Dieta przeciwgrzybicza: zasady. Czy dieta przeciwgrzybicza rzeczywiście pomaga?

Dieta przeciwgrzybicza ma na celu przywrócenie równowagi mikroflory jelitowej i zahamowanie nadmiernego rozmnażania się grzybów z gatunku Candida, głównych sprawców choroby.

Dieta przeciwgrzybicza - z czym walczymy?

Grzybica (drożdżyca, kandydoza) to zespół nieprzyjemnych objawów chorobowych, spowodowanych przez nadmiernie rozmnożone grzyby z rodzaju Candida albicans. Ich polska nazwa brzmi bielnik biały. W naszych organizmach żyją dziesiątki gatunków grzybów z rodzaju Candidia, z czego kilkanaście jest odpowiedzialnych za grzybicę. Na ogół grzyby Candida żyją w w naszych jelitach w symbiozie, dbając o odpowiednią równowagę w mikrobiomie oraz wspierając procesy metaboliczne. Groźne stają się dopiero wtedy, gdy zaczynają nadmiernie się rozmnażać i zasiedlać inne części ciała.

Grzybica może się rozwinąć na powierzchni skóry (grzybica stóp lub dłoni), a także na błonach śluzowych (w jamie ustnej, w pochwie) oraz w narządach wewnętrznych (w przewodzie pokarmowym, w układzie nerwowym, oddechowym i w innych organach). Jedną z najgroźniejszych postaci jest grzybica uogólniona, do której dochodzi, gdy patogeny przedostaną się do krwi i zakażają cały organizm.

Do nadmiernego rozwoju grzybów Candida dochodzi w sytuacji, gdy zaburzona zostaje mikroflora jelit, na przykład poprzez przewlekłą kurację antybiotykową. Grzyby lubią zaatakować, gdy układ immunologiczny jest osłabiony w wyniku infekcji wirusowych i bakteryjnych, chorób nowotworowych, cukrzycy, nadczynności tarczycy, niewydolności nerek, niewydolności przytarczyc, zaburzeń hormonalnych w czasie ciąży. Rzadziej dochodzi do rozwoju grzybicy w wyniku zakażeń zewnętrznych, do których może dojść podczas niektórych zabiegów szpitalnych (cewnikowanie, zabiegi chirurgiczne połączone z koniecznością intubowania) albo w wyniku kontaktu z chorą osobą (tak można się zarazić na przykład grzybicą stóp). Uważa się także, że rozwojowi choroby sprzyja nadmierny stres, palenie papierosów i nadużywanie alkoholu, a ponadto podeszły wiek.

Istnieje zatem tak dużo czynników ryzyka i przyczyn pojawienia się grzybicy, że trudno jest jednoznacznie określić, jak zmiany w diecie mogą wpłynąć na rozwój choroby. Nie istnieje bowiem zbyt wiele odpowiedniej jakości badań naukowych, dotyczących tego tematu, niemniej jednak uważa się, że ogólne zalecenia diety przeciwgrzybiczej są na tyle prozdrowotne, że mogą poprawić ogólny stan organizmu i przez to wspierać walkę z chorobą lub zadziałać profilaktycznie.

Dieta przeciwgrzybicza - zasady

Zwolennicy diety przeciwgrzybiczej uważają, że może ona zmniejszyć objawy, leczyć lub zapobiegać kandydozie. Nie ma jednak, jak dotąd, wystarczających dowodów naukowych na poparcie tej tezy. Niemniej jednak wprowadzenie do diety zdrowych produktów, z odpowiednią ilością błonnika pokarmowego, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz ograniczenie spożycia cukrów prostych jest z pewnością korzystne dla organizmu.

Dieta przywracająca równowagę mikrobiologiczną w jelitach, a także wspierająca odporność organizmu może bowiem współdziałać z lekami przeciwgrzybicznymi. Należy jednak pamiętać, że taka dieta powinna być odpowiednio zrównoważona, aby nie dopuścić do niedoborów ważnych składników pokarmowych i nie pogorszyć ogólnego stanu organizmu.

Czego zatem unikać podczas leczenia grzybicy? Walkę z grzybicą wspiera dieta z mniejszą zawartością cukrów prostych. A zatem warto wyeliminować z codziennej diety zbyt duże ilości żywności wysokoprzetworzonej, która zazwyczaj zawiera nadmiar węglowodanów i niezdrowych tłuszczów. Nie powinno się jednak rezygnować z węglowodanów złożonych, ponieważ organizmowi do zwalczania nadmiaru drożdżaków potrzebna jest odpowiednia ilość energii, aby prawidłowo przebiegł proces zwany fagocytozą, w trakcie którego białe krwinki eliminują nadmiar grzybów poprzez ich wchłonięcie, do czego potrzebne im jest źródło energii, a więc glukoza. W diecie przeciwgrzybiczej potrzebny jest ponadto błonnik pokarmowy. To on stanowi pożywkę dla dobroczynnych bakterii jelitowych, poprawia stan mikroflory i sprzyja walce z kandydozą.

Zalecenia dietetyczne mówią też, żeby unikać takich pokarmów lub napojów, które mogą powodować rozmnażanie się grzybów, takich jak gluten, cukier, alkohol oraz niektóre produkty mleczne z dużą zawartością laktozy. Zaleca się natomiast produkty białkowe, zdrowe tłuszcze, warzywa nieskrobiowe oraz probiotyki. Nie ma jednak dowodów naukowych na to, aby gluten miał szkodzić w przypadku kandydozy. Zatem usunięcie go z diety nie jest korzystne dla organizmu, jeżeli nie jest się chorym na celiakię lub nie cierpi z powodu nietolerancji glutenu.

W 2017 roku pojawiły się wyniki badań, które pokazują, że wyższe stężenie glukozy może sprzyjać rozrostowi grzybów Candida. Natomiast pokarmy zawierające fruktozę okazały się pomocne w zapobieganiu grzybicy jamy ustnej.

Dieta przeciwgrzybicza zaleca unikanie pokarmów z zawartością drożdży, jednak nie ma żadnych dowodów naukowych na skuteczność tej strategii w zwalczaniu kandydozy. Istnieją natomiast eksperymenty, które pokazują, że korzystnie jest zastąpić cukier inną substancją słodzącą, taką jak ksylitol. Dowodzi się również, że na rozrost grzybów wpływają produkty zawierające rafinowany cukier oraz produkty mleczne bogate w laktozę (cukier mleczny), ponieważ obniżają poziom pH w przewodzie pokarmowym i tym samym sprzyjają rozwojowi grzybów.

Dieta przeciwgrzybicza - produkty szczególnie polecane przy grzybicy

Warto włączyć do jadłospisu następujące produkty:

  • warzywa nieskrobiowe, takie jak pomidor, cebula, czosnek, brokuły, jarmuż, brukselka, kapusta
  • owoce z niską zawartością cukru, czyli owoce cytrusowe, jagody i podobne
  • chude mięso, w tym mięso z kurczaka, a także chude ryby
  • jajka
  • zdrowe tłuszcze, takie jak oliwa z oliwek, olej z awokado, kokosowy, lniany, pochodzące z pierwszego tłoczenia
  • kiszonki, a więc kiszona kapusta, kiszone ogórki
  • zboża bezglutenowe - komosa ryżowa, otręby owsiane, kasza gryczana, ryż
  • orzechy i nasiona, w tym migdały, orzechy kokosowe, siemię lniane, nasiona słonecznika
  • wybrane produkty mleczne, w tym jogurt, kefir, masło
  • naturalne słodziki, czyli stewia, erytrytol, ksylitol
  • probiotyki

Dieta przeciwgrzybicza - produkty zabronione

W diecie przeciwgrzybiczej nie należy spożywać:

  • warzyw skrobiowych, w tym ziemniaków, kukurydzy, fasoli i groszku, bobu
  • owoców z wysoką zawartością cukru, czyli bananów, fig, rodzynek, mango
  • niektórych mięs, w tym mięsa przetworzonego i ryb hodowlanych
  • produktów z zawartością glutenu, a więc pszenicy, jęczmienia, żyta
  • produktów mlecznych z duża zawartością laktozy, czyli mleka i serów miękkich
  • przetworzonych tłuszczy, w tym margaryny, rafinowanego oleju rzepakowego i sojowego
  • produktów zawierających cukry proste oraz sztuczne słodziki (sacharoza, aspartam, agawa, syrop klonowy, syrop kukurydziany, miód)
  • niektórych rodzajów orzechów, takich jak orzeszki ziemne, orzechy pekan, pistacje oraz orzechy nerkowca
  • niektórych napojów, takich jak kawa, herbata, napoje słodzone cukrem oraz alkohol i napoje gazowane
  • słodyczy, ciast, dżemów, syropów itp.
  • żywności wysokoprzetworzonej
Więcej o: