Adrenalina (epinefryna) - nasz wewnętrzny wojownik. Działanie i zastosowanie adrenaliny

29.10.2016 23:42
Adrenalina wyzwala w nas niezwykłe moce

Adrenalina wyzwala w nas niezwykłe moce (Pat Loika / CC BY 2.0 / Flickr.com)

Adrenalina, czyli inaczej epinefryna, przygotowuje nas do stawienia czoła nagłym niebezpiecznym sytuacjom. Jej syntetyczna forma używana jest do reanimacji. Adrenalina wytwarzana w nadmiarze i zbyt długo szkodzi oraz wiąże się z przewlekłym stresem.

Adrenalina (epinefryna) to hormon, który ma mobilizować organizm w momencie zagrożenia. Wydziela się, kiedy czujemy zdenerwowanie, gniew i stres. Jej rola to przygotowanie nas na niebezpieczne sytuacje.

Za produkcję adrenaliny odpowiedzialne są nadnercza, gruczoły, które znajdują się nad nerkami. Mówi o tym sama nazwa substancji; łacińskie adrenes i greckie epinephros oznaczają po prostu "nad nerkami". Nadnercza nie tylko produkują adrenalinę, lecz także wpływają na metabolizm oraz poziom sodu i potasu w organizmie, a także warunkują rozwój niektórych cech płciowych (wydzielają niewielkie ilości androgenów).

> Zobacz: Hormony nadnerczy - na co wpływają i jak działają?

Jak działa adrenalina?

Gdy adrenalina "uderza nam do głowy", jesteśmy w stanie zrobić rzeczy, których nie potrafilibyśmy wykonać w normalnych warunkach. Nagle mamy więcej siły, biegniemy szybciej i myślimy sprawniej. Tak w wypadku niebezpieczeństwa działa adrenalina.

W chwili zagrożenia mózg informuje ciało, że ma się mobilizować. Błyskawicznie wysyła informacje o niebezpieczeństwie do gruczołów dokrewnych wytwarzających hormony. Najważniejszą rolę w tym procesie odgrywają nadnercza - to właśnie one produkują adrenalinę. W wyniku działania substancji serce przyspiesza, podnosi się ciśnienie tętnicze i krew krąży szybciej. Ciało może pracować sprawniej i jest przygotowane do dużego wysiłku fizycznego.

> Przeczytaj: UKŁAD DOKREWNY (HORMONALNY) - funkcje, budowa i najczęstsze choroby

Razem z adrenaliną wydzielana jest noradrenalina. Ma podobne działanie. Również stosowana jest w przypadku niewydolności krążenia. Tak jak adrenalina podnosi ciśnienie krwi i poziom glukozy. W przeciwieństwie do adrenaliny, noradrenalina nie wpływa na przemianę materii.

Adrenalina w medycynie

Syntetyczna adrenalina wykorzystywana jest do reanimacji. Używa się jej w wypadkach zatrzymania krążenia krwi (np. po zawale serca) w formie zastrzyków dożylnych lub domięśniowych. Adrenalinę stosuje się także przy napadach astmy oskrzelowej - hormon rozszerza oskrzela.

Epinefryna jest zbawienna również podczas gwałtownej reakcji alergicznej (wstrząsu anafilaktycznego). Jak wygląda wstrząs anafilaktyczny? Może wystąpić po kilku lub kilkunastu minutach od zetknięcia z alergenem (np. jadem owada czy orzechami). Ciśnienie krwi się obniża, dochodzi do obrzęku krtani, czasem także skurczu oskrzeli. Chory dusi się i może stracić przytomność. W końcu następuje zatrzymanie krążenia. Podanie adrenaliny w takich sytuacjach ratuje życie chorego, zatem należy natychmiast zadzwonić po pomoc. Istnieje możliwość, że osoba, która jest na coś uczulona, ma przy sobie ampułkę z adrenaliną; wtedy trzeba jak najszybciej ją podać.

> Przeczytaj: Alergia - co pomaga, a co szkodzi?

Adrenalina i stres

Stale produkowane nadmierne ilości adrenaliny nie sprzyjają naszemu zdrowiu. Długotrwały stres, który wytwarza epinefrynę, powoduje podwyższenie ciśnienia krwi i zwężenie naczyń krwionośnych, a także zwiększa poziom glukozy we krwi. Stały stres może zatem grozić - między innymi - miażdżycą i cukrzycą.

Takotsubo, czyli syndrom złamanego serca. Zabija jak zawał pozornie zdrowych ludzi

 

Quizy. Sprawdź, co wiesz o stresie
1/9Stres powoduje wydzielanie takich hormonów, jak:
Zobacz także
Skomentuj:
Adrenalina (epinefryna) - nasz wewnętrzny wojownik. Działanie i zastosowanie adrenaliny
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Więcej o anatomii człowieka: