone mniej wicej p na p. Prawie 55 proc. osb pracujcych w penym wymiarze godzin wyraao pozytywne opinie odnonie rnych aspektw kariery, m. in. czuli si doceniani, a warunki pracy okrelali jako elastyczne. To jedna strona medalu. Po drugiej, niemal rwnolicznej s ci, ktrzy pozytywnej recenzji pracodawcy ju nie wystawili.

Nadgodziny - komu po co?

Niektrzy, czy to z wasnej woli, natoku obowizkw czy oglnoprzyjtych wymogw nie tylko pracuj w penym wymiarze godzin, ale te wyrabiaj liczne nadgodziny. Czy to ma sens? Wczeniejsze badania wykazay, e mimo zwikszonego obcienia czasowego te osoby wcale nie pracuj efektywniej, a z czasem ich wydajno spada nawet jeszcze bardziej. Czy s szczliwsi? Badacze tym razem nie sprawdzili, ale zdrowy rozsdek kae myle, e to mao prawdopodobne.

Modzi na starcie i debiutanci z recyclingu - co powinienem robi w yciu?

Decyzja dotyczca obrania danej cieki edukacji i kariery jest szczeglnie obciajca dla modych ludzi, zwaszcza, e ich tosamo dopiero si ksztatuje. Obecnie jednak coraz czciej zdarza si, e na zawodowych starcie staj nie tylko modzi. Na rynku pracy pojawiaj si te debiutanci z recyklingu: 40, 50-latkowie.

Pocztki i koce nie maj wieku metrykalnego, za to maj ze sob wiele wsplnego. S kwintesencj zmiany, oywczej energii niedajcej osi w miejscu, pozosta takimi samymi. Zmiana z jednej strony stwarza ryzyko upadku, z drugiej - rozkwitu i odkrycia nowych ldw. Tym, ktrzy znaleli si na rozstaju zawodowym i tym, ktrzy podaj obran ciek, pozostaje yczy szerokiej drogi i dobrych widokw na przyszo.

Autorka artykuu: Magorzata Skorupa - psycholog, psychoterapeutka, redaktorka serwisu Zdrowie.gazeta.pl, konsultantka Telefonu Zaufania dla Osb Dorosych w Kryzysie Emocjonalnym przy Instytucie Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w Warszawie. Autorka wielu publikacji z zakresu psychologii oraz rozwoju osobistego.

Chcesz mie stay dostp do naszych treci? Docz do nas na Facebooku!

Masz problem natury psychologicznej, co Ci niepokoi, zapytaj psychologa