Związek kohabitacyjny - czym jest, jakie uregulowania prawne go dotyczą?

Związek kohabitacyjny to niepotwierdzona prawnie forma wspólnego życia. Jakie są różnice pomiędzy związkiem kohabitacyjnym a konkubinatem oraz związkiem partnerskim? Czy związków kohabitacyjnych dotyczą jakiekolwiek regulacje prawne?

Co to związek kohabitacyjny?

Związek kohabitacyjny to odmienna od małżeństwa forma związku, która nie ma prawnego potwierdzenia. Ze względu na to, że w przeciwieństwie do małżeństwa nie jest ona zalegalizowana, często taki związek określa się mianem “na kocią łapę”. Niełatwo jest podać jednoznaczną definicję takiego związku, jednak pewne jest, że jego istota ma związek z francuskim pochodzeniem słowa kohabitacja. Jest ono złożone z francuskich “con” oznaczającego “z” oraz “habitare”, które oznacza “mieszkać”. W związku z tym za główny wyznacznik związku kohabitacyjnego uważa się fakt wspólnego mieszkania. Osoby będące w takim związku nie zawarły małżeństwa, jednak mieszkają razem. Pojawiały się również inne warunki do tego, aby nazwać związek kohabitacyjnym. Według jednej z definicji (sformułowanej w 1979 roku przez Jana Trosta) osoby będące w takiej relacji muszą być różnej płci, muszą wspólnie prowadzić gospodarstwo domowe przez dłuższy czas i utrzymywać ze sobą seksualną relację. W definicji tej nie zostało określone przez jak długi okres para musi razem mieszkać. Uściślenie w tej kwestii zostało wprowadzone przez Wojciecha Chechlińskiego. Stwierdził on, że aby określić związek mianem kohabitacyjnego, para musi przez okres czterech miesięcy spędzać ze sobą wszystkie weekendy albo przez co najmniej trzy miesiące spędzać razem minimum cztery noce tygodniowo.

Związki tego typu mogą przyjmować różną formę. W niektórych z takich związków para decyduje się na osobne gospodarowanie wydatkami, a w innych ustalany jest wspólny budżet. Inny może być również podział domowych obowiązków. Czasami osoby wstępują w związek kohabitacyjny z zamiarem wzięcia ślubu, a taka forma wspólnego życia jest jedynie stanem przejściowym. Często jest to sposób na sprawdzenie się przed wejściem w związek małżeński. Dla wielu osób związek taki jest wybierany zamiast małżeństwa i bez zamiaru zalegalizowania związku. Niektóre osoby, na przykład takie, które mają za sobą rozwód, wchodzą w związek kohabitacyjny, ponieważ nie chcą decydować się na kolejne małżeństwo. W zależności od potrzeb obydwu stron oraz ich nastawienia do związku, relacja może być trwała lub mieć charakter tymczasowy.

Związek kohabitacyjny a partnerski

Zasadniczą różnicą między związkiem kohabitacyjnym, a partnerskim jest to, że pierwszy z nich jest związkiem niezalegalizowanym prawnie, drugi natomiast jest uznany prawnie. W niektórych krajach w związek partnerski mogą wstępować jedynie osoby różnej płci, natomiast w innych takie związki mogą być zawierane pomiędzy osobami tej samej płci. Związek partnerski daje osobom będącym w takim związku pewne prawa, w niektórych krajach są one takie same jak dla małżeństw, a w innych nieco ograniczone. W Polsce nie istnieje możliwość zawierania związków partnerskich (dotyczy to zarówno par jedno-, jak i dwupłciowych) i nie są one uznawane, nawet, jeżeli zostały zawarte w innym kraju.

Związek kohabitacyjny a konkubinat

Często pojęcie kohabitacji jest mylone lub używane zamiennie z terminem konkubinatu. Warto jednak zaznaczyć, że terminy te nieco się między sobą różnią. O związku kohabitacyjnym można mówić jedynie w sytuacji, gdy para mieszka ze sobą, natomiast w przypadku konkubinatu spełnienie tego warunku nie jest konieczne. Można więc powiedzieć, że konkubinat jest pojęciem szerszym, a związek kohabitacyjny jest jedną z form konkubinatu. W mowie potocznej kohabitacja jest używana niezwykle rzadko i zazwyczaj mówi się o konkubinacie, niezależnie od tego czy para mieszka razem czy też nie.

Związki kohabitacyjne w Polsce

Związki kohabitacyjne stają się coraz bardziej popularną formą wspólnego życia. Jest to widoczne między innymi w wynikach badań. W badaniach przeprowadzanych w 1974 roku stwierdzono, że w związkach o takim charakterze żyje jedynie 1 proc. Polaków, natomiast w 2017 roku życie w niezalegalizowanym związku zadeklarowało aż 11 proc. badanych. Wyniki badania przeprowadzanego w 2017 roku dotyczą zarówno osób żyjących w związku kohabitacyjnym, jak i w konkubinacie. Według badań w Polsce panuje duża akceptacja co do takiego rodzaju relacji, jednak większość z pytanych osób wolałaby nie być w takim związku.

Więcej o: