Krokosz barwierski (szafran łąkowy) - właściwości, zastosowanie

Krokosz barwierski (szafran łąkowy) to roślina dawniej stosowana szeroko jako naturalny czerwony barwnik. Używano go także jako zamiennika szafranu do przygotowywania potraw. Z nasion krokosza tłoczy się także olej krokoszowy, zawierający wielonienasycone kwasy tłuszczowe, witaminę A oraz E, a także fitosterole i luteolinę.

Krokosz barwierski (szafran łąkowy) - co to za roślina?

Krokosz barwierski (Carthamus tinctorius L.) to pochodząca z Bliskiego Wschodu oraz z Indii jednoroczna roślina z rodziny astrowatych. Nazwa łacińska - Carthamus - ma źródłosłów w języku arabskim, gdzie oznacza czynność farbowania, barwienia. Przez stulecia używano wyciągu z kwiatów tej rośliny jako doskonałego barwnika do tkanin. W tym celu już od starożytności krokosz barwierski był uprawiany w wielu regionach. Wykorzystywano go nie tylko w farbiarstwie, ale także w ówczesnej kosmetologii. Egipcjanki wyrabiały z niego czerwoną szminkę do ust. Istnieją także źródła świadczące o tym, że już w średniowiecznej kuchni używano krokosza jako zamiennika szafranu, ponieważ był znacznie od niego tańszy. Stąd zresztą inne określenie rośliny: szafran łąkowy.

Europa od XVII wieku wykorzystuje krokosza do barwienia tkanin. Uzyskany w ten sposób kolor określa się mianem czerwieni hiszpańskiej. Ponadto krokosz barwierski służy w medycynie ludowej do leczenia kaszlu, zatwardzeń, a także jako środek pobudzający. Do celów farbiarskich i leczniczych wykorzystuje się kwiaty, natomiast nasiona stały się źródłem oleju spożywczego. Olej z krokosza służy ponadto do wyrobu mydła, pokostu oraz laku.  

W naszym filmie mówimy o tym, jak bezpiecznie i skutecznie leczyć się ziołami.

Krokosz barwierski (szafran łąkowy) jako roślina lecznicza

Surowcem zielarskim jest kwiat krokosza (Carthami flos), zbierany w okresie kwitnienia i następnie suszony. Zawiera związek z grupy flawonoidów o nazwie kartamina. Medycyna ludowa przypisuje mu właściwości lecznicze, chociaż nie zostały one potwierdzone badaniami. Poleca się picie naparu z krokosza barwierskiego na:

  • pamięć i koncentrację
  • poprawę krążenia
  • bóle miesiączkowe
  • pobudzenie wzrostu włosów i poprawę ich stanu

Należy jednak uważać z piciem naparu z kwiatów krokosza. Niektóre źródła podają, że ma on właściwości obniżające płodność. Powinny go unikać kobiety w ciąży, może bowiem działać jak środek poronny.

Krokosz barwierski (szafran łąkowy) jako roślina oleista

Z nasion krokosza barwierskiego tłoczy się olej. Ma on bogaty skład, w którym przeważają wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Tłoczony na zimno stosowany jest w celach leczniczych i zdrowotnych.

Olej krokoszowy zawiera:

Olej krokoszowy jest ceniony przede wszystkim za dużą zawartość kwasów NNKT, czyli niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. To związki, które poprawiają nasze zdrowie dzięki korzystnemu wpływowi na układ krążenia. Zapobiegają odkładaniu się cholesterolu naczyniach krwionośnych, dbając w ten sposób o zdrowie serca i mózgu. Rozpuszczalne w tłuszczach witaminy A oraz E są antyoksydantami, przeciwdziałają starzeniu się komórek, mają dodatni wpływ na stan naszej skóry i włosów. W oleju krokoszowym znajdziemy dużo kwasów omega-6, należy jednak pamiętać, że działa on korzystnie, gdy jest dostarczany do organizmu w odpowiedniej proporcji z kwasem omega-3. Olej krokoszowy ma też stymulować metabolizm i wpływać w ten sposób korzystnie na utrzymanie lub obniżenie masy ciała.

Olej krokoszowy można spożywać jako dodatek do sałatek, czy deserów, nie wolno natomiast smażyć na nim potraw. Zewnętrznie polecany jest do odżywiania i poprawiania stanu włosów.

Więcej o: