Cukrzyca typu LADA - choroba osb w rednim wieku

Utajon cukrzyc autoimmunologiczn dorosych LADA (ang. Latent Autoimmune Diabetes of Adults) czsto nazywa si rwnie cukrzyc typu 1,5. Cho w terminologii medycznej okrelenie to pojawio si ju w latach 90. XX wieku, samo schorzenie wci nie jest do koca zbadane.

Docz do Zdrowia na Facebooku!

 

Zwykle opisuje si j jako cukrzyc osób dorosych, o podou autoimmunologicznym, rozwijajc si powoli. Podobnie jak cukrzyca typu 1 powstaje na skutek "bdu" ukadu immunologicznego, w efekcie którego wytwarza on przeciwciaa przeciwko komórkom ß trzustki (wicej o trzustce).

 

W wyniku oddziaywania przeciwcia, komórki te ulegaj powolnej destrukcji. Rezultatem tego procesu jest stopniowy spadek produkcji insuliny, co prowadzi do wzrostu poziomu cukru we krwi. Pomimo tego, e bardziej przypomina tzw. "cukrzyc modych" (czyli typu 1), czsto bywa bdnie rozpoznawana jako cukrzyca typu 2.

 

 

Kto choruje?

 

Dzieje si tak przede wszystkim dlatego, e zwykle rozpoznaje si j w póniejszym wieku - u osób dorosych, majcych 35-50 lat. róda nie s zgodne co do tego, ilu cukrzyków moe cierpie na t posta schorzenia. Szacunkowo przyjmuje si, e moe ni by dotknitych od okoo 10 do nawet 30% osób, u których wstpnie rozpoznano cukrzyc typu 2. Specjalici przypuszczaj jednak, e liczba osób chorujcych na cukrzyc typu LADA moe by wiksza ni osób, u których wystpuje klasyczna cukrzyca typu 1.

 

Uwag powinien zwróci szczególnie stosunkowo mody wiek osoby chorej (najczciej okoo 40 lat). Chorzy na ten typ cukrzycy maj take czsto prawidow mas ciaa lub niewielk nadwag (tego typu cukrzycy nie wyklucza jednak zarówno niska, jak i wysoka masa ciaa). Bywa, e w ich rodzinie nie wystpowaa wczeniej ani cukrzyca, ani nadwaga, pojawiay si za to choroby autoimmunologiczne.

 

Przede wszystkim badania przeciwcia!

 

Rozpoznanie cukrzycy typu LADA wycznie na podstawie objawów klinicznych nie jest jednak moliwe. Aby upewni si co do tego, z którym z typów schorzenia mamy do czynienia, konieczne jest dodatkowo przeprowadzenie bada laboratoryjnych.

 

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, naley wykona przede wszystkim badania oznaczenia poziomu przeciwcia przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego (anty-GAD) oraz przeciwcia przeciwwyspowych (ICA), a take oznaczenie peptydu C w doylnym tecie z glukagonem. Przydatne moe si niekiedy okaza take oznaczenie przeciwcia przeciwko insulinie (IAA) oraz biakowej fosfatazie tyrozynowej (anty-IA2).

 

Do rozpoznania cukrzycy typu LADA niezbdne jest stwierdzenie obecnoci przeciwcia, przede wszystkim typu anty-GAD i/lub niskie stenie peptydu C w warunkach podstawowych i po stymulacji glukagonem.

 

W przypadku osób chorych na cukrzyc typu LADA rednie stenie przeciwcia anty-GAD jest zwykle nisze ni u osób chorujcych na cukrzyc typu 1. Przeciwciaa anty-GAD wystpuj u nich równie czciej ni przeciwciaa ICA. Z kolei w tecie z glukagonem, stenie C-peptydu w cukrzycy typu LADA jest zwykle nisze ni w cukrzycy typu 2 (ale wysze ni w cukrzycy typu 1). W cukrzycy tej rzadziej stwierdza si take wystpowanie przeciwcia typu IAA. U starszych pacjentów czsto spotyka si natomiast wzrost miana przeciwcia anty-IA2.

 

Pomoe insulina

 

Przebieg cukrzycy typu LADA jest wolniejszy od przebiegu cukrzycy typu 1. W efekcie czsto pocztkowo nie jest konieczne leczenie insulin. Wnioski z bada sugeruj jednak, e wczesne wprowadzenie insulinoterapii daje najlepsze wyniki leczenia. Insulinie przypisuje si bowiem dziaanie ochronne wzgldem komórek ß trzustki.

 

Badacze nie zalecaj natomiast leczenia pochodnymi sulfonylomocznika (przepisywanymi zwykle w wyniku bdnego rozpoznania cukrzycy typu 2). Cho w pocztkowym okresie choroby ten sposób terapii jest skuteczny i powoduje stymulacj wydzielania insuliny, w duszej perspektywie nie jest korzystny. W jego wyniku moe bowiem doj do przyspieszenia destrukcji komórek ß.

 

Podobnie jak w przypadku pozostaych typów cukrzycy wana jest równie zmiana trybu ycia osoby chorej. Dotyczy to przede wszystkim wprowadzenia diety cukrzycowej oraz zwikszenia aktywnoci fizycznej. Jeli chory sumiennie stosuje zalecenia dotyczce diety i aktywnoci, zapotrzebowanie na insulin w tym typie cukrzycy czsto pozostaje niskie przez duszy czas.

 

Wane jednak, aby pacjent mia zapewniony atwy kontakt ze specjalist (diabetologiem), który w razie potrzeby odpowiednio zmieni dawk lub rodzaj insuliny. Stosowanie si do zalece lekarza to równie klucz do spowolnienia wystpienia powika cukrzycy (wicej na ten temat: Cukrzyca i jej grone powikania). Warto jednak wspomnie, e powikania cukrzycy typu LADA, a take czsto ich wystpowania, nie róni si znacznie od tych, z którymi mamy do czynienia w pozostaych typach schorzenia.

Czytaj take: Cukrzyca typu MODY - objawy, diagnoza, leczenie