Terapia poznawczo - behawioralna: dla lubiących pracę zadaniową

Chcesz rozwiązać konkretny problem z bieżącego życia? Lubisz ustrukturalizowaną pracę, której efekty widać szybko? Terapia poznawczo-behawioralna powinna spełnić twoje oczekiwania. Czego spodziewać się w gabinecie?

Twoja przeszłość nie jest elementem niezbędnym, by ta terapia mogła się odbyć. Psycholodzy pracujący w podejściu poznawczo-behawioralnym zakładają, że to dysfunkcyjne myśli i zachowania, a nie ich przyczyny, są tym, co zatruwa nam życie i to im należy przeciwdziałać.

Twierdzą, że źródła trudności, które leżą daleko w przeszłości, często są trudne lub wręcz niemożliwe do odkrycia, a nieuporządkowane nurzanie się we wspomnieniach bezcelowe. Zadania do wykonania, rysowanie tabelek, wypunktowywanie, szukanie argumentów za i przeciw - tutaj nie buja się w obłokach. Tu pracuje się na konkretach. Sesje mają strukturę. Terapeuta jest bardziej dyrektywny niż w innych podejściach, dba o to, by wszystko szło według planu.

Z tego względu, jeśli potrzebowałbyś pracy głównie na emocjach, nie chcesz podążać za czyimiś poleceniami, nie chcesz pracować w narzucający strukturę sposób to podejście poznawczo-behawioralne niekoniecznie jest dla ciebie.

Techniki stosowane w tym podejściu są bardzo użyteczne w leczeniu fobii (np. klaustrofobii), uzależnień, natręctw, zaburzeń odżywiania czy depresji.

Terapia behawioralna: możesz nauczyć się służących ci zachowań

Po pierwsze: przeszkadzające nam zachowania można zmienić. Człowiek uczy się ich w wyniku procesu uczenia. Czasem przyswajamy sobie zachowania, które pomagają nam w życiu, np. umiejętność łatwego komunikowania się z innymi czy szybkiej relaksacji. Czasem odwrotnie: reagujemy nieasertywnie, gdy przekraczają nasz granice czy chcąc ukoić nerwy, wpadamy w sidła nałogu.

Takie czy inne reakcje nie pojawiają się przypadkowo, co więcej według psychoterapeutów poznawczo-behawioralnych, nie wynikają z cech charakteru, a są efektem wyuczenia, posiadania lub braku jakiejś umiejętności. W praktyce oznacza to, że możemy umiejętności nabywać, oduczać się, modyfikować, zamieniać destrukcyjne na użyteczne.

Terapia poznawcza: to, co myślisz, ma znaczenie

Czy sama zmiana zachowania rzeczywiście rozwiązuje problem? Nie zawsze. Dlatego właśnie w podejściu terapeuta zajmuje się też tym, co i jak myślimy. Przyświeca mu założenie, że to, co zrobimy, w dużej mierze jest zależne od tego, co pomyślimy, jak zinterpretujemy to, co się dzieje. Te interpretacje często zakrzywiają rzeczywistość.

Myślisz "jestem złym rodzicem, pracownikiem, partnerem"? Co to oznacza? Na to pytanie padają różne odpowiedzi, np. "nie zdążyłem wczoraj odebrać dziecka ze szkoły o czasie", "nie poszedł mi ostatni projekt w pracy", "partner już na mnie nie patrzy, jak kiedyś - już mnie nie kocha". Często pozostajemy bezkrytyczni wobec treści swojego myślenia i uznajemy je za prawdziwe bez weryfikacji. A szkoda, bo to z czasem może stać się podłożem dla rozwoju zaburzeń, chociażby depresji. Co poradzić?

Psychoterapeuta poznawczo - behawioralny nie da się zapętlić w fałszywe przesłanki. Pozwoli ci się przyjrzeć destrukcyjnym schematom myślenia, które sabotują twoje działania, uniemożliwiają osiągnięcie celu. Czeka cię rozbieranie swoich przekonań na części pierwsze i szukanie argumentów wskazujących zarówno na prawdziwość twoich myśli, jak i ich fałszywość, nauka umiejętności społecznych, nauka technik relaksacyjnych, - to część tego, czego możesz się spodziewać.

Jak długo będzie trwać terapia?

Nie oczekuj sesji ciągnących się w nieskończoność. Psychoterapeuci poznawczo - behawioralni stawiają sobie za cel dostarczyć narzędzi, które ułatwią osobie samodzielne funkcjonowanie. Najczęściej już na początku specjalista umawia się z klientem, jak długo będą się spotykać. W zależności od złożoności kłopotu, może to być 10 - 60 spotkań (po 50 minut, raz w tygodniu), przy czym jakąś część pracy klient wykonuje sam pomiędzy sesjami. Terapeuta zadaje "prace domowe”. Jeśli okaże się, że cel nie został osiągnięty w wyznaczoną ilość sesji, podejmuje się decyzję o dalszym działaniu. Może to być skorzystanie z usług innego terapeuty, być może pracującego w innym podejściu, lub inne, które będzie najbardziej optymalne dla danej osoby.

Psychoterapia poznawczo – behawioralna. Ile kosztuje?

Koszt sesji w przypadku wizyty prywatnej to mniej więcej 80 - 150 zł za spotkanie (jest to zwyczajowy koszt jednej sesji terapii w innych podejściach). Możemy także skorzystać z psychoterapii refundowanej przez NFZ – wtedy jest ona bezpłatna. Przysługuje ona po spełnieniu ustalonych przez fundusz warunków. Prawdopodobnie, aby skorzystać z takiej terapii, będzie trzeba odczekać nieco czasu – to zależy od stopnia obłożenia danej placówki (możesz sprawdzić dostępność w najbliższych poradniach zdrowia psychicznego) . Może się też okazać, że w danej placówce nie ma możliwości skorzystania z usług terapeuty pracującego akurat w tym podejściu.

Psychoterapia integracyjna - z dorobku różnych podejść według potrzeb

Coraz częściej łączy się techniki stosowane w różnych podejściach psychoterapeutycznych, nie ograniczając się do jednego. Daje to dużą swobodę i może zwiększać efektywność oddziaływań. W zależności od specyfiki problemu czy cech osoby używa się takich metod, jakie mogą przynieść największe korzyści dla jego rozwiązania. Takie założenia przyświecają podejściu integracyjnemu.

Możliwe jest wtedy łączenie pracy na przekonaniach i nauki zachowań (poznawczo – behawioralnej) z interpretacją skojarzeń, pracą na relacji (wywodzące się z psychoanalizy) z humanistycznym, empatycznym podejściem do osoby i doświadczaniem emocji.

Jak wybrać psychoterapeutę?

Wybór psychoterapeuty może przysparzać wątpliwości. Jeśli wybrałeś podejście, w którym chciałbyś pracować, dobrze sprawdzić kompetencje osoby, do której chcesz się udać.

Warto zwrócić uwagę, czy psychoterapeuta ukończył specjalistyczne kilkuletnie szkolenie psychoterapeutyczne lub jest w jego trakcie - najlepiej szkolenie rekomendowane np. przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne (lista szkół rekomendowanych przez PTP dostępna tutaj). To poświadcza, że terapeuta pracuje według standardów przyjętych w zawodzie. Ponadto, dobrze jeśli specjalista, którego wybraliśmy, superwizuje swoją pracę (tzn. konsultuje swoją pracę z doświadczonymi, specjalnie wyszkolonymi do tego psychoterapeutami).

Nawet jeśli specjalista spełnia wymagania formalne, nie z każdym musimy czuć się dobrze, np. ze względów osobowościowych. Tak jak między ludźmi: z jednymi nam po drodze, z innymi niekoniecznie. Podczas wstępnych konsultacji mamy okazję sprawdzić, czy chcemy pracować akurat z tą osobą. Jeśli czujemy się z terapeutą bezpiecznie, mamy do niego zaufanie, to może być wskazówka, że jesteśmy we właściwym miejscu.

Autorka artykułu: Małgorzata Skorupa - psycholog, psychoterapeutka, konsultantka Telefonu Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym przy Instytucie Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w Warszawie. Autorka wielu publikacji z zakresu psychologii oraz rozwoju osobistego.

Czytaj także: Różne podejścia w psychoterapii - czym się różnią, które będzie najlepsze dla ciebie?

 

Skomentuj:
Terapia poznawczo - behawioralna: dla lubiących pracę zadaniową
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX