Dieta bezglutenowa: tabela produktw bezpiecznych i szkodliwych

Dieta bezglutenowa zabrania spoywania produktw zawierajcych pszenic, yto, jczmie oraz, w polskich warunkach, owies, a take pszenyto i orkisz oraz wszelkich wyrobw z ich dodatkiem. Trzeba zarazem pamita, e nawet niewielka domieszka biaka tych zb moe by niebezpieczna dla osoby wymagajcej bezwzgldnej diety bezglutenowej, np. z powodu choroby trzewnej.
Docz do Zdrowia na Facebooku!

Dieta bezglutenowa wymaga zmiany wielu przyzwyczaje ywieniowych. Produktami naturalnie bezglutenowymi s: kukurydza, ry, ziemniaki, soja, proso, gryka, tapioka, amarantus, maniok, soczewica, fasola, sago, sorgo, teff i wszystkie ich przetwory, orzechy, a take miso, owoce i warzywa. Za bezglutenowe uznaje si rwnie produkty przetworzone, w ktrych zawarto glutenu nie przekracza 20 ppm (20 mg na 1 kg) - 41/2009 WE, i mona je oznacza midzynarodowym symbolem "przekrelonego kosa".

Wci trwa dyskusja co do koniecznoci wyeliminowania owsa z diety bezglutenowej. Uwaa si, e biako zawarte w owsie (awenina) nie powoduje reakcji immunologicznej typowej dla celiakii w stopniu takim, jak biaka pszenicy, yta czy jczmienia. W niektrych krajach (np. Finlandia) dopuszcza si jego niewielkie spoycie, polski owies jest jednak silnie zanieczyszczony innymi zboami i dlatego, niezalenie od wynikw bada z innych krajw, zaleca si cakowit jego eliminacj z diety.

Dieta bezglutenowa jest trudna do skomponowania. Ciko przygotowa prosty wykaz produktw, ktry jasno okreli, co mona je, a czego nie. Z bada Polskiego Stowarzyszenia Osb z Celiaki i na Diecie Bezglutenowej na zawarto glutenu wynika, e produkty naturalnie bezglutenowe mog by zanieczyszczone na wszystkich etapach produkcji, poczwszy od samosiejek zb glutenowych na polu, przez myny mielce rwnie inne, glutenowe kasze czy mki, a po wsplne linie produkcyjne.

Dodatkowo, w rnych celach technologicznych, do powszechnie stosuje si w produkcji ywnoci preparaty glutenu (np. wdliny). Dlatego w tabelce poniej pojawia si kolumna pod nazw "mog zawiera gluten", dla produktw, ktre nie zawsze s bezglutenowe i na ktre naley szczeglnie uwaa.

Dieta bezglutenowa - produkty

Wykaz produktw, ktre nie zawieraj glutenu (bezglutenowych), mogcych go zawiera oraz zawierajcych gluten

Grupa produktw Nie zawieraj glutenu Mog zawiera gluten Zawieraj gluten
Produkty zboowe ry biay i brzowy, kukurydza, gryka, proso, amarantus, quinoa, mki i kasze ze zb naturalnie bezglutenowych (np. kasza jaglana z prosa, gryczana), patki ryowe, skrobia kukurydziana, ryowa i z tapioki, gotowe mieszanki mczne bezglutenowe, pieczywo i makarony z mk bezglutenowych wykonane samodzielnie oraz kupne oznakowane znakiem "przekrelonego kosa", kaszki dla dzieci ryowe i kukurydziane, chrupki kukurydziane, popcorn, owies bezglutenowy (z zastrzeeniami), buka tarta bezglutenowa patki niadaniowe kukurydziane mog zawiera sd jczmienny, mka kukurydziana, ryowa, gryczana dostpne w sprzeday oglnej mog by zanieczyszczone glutenem pszenica (i jej dawne odmiany: orkisz, kamut), pszenyto, jczmie, yto, owies, mka pszenna, ytnia, jczmienna, patki pszenne, jczmienne, ytnie, owsiane, kasza manna, kuskus, kasza jczmienna (pczak, mazurska, perowa), musli, kasze owsiane, kaszki byskawiczne zboowe i mleczno - zboowe, makaron pszenny, makaron ytni, pierogi, pyzy, kopytka, naleniki, pieczywo - kade - jeli nie jest oznaczone jako bezglutenowe (chleb biay i razowy, buki, bagietki, maca, pumpernikiel, pieczywo chrupkie, precle), pieczywo cukiernicze suche (herbatniki, ciastka, wafle, biszkopty, pierniczki, sucharki, paluszki itp.), ciasta, ciastka, drodwki, pizza, buka do hamburgera, buka tarta
Miso, ryby, jaja wiee nieprzetworzone miso, ryby, jaja wdliny (take te wysokogatunkowe typu szynka), zwaszcza tzw. wdliny wysokowydajne, konserwy rybne i misne, wdliny podrobowe (kaszanka, pasztetowa, pasztet), wyroby garmaeryjne misne (parwki, kotlety mielone, pulpety, hamburgery) panierki do mis i ryb oraz potrawy panierowane
Mleko i produkty mleczne mleko wiee, mleko w kartonie, mleko zagszczane, mleko w proszku, kefir, malanka, jogurt naturalny, nieprzetworzony ser biay, ty jogurty owocowe, malanki smakowe, napoje czekoladowe, produkty mleczne o obnionej zawartoci tuszczu, serki topione, mietana (zagstnik), tanie sery te (tzw. wyroby seropodobne); gotowe sery biae do sernikw (niektrzy producenci dodaj bonnik pszenny) napoje mleczne z dodatkiem sodu jczmiennego, sery z niebiesk pleni
Tuszcze maso, smalec, margaryna, olej rolinny, oliwa z oliwek majonezy, gotowe sosy (dresingi) -
Warzywa i przetwory z warzyw wszystkie warzywa (wiee, mroone, konserwowane bez dodatkw), strczkowe (groch, fasola, soczewica), ziemniaki, skrobia ziemniaczana saatki z majonezem i dresingami o nieznanym skadzie, przeciery pomidorowe, niektre fasole w puszkach, placki ziemniaczane, produkty wegetariaskie typu kotlety sojowe, pasztety sojowe, majonezy sojowe warzywa smaone panierowane
Owoce wszystkie owoce (wiee, mroone, konserwowane) owoce posypywane mk, eby zapobiec sklejaniu, wsady owocowe -
Cukier, sodycze, desery cukier, dem, mid, landrynki, ciasta i ciastka upieczone z dozwolonych produktw, kisiele i budynie domowe z mki ziemniaczanej, ciasta i ciastka oznakowane znakiem "przekrelonego kosa" guma do ucia, elki, nadziewane cukierki, batony, gotowe budynie, lody, czekolada i czekoladki, chipsy ciasta i ciastka upieczone z niedozwolonych mk lub z niedozwolonym proszkiem do pieczenia, sd jczmienny
Napoje herbata, kawa naturalna, soki owocowe, wody mineralne, kompoty, napary z zi, czyste alkohole niektre kawy rozpuszczalne, zwaszcza aromatyzowane, napoje owocowo-warzywne, alkohole z dodatkami smakowymi kawa zboowa, kakao owsiane, napoje sodzone sodem jczmiennym, piwo
Przyprawy sl, pieprz, zioa, jednorodne przyprawy, ocet winny, ocet jabkowy jarzynki typu vegeta, mieszanki przypraw (np. curry), musztardy, keczupy, sosy w proszku gotowe dipy i dresingi, sosy sojowe -
Zupy zupy domowe z dozwolonych produktw zupy w proszku (instant), kostki bulionowe zupy zaprawiane mk, zupy z makaronem, z lanym ciastem
Inne proszek do pieczenia bezglutenowy, soda spoywcza, komunikanty niskoglutenowe preparaty do odchudzania, niektre leki i preparaty wielowitaminowe, niektre aromaty zwyky proszek do pieczenia, hydrolizowane biako rolinne, komunikanty z mki pszennej


By minimalizowa ryzyko niewiadomego spoywania glutenu, stosujc si do kilku zasad. Przede wszystkim starajmy si wybiera artykuy oznaczone symbolem "przekrelonego kosa" produkowane przez firmy, ktre w wiarygodny i czytelny sposb (etykiety, informacje na stronie firmowej) deklaruj, e ich wyroby s bezglutenowe. Po drugie decydujmy si na produkty, ktre (po przeczytaniu informacji na etykiecie) wydaj nam si bezpieczne, gdy nie zawieraj adnych "podejrzanych" skadnikw. Po trzecie produkty naturalnie bezglutenowe (typu mka kukurydziana, mka sojowa), ktre jednak mog by zanieczyszczone w procesie przetwarzania, starajmy si kupowa u specjalistycznych producentw ywnoci bezglutenowej, ktrzy pilnuj by te produkty byy bezpieczne.

* Anna Marczewska reprezentuje Polskie Stowarzyszenie Osb z Celiaki i na Diecie Bezglutenowej

Dieta bezglutenowa to nic trudnego! Zajrzyj na Forum Gazeta.pl:
Jak y bez glutenu?
Co zrobi z mki ryowej?
Dieta bezglutenowa a choroby tarczycy

Wicej informacji o diecie, producentach ywnoci bezglutenowej i nowych produktach na stronie: www.celiakia.pl