Gender - co to znaczy?

Kulturowy składnik tożsamości płciowej, który jest najprostszą definicją gender, przekazywany jest na drodze uczenia się poszczególnych ról, powtarzania ich i utrwalania. Zalicza się tutaj między innymi sposób ubierania się czy wykonywane funkcje społeczne

Kulturowy składnik tożsamości płciowej, który jest najprostszą definicją gender, przekazywany jest na drodze uczenia się poszczególnych ról, powtarzania ich i utrwalania. Zalicza się tutaj między innymi sposób ubierania się czy wykonywane funkcje społeczne (Fot. Shutterstock)

Gender (ang. płeć) to wszystkie czynniki składające się na tożsamość płciową człowieka. Nie jest związany z biologiczną płcią. W ciągu ostatnich kilku lat bardzo wiele mówi się o ideologii gender. Okazuje się, że termin ten, pomimo dużego rozgłosu, nie jest w pełni rozumiany, a jego prawdziwe znaczenie dla wielu osób pozostaje zagadką. Czym zatem jest gender? Jaki ma wpływ na tożsamość płciową oraz co to gender studies, o którym tak głośno w ostatnim czasie?

Co to znaczy gender?

Termin gender wywodzi się z języka angielskiego i oznacza po prostu płeć. Jest on sumą wszystkich czynników związanych z tożsamością płciową danego człowieka. Są to między innymi: cechy osobowości, stereotypy, zachowania czy poszczególne role płciowe rozumiane w danym społeczeństwie jako cechy typowo męskie oraz typowo damskie i przyjmowane przez poszczególną płeć. Kulturowy składnik tożsamości płciowej, który jest najprostszą definicją gender, przekazywany jest na drodze uczenia się poszczególnych ról, powtarzania ich i utrwalania. Zalicza się tutaj między innymi sposób ubierania się czy wykonywane funkcje społeczne.

Terminu gender w żaden sposób nie można wiązać z biologiczną płcią danego człowieka i związanymi z nią zachowaniami seksualnymi czy popędem płciowym. Definicję płci kulturowej (gender) bardzo łatwo wytłumaczyć na przykładzie sposobu wychowywania chłopców oraz dziewczynek. W obu przypadkach dzieci przygotowuje się do pełnienia określonych ról w ich przyszłym życiu społecznym. Najprostszym przykładem są najczęściej kupowane zabawki. Dla chłopców są to samochody, broń czy żołnierzyki, a dla dziewczynek lalki lub zabawkowe przybory kuchenne. Podsumowując, gender jest sumą wszystkich czynników przypisywanych kulturowo do danej płci biologicznej. Są to między innymi:

  1. Odznaczanie się pewnym zachowaniem - w przypadku kobiet jest to wychowywanie dzieci, malowanie się, gotowanie czy opieka nad domem. W przypadku mężczyzn zarabianie pieniędzy oraz m.in. zapewnianie bezpieczeństwa.
  2. Sposób ubierania się - w przypadku kobiet są to sukienki, spódnice, biżuteria. W przypadku mężczyzn koszule oraz spodnie.
  3. Pełnienie określonej funkcji na gruncie zawodowym - w przypadku kobiet są to zawody typowo damskie jak fryzjerka, pielęgniarka czy stewardessa. W przypadku mężczyzn górnik, kierowca lub ślusarz.

[16+] Test na płeć?

Ideologia gender

Termin ideologii gender jest w Polsce ciągle kontrowersyjnym tematem - zwłaszcza wśród środowisk konserwatywnych i chrześcijańskich. Związany jest on bardzo mocno z ruchem feministycznym oraz zjawiskiem emancypacji kobiet lat 60-tych i 70-tych XX wieku. Za powstaniem całego ruchu stoją psycholożki oraz socjolożki, których głównym celem było przywrócenie odpowiedniej równowagi pomiędzy obiema płciami, która przez tysiące lat była zachwiana na korzyść mężczyzn. Z tego względu wprowadzono określenie gender, które teoretycznie miało rozwiewać wszystkie wątpliwości na temat przynależności płciowej.

Według coraz bardziej popularnej i propagowanej ideologii gender, rola społeczna danej osoby nie jest uwarunkowana jej płcią. Zwolennicy tej teorii przekonują także, że zachowanie czy poglądy są ściśle uzależnione od społeczeństwa i kultury, w której młoda osoba się wychowywała. Reasumując stwierdzić można, że ideologia gender zbudowana jest na prawie samostanowienia o sobie, które według jej zwolenników powinno być pierwszym i najważniejszym prawem danym każdemu człowiekowi.

Gender studies

Nurt ten powstał w latach 70-tych XX wieku w efekcie tzw. drugiej fali feminizmu. Najogólniej rzecz ujmując, gender studies to część nauki zajmująca się badaniem pojęcia kobiecości i męskości (płci kulturowej) w kontekście różnych kultur oraz społeczeństw. Ważnym obszarem badawczym jest również wpływ gospodarki, władzy, społecznych instytucji na indywidualną tożsamość płciową.

Gender studies prowadzi analizy pod kątem społecznych i kulturowych procesów kształtujących i tworzących normy opisujące cechy męskie i kobiece. Jednym z głównych paradygmatów tego obszaru naukowego jest teoria społeczeństwa patriarchalnego, w którym najważniejsze i dominujące role w społeczeństwie odgrywają mężczyźni, a kobiety są jedynie ofiarami całego systemu. W społeczeństwie takim cechy kobiece to głównie słabość i bierność. Akademicka analiza gender ma na celu likwidację objawów dyskryminacji kobiet, a także zrównoważenie relacji pomiędzy obiema płciami.

Gender studies spotyka się jednak z krytyką ze strony zarówno politycznego konserwatyzmu, który zarzuca nurtowi zbyt duży wpływ feminizmu oraz jego wątków, a także ze strony socjobiologii, która krytykuje gender studies za pomijanie bardzo ważnych w aspekcie rozwoju człowieka czynników biologicznych i genetycznych.

Test na płeć mózgu
1/10Wyjeżdżasz na wakacje do obcego kraju. Zaraz po przyjeździe musisz znaleźć aptekę, dlatego przez ok. 20-30 minut kręcisz się po mieście. Czy bez problemu uda ci się wrócić do hotelu?
Zobacz także
  • Orientacja seksualna wyznacza romantyczny i seksualny pociąg do osób o określonej płci Orientacje seksualne - podstawowe rodzaje seksualności
  • Homoseksualizm objawia się odczuwaniem pociągu seksualnego lub romantycznego w stosunku do osób tej samej płci Homoseksualizm. Co warto wiedzieć o orientacji homoseksualnej?
  • Heteroseksualizm to orientacja, która przejawia się zainteresowaniem wobec osób płci przeciwnej, w przeciwieństwie do orientacji homoseksualnej Heteroseksualizm - co to oznacza?
Skomentuj:
Gender - co to znaczy?
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Więcej o psychologii: