Problemy ze zdrowiem? Dieta pomoże

01.06.2016 13:19
Dieta spełnia istotną rolę profilaktyczną? Nie tylko! Zmieniając niewłaściwe nawyki lub wprowadzając do menu odpowiednie produkty, czasem możesz łagodzić objawy, a nawet cofnąć przyczyny

Dieta spełnia istotną rolę profilaktyczną? Nie tylko! Zmieniając niewłaściwe nawyki lub wprowadzając do menu odpowiednie produkty, czasem możesz łagodzić objawy, a nawet cofnąć przyczyny (Fot. Shutterstock)

Wciąż nie doceniamy znaczenia diety w zapobieganiu chorobom, ich leczeniu lub łagodzeniu dolegliwości. Wielu sceptyków przekonuje się jednak, jak ważne jest odpowiednie żywienie dopiero wtedy, gdy spróbują

Jeśli jesteś chory, leczyć powinien cię lekarz. Farmakologia czy nawet chirurgia nie działają jednak w pełni lub przynoszą tylko czasowy efekt, jeśli wraz z nimi nie wprowadzisz zmian w stylu życia, które doprowadziły do problemu. Dieta bywa kluczowa.

Zasady dla wszystkich i dla ciebie

Pewne reguły dotyczące tego, co i jak jeść, są wspólne, niezależnie od tego czy masz problemy ze zdrowiem, czy chcesz ich uniknąć w przyszłości. Należą do nich choćby zasady, by nie jeść na krótko przed snem, starannie przeżuwać pokarmy, dbać o odpowiednią ilość płynów, unikać słodyczy, itp.

Jeśli masz przewlekły problem zdrowotny czy skłonność do konkretnych schorzeń, na pewne rzeczy musisz zwracać szczególną uwagę. Oto kilka konkretnych przykładów z bardzo długiej listy zaleceń lekarskich. Zdrową dietę powinno dostawać się na receptę, nie tylko w chorobach bezwzględnie z nią kojarzonych, jak alergie czy nietolerancje pokarmowe.

Infekcje dróg moczowych

Twoje nerki i pozostałe elementy układu moczowego potrzebują starannej filtracji. Postaw na wodę. Wszyscy powinni dostarczaj organizmowi co najmniej 2 litry płynów każdego dnia, ale ty poniesiesz szczególnie dokuczliwe konsekwencje zaniedbań.

Inni sprzymierzeńcy układu moczowego to choćby działające przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie żurawina oraz czarne jagody.

Pamiętaj, że alkohol sprzyja podrażnieniom dróg moczowych. Ustal z lekarzem, ile białka zwierzęcego (pochodzącego z nabiału i mięsa) możesz bezpiecznie jeść. Białko, chociaż jest cennym budulcem, może obciążać nerki.

Osteoporoza

To schorzenie częściej prowadzi do niepełnosprawności niż nowotwory. Mocne kości gwarantuje nam odpowiednia ilość w diecie wapnia, witaminy D, manganu oraz boru.

O manganie i borze zwykle zapominamy, tymczasem niedobór pierwszego powoduje między innymi utratę masy kostnej, a kiedy brakuje boru następuje demineralizacja kości. Organizm nie potrzebuje ich zbyt wiele. Wystarczy, że w twojej diecie jest miejsce na rodzynki, orzechy, miód, płatki owsiane, pieczywo z pełnego przemiału, sok ananasowy, a także warzywa strączkowe. Biopierwiastki najłatwiej dostarczyć już podczas śniadania, np. w dobrze skomponowanym musli.

Uznany wapń i witaminę D zapewni nabiał, zielone warzywa, tłuste ryby. Jedz w całości sardynki i szprotki, nie gardź brokułami, a twoje kości zostaną skutecznie wzmocnione łatwym do przyswojenia wapniem.

Ogranicz sól, alkohol i kofeinę. Skutecznie wypłukują wapń z organizmu.

Wrzody żołądka

Kiedyś sądzono, że wrzody żołądka to skutek stresu i pośpiechu. Dziś wiadomo, że to przede wszystkim działanie bakterii (Helicobacter pylori) i należy problem leczyć antybiotykami. Jeśli jednak masz po prostu żołądek wrażliwy, niekoniecznie z powodu stanu zapalnego, pamiętaj o ograniczaniu tłuszczu zwierzęcego (dobra zasada dla wszystkich) i dostarczaniu organizmowi produktów zobojętniających kwasy trawienne:  jogurty, ziemniaki, kasze i wszystkie owoce, ale akurat one powinny być spożywane najwcześniej 30 minut po posiłku. Wskazane są też warzywa kapustne i banany, gdyż nie podrażniają błony śluzowej żołądka.

Zadbaj, by w diecie nie zabrakło ryb (najlepiej jeść je trzy razy w tygodniu), zwłaszcza morskich, gdyż dostarczają one niezwykle zdrowych kwasów tłuszczowych omega-3.

Dolegliwości wrzodowe łagodzi picie naparu z siemienia lnianego.

Zaparcia

Wbrew powszechnej opinii bywają objawem poważnych schorzeń, szczególnie, gdy rytm wypróżnień nagle się zmienił, bez wyraźnej przyczyny. Tylko w reklamie pracę układu pokarmowego wyregulujesz bez wysiłku, za pomocą suplementów. W rzeczywistości z czasem nasilają problem (rozleniwiając jelita), a uporczywe problemy trzeba wyjaśnić ze specjalistą gastroenterologiem (kieruje do niego lekarz pierwszego kontaktu).

Czasem jednak wystarczy wprowadzić do diety pełnoziarniste produkty zbożowe, kasze, otręby, owoce i warzywa, by wyraźnie poprawić sytuację. Ważne jest też dbanie o odpowiednią ilość płynów w diecie, koniecznie niegazowanych.

Kompot z suszonych śliwek nigdy nie zawodzi, podobnie jak napój z otrębów pszennych i siemienia lnianego. Wielu osobom pomagają herbatki ziołowe, np. na bazie rumianku.

Warto ograniczyć kawę, czekoladę, mocną herbatę i słodycze, produkty mączne i ciężkostrawne tłuszcze zwierzęce.

W trosce o układ krążenia

Postaw na antyoksydanty (przeciwutleniacze) zawarte w warzywach. Substancje te mają ogromny wpływ na nasze zdrowie, wciąż odkrywane są ich kolejne zalety. W ramach profilaktyki kardiologicznej cenione są przede wszystkim witaminy C, E oraz beta-karoten ze względu na silne działanie przeciwmiażdżycowe.

Prowitaminę A (beta-karoten) znajdziesz na przykład w marchwi i brokułach, witaminę C w papryce i kapuście, a E w roślinach strączkowych i warzywach zielonolistnych.

Antyoksydanty neutralizują wolne rodniki, a te odpowiadają choćby za niszczenie ścian naczyń krwionośnych. Wolne rodniki skutecznie zwalcza też zielona herbata i czerwone wino, ale pod warunkiem, że jego dawka nie jest większa, niż kieliszek dziennie.

Na prawidłową przepustowość naczyń krwionośnych wpływają kwasy tłuszczowe omega-3, dlatego w trosce o serce należy 2-3 razy w tygodniu jeść ryby. Najlepsze są morskie, tłuste.

Nie zapomnij o wrzuceniu do sałatki pomidorów. Zawarty w nich likopen ma udowodnione działanie przeciwmiażdżycowe. Okazuje się, że najskuteczniej działa w połączeniu z podgrzaną oliwą (np. w sosie do spaghetti), stąd nie można zakładać, że makaron to zaraz twój wróg. Sam nie zawiera wielu kalorii, dodaje energii i nie szkodzi. Kiepskie dodatki (np. smażone, tłuste mięso, zawiesiste sosy na tłustej śmietanie) to prawdziwa przyczyna problemów.

Generalnie ogranicz, a najlepiej w ogóle porzuć, produkty, które mogą uszkadzać mięsień sercowy i tętnice. W czołówce wrogów serca są tłuste mięsa, pełnotłuste przetwory mleczne (żółty ser, śmietana) oraz alkohol.

Jeśli masz nadciśnienie

Postaw na dobre źródła potasu. Ten pierwiastek skutecznie reguluje ciśnienie krwi, a często cierpimy na jego niedobory. By je uzupełnić, warto jeść suszone morele, pomidory, banany, szpinak i ryby.

Warto przyprawiać potrawy czosnkiem, gdyż zawarte w nim substancje rozszerzają naczynia krwionośne, sprzyjając obniżeniu ciśnienia.

Zarazem trzeba pamiętać, że żadne dyskretne zmiany nawyków żywieniowych nie pomogą osobom z nadwagą. Podstawowe zalecenie to odchudzanie: redukcja masy ciała zwykle szybko pozwala wyrównać nadciśnienie.

Bezpieczna dieta to polecana przez dietetyków 1000 kcal. O szczegółach trzeba jednak porozmawiać z lekarzem prowadzącym.

Zrezygnowanie z soli to kolejny krok do zdrowia. 5 g dziennie (pół łyżeczki) to porcja, której nie powinno się przekraczać. Trudno przestrzegać to zalecenie, skoro jeden hamburger zawiera jej więcej. Sól jest nie tylko w wyraźnie słonych potrawach, ale i w serach, wędlinach, a nawet w mleku (1g w szklance), groszku konserwowym (gram w łyżce stołowej) i pieczywie pełnoziarnistym (2 kromki = 1 g). Najbezpieczniej będzie, przygotowując potrawy w domu, w ogóle zrezygnować z klasycznej soli i zastąpić ją ziołami.

Cholesterol za wysoki

Postaw na morskie ryby, a także warzywa i owoce bogate w witaminę C (np. dzika róża, cytrusy, kalafior, porzeczki, kapusta, brukselka, papryka). To produkty zalecane, gdy chcesz obniżyć poziom cholesterolu LDL. Utrzymaniu cholesterolu w ryzach sprzyja też spożywanie oleju rzepakowego i oliwy, najlepiej jako dodatku do sałatek warzywnych oraz jedzenie grejpfrutów.

By podnieść poziom korzystnego dla zdrowia cholesterolu HDL, odpowiedzialnego chociażby za ochronę naczyń krwionośnych, wzbogać menu o produkty bogatoresztkowe (pieczywo pełnoziarniste, kasze, owoce ze skórką) oraz obfitujące w błonnik.

Choroba niedokrwienna serca

Ponieważ choroba niedokrwienna serca (inaczej: choroba wieńcowa, potocznie: "wieńcówka") jest poważnym schorzeniem, zagrażającym życiu, wymaga leczenia pod nadzorem specjalisty kardiologa. To od niego pacjent powinien otrzymać nie tylko właściwe leki, ale i wskazówki dotyczące trybu życia, w tym dawkowanie aktywności fizycznej, zalecane menu. Podstawowe zasady są jednak dość proste i zbliżone do wskazań dla osób z innymi chorobami krążenia, zwłaszcza miażdżycą (częstą przyczyną wieńcówki).

Podstawowe zasady:

  • Jedz 5 posiłków dziennie: to już pomaga spożywać jednorazowo mniejsze porcje i ułatwić układowi trawiennemu uporanie się z nimi.
  • Ogranicz tłuszcz zwierzęcy: to zwykle jest sprawcą twoich problemów zdrowotnych.
  • Spożywaj ryby 2-3 razy w tygodniu: powyższe zalecenia rybiego tłuszczu nie dotyczą.
  • Im więcej surowych warzyw i owoców w diecie, tym lepiej. Postaw głównie na te bogate w potas, czyli pomidory, banany, morele, marchew.
  • Błonnik to jest to, czyli pokochaj orzechy, pełnoziarniste pieczywo, właściwe owoce.
  • Smażone ci nie służy! Dla ciebie gotowanie, duszenia bez tłuszczu i pieczenia w folii, na ruszcie, jako głównych technik kulinarnych
  • Twoi przyjaciele w kuchni to oleje roślinne, oliwa, chudy drób bez skóry.
  • Jak mleko i produkty mleczne (zdrowo przecież!), to o małej zawartości tłuszczu.

Produkty, które należy ograniczać, niezależnie od powyższych zasad (za Instytutem Żywności i Żywienia w Warszawie):

  • tłuste gatunki mięs i wędlin,
  • podroby i wędliny podrobowe,
  • pasztety,
  • jajka: do dwóch sztuk tygodniowo (liczą się także te dodawane do innych potraw, np. w wypiekach). Wprawdzie wiele badań dowodzi, że związek pomiędzy podwyższonym cholesterolem, a spożywaniem jaj jest niewielki, a może i żaden, swoboda w ich spożywaniu dotyczy przede wszystkim osób zdrowych (przez Światową Organizację Zdrowia, czyli WHO, ograniczona do 10 sztuk tygodniowo).
Zobacz także
Skomentuj:
Problemy ze zdrowiem? Dieta pomoże
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX