Chrapanie - jakie są jego przyczyny, jak się je leczy?

Chrapanie to problem zdrowotny, który występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet. Najczęściej jest spowodowany nieprawidłową budową dróg oddechowych. Długotrwałe chrapanie prowadzi do pogorszenia jakości snu, ale może skutkować również innymi problemami zdrowotnymi.

Szacuje się, że chrapanie to problem, który dotyczy co dziesiątego człowieka na całym świecie. Aż 80 proc. z osób chrapiących to mężczyźni. U kobiet chrapanie występuje bardzo rzadko i zaczyna się zwykle dopiero po okresie menopauzy. Chrapią częściej osoby otyłe, cierpiące na zaburzenia hormonalne, a także chorujące na nadciśnienie tętnicze. Często głośne dźwięki podczas snu wydają osoby, które kładą się spać po wypiciu dużej ilości alkoholu. Natężenie dźwięku, jakie wydobywa się z ust człowieka, który chrapie może wynosić aż 90 decybeli. Hałas ten można porównać z hałasem, który generuje uruchomiona kosiarka.

Chrapanie – czym jest?

Chrapanie to jedna z podstawowych oznak nieprawidłowego przepływu powietrza przez gardło. Podczas snu wiotczeje mięśniówka, a tylna część gardzieli opada, przez co dotyka nasady języka. U osób zdrowych pomiędzy językiem, a gardzielą pozostaje niewielka szczelina, dzięki której możliwe jest oddychanie, natomiast u osób chrapiących brakuje tej szczeliny, przez co drogi oddechowe są niedrożne. Wtedy pojawiają się problemy z pobraniem powietrza i wzrasta stężenie dwutlenku węgla we krwi. Jest to znak dla ośrodka oddechowego w mózgu, że należy uruchomić mięśnie oddechowe, czyli przeponę oraz mięśnie klatki piersiowej. Wtedy po krótkim bezdechu wykonujemy głęboki wdech, podczas którego zaczynamy chrapać. Krótkie (trwające około 10 – 60 sekund) przerwy w oddychaniu podczas snu zdarzają się nawet zdrowym osobom, jednak, jeżeli przerwy te występują częściej można mówić o zespole bezdechu sennego. 

Chrapanie – kiedy zgłosić się do lekarza?

Na szczęście w większości przypadków chrapanie jest fizjologiczne, co oznacza, że nie ma negatywnego wpływu na zdrowie. Niebezpieczne może być z kolei tak zwane chrapanie patologiczne. Zwykle towarzyszy mu bezdech senny, czyli ograniczenie przepływu powietrza w obszarze krtani. Chrapanie patologiczne występuje zazwyczaj u osób z nieprawidłowościami anatomicznymi w budowie dróg oddechowych, do których zaliczyć można takie problemy jak:

  • Powiększone migdałki,
  • Krzywa przegroda nosowa,
  • Przerośnięty języczek,
  • Wydłużone podniebienie miękkie.

O poważnym problemie zdrowotnym mówi się, gdy pacjent cierpi na zespół bezdechu sennego. Według ekspertów zajmujących się badaniem snu, zaniepokoić powinna sytuacja, w której bezdech trwa dłużej niż 10 sekund i powtarza się częściej niż 10 razy w ciągu godziny. Czasami oprócz bezdechu u pacjentów obserwuje się nadmierne pocenie, a czasami nawet sinienie związane z niedotlenieniem. Niestety, osoby chrapiące zazwyczaj nie są nawet świadome tego, że chrapią, dlatego obserwować ich powinni szczególnie partnerzy chrapiących osób.

Leczenia chrapania nie należy zaniedbywać, ponieważ ma ono negatywny wpływ na jakość snu, co odbija się na codziennym funkcjonowaniu. Osoby, które często chrapią są stale niewyspane, cierpią na powtarzające się bóle głowy, mają problemy z zapamiętywaniem i trudniej im utrzymać skupienie. W przypadku długotrwałego chrapania dochodzi do obniżenia sprawności intelektualnej. Dodatkowo, u mężczyzn stwierdza się problemy z potencją. Co więcej, przypuszcza się, że u osób chrapiących podczas snu dochodzi do wzrostu ciśnienia krwi i przyspieszenia tętna, a to znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia schorzeń układu sercowo-naczyniowego oraz cukrzycy typu 2.

Chrapanie – sposoby leczenia

Leczenie uciążliwego chrapania zależy od tego, jaka jest jego przyczyna. Jeśli chrapanie jest spowodowane wadami w budowie układu oddechowego konieczne może się okazać przeprowadzenie zabiegu, podczas którego niweluje się anatomiczne wady. Najczęściej wykonywane zabiegi to korekta skrzywionej przegrody nosowej, usuwanie polipów, zmniejszenie podniebienia, wycięcie migdałków albo zmniejszenie języka. Podobne zabiegi wykonuje się u pacjentów cierpiących na bezdech senny.

Czasami poleca się zakładanie do snu specjalnych masek, które obejmują nos oraz usta i są podłączone do sprężarki, która wytwarza strumień powietrza. Powietrze jest wtłaczane do dróg oddechowych, dzięki czemu je usztywnia i zapobiega zwężaniu się ich. Stosowanie takiej maski skutecznie nie dopuszcza do chrapania, jednak nie rozwiązuje problemu na stałe. Innym rozwiązaniem jest zakładanie na noc wkładek stomatologicznych, które zapobiegają zapadaniu się języka. Osoby, które chrapią powinny zrzucić zbędne kilogramy, rzucić palenie, unikać alkoholu i leków nasennych.

Więcej o: