Zapalenie zatok - przyczyny, objawy, leczenie

Zapaleniem zatok nazywa się stan zapalny błony śluzowej, która pokrywa zatoki oraz nos. Stan zapalny może obejmować jedną zatokę lub kilka z nich, a w zależności od tego jak długo trwa choroba, mówi się o postaci ostrej (trwa maksymalnie 4 tygodnie) lub przewlekłej (może trwać nawet ponad 12 tygodni).

Zapalenie zatok dotyka co drugą osobę. O tym jak radzić sobie z tym problemem mówi nasz film

Stan zapalny zatok rozpoczyna się zazwyczaj od błony śluzowej, ale do zakażania może dojść także drogą krwiopochodną albo zębopochodną. 

Zapalenie zatok – objawy

Objawy ostrego zapalenia zatok utrzymują się maksymalnie 4 tygodnie, chociaż zazwyczaj mijają w ciągu około 7 – 10 dni w przypadku zapalenia wirusowego. Jeżeli zapalenie ma podłoże bakteryjne, objawy utrzymują się dłużej niż 10 dni. Objawy ostrego zapalenia zatok to:

Jeżeli objawy utrzymują się dłużej niż 7 dni należy koniecznie zgłosić się do lekarza. Poza tym, z wizytą u specjalisty nie można zwlekać, jeżeli ból twarzy i zatok nasila się, wystąpi gorączka powyżej 39°C lub gdy stwierdzi się zaburzenia świadomości i splątanie, zaburzenia widzenia albo obrzęk oczu. Zaniepokoić powinny również problemy z oddychaniem, duszności oraz sztywność karku.

Ostre zapalenie zatok – diagnoza i leczenie

Diagnoza zapalenia zatok wbrew pozorom nie jest tak łatwa, ponieważ chorobę tę można łatwo pomylić z przeziębieniem. Diagnoza opiera się na dokładnym wywiadzie lekarskim oraz badaniu laryngologicznym. Podczas wywiadu lekarz pyta przede wszystkim o występujące objawy, przyjmowane leki, ewentualne alergie lub inne schorzenia. Następnie badana jest wrażliwość na dotyk i to, czy przy dotknięciu twarzy oraz szyi pojawia się ból. Podczas badania laryngologicznego lekarz ogląda za pomocą wziernika jamę nosa w celu wykrycia obecności wydzieliny. Specjalista ocenia również stan błony śluzowej i szuka ewentualnych polipów lub innych niepokojących zmian. Czasami przeprowadza się także badanie za pomocą endoskopu, podczas którego można obejrzeć zatoki. U niektórych pacjentów wykonuje się badania obrazowe, takie jak badanie RTG albo tomografia komputerowa. Przydatne jest również wykonanie posiewu pobranego od pacjenta materiału (na przykład wydzieliny z zatok).

Podstawą leczenia zapalenia zatok jest przepłukiwanie nosa roztworem soli fizjologicznej. Warto przyjmować też preparaty wpływające na udrożnienie nosa oraz środków, które obkurczają naczynia błony śluzowej nosa i zmniejszają obrzęk, a co za tym idzie uczucie zatkania nosa. Można stosować leki przeciwbólowe, zwłaszcza paracetamol oraz kwas acetylosalicylowy. Czasami zaleca się przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Jeżeli objawy utrzymują się dłużej niż 10 dni pacjentom przepisuje się donosowe glikokortykosteroidy, a czasami także antybiotyki.

Ulgę w zapaleniu zatok przynoszą również domowe sposoby. Warto spróbować przede wszystkim inhalacji z pary wodnej. Wodę najlepiej zagotować w garnku, dodać do niej kilka kropli ekstraktu miętowego albo eukaliptusowego, przelać do miski i wdychać przez kilka minut. Bardzo ważne jest picie dużej ilości płynów, najlepiej ciepłych. Najlepiej pić wodę i napary ziołowe, należy unikać kawy oraz alkoholu, ponieważ odwadniają one organizm. Żeby udrożnić zatoki i nos warto dodawać do potraw ostre przyprawy. Dolegliwości bólowe zredukują z kolei ciepłe okłady.

Zapalenie zatok – jak mu zapobiegać?

Żeby zapobiec zapaleniu zatok, zarówno ostremu, jak i przewlekłemu, warto stosować się do kilka zasad:

  1. Dbać o higienę - regularnie myć ręce,
  2. Unikać kontaktu z osobami przeziębionymi (szczególnie w okresach obniżonej odporności),
  3. Unikać wdychania dymu tytoniowego,
  4. Unikać wdychania środków chemicznych, aerozoli, lakierów itp.,
  5. Dbać o prawidłową wilgotność w pomieszczeniach, w których się przebywa,
  6. Dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu.

W przypadku przeziębienia ważne jest regularne oczyszczanie i wydmuchiwanie nosa, a także przepłukiwanie nosa solą fizjologiczną. Nie należy doprowadzać do zalegania wydzieliny w jamie nosowej, ponieważ może to prowadzić do wtórnego zakażenia. Podłożem pojawiania się zapalenia zatok może być również alergia, w związku z czym alergicy powinni regularnie stosować środki przeciwalergiczne, a także unikać alergenów.

Więcej o: