Jarzębina: czy wiesz jak wykorzystać jej właściwości zdrowotne?

Jarzębina na surowo jest trująca, natomiast po przemrożeniu lub zblanszowaniu w gorącej wodzie służy do produkcji pysznych konfitur, dżemów, soków czy też nalewek. Zawiera mnóstwo witaminy C, beta-karoten, pektyny i garbniki. Służy układowi pokarmowemu, szczególnie jelitom, a także wspiera oczyszczanie nerek.

Jarzębina wabi ptaki

Jarzębinę (Sorbus aucuparia L.) znamy pd kilkoma nazwami, w tym tymi oficjalnymi, takimi jak jarząb pospolity, jarząb zwyczajny. Należy do rodziny różowatych, jest zatem daleką kuzynką róży. Rośnie w Europie, a także w południowo-zachodniej Azji, w części Syberii. W Polsce jest szeroko rozpowszechniona. Jest stosunkowo niedużym drzewem, o delikatnych liściach, z gładką jasną korą. Owocuje od końca lata do wczesnej jesieni, wydając małe czerwone owoce, które chętnie jedzą zarówno ludzie, jak i ptaki. Rośnie najlepiej w nasłonecznionych miejscach i jest odporne na zanieczyszczenia powietrza. Odmiana górska jarzębiny dociera nawet do poziomu kosodrzewiny.

Jest rośliną ozdobną, sadzoną w ogrodach dla jej uroku, z jej owoców wyrabiano niegdyś korale. Dawniej owoce jarzębiny służyły też ptasznikom do wabienia ptaków, stąd łacińska nazwa oznacza w dosłownym tłumaczeniu "jarzębina łowiąca ptaki". Jest rośliną miododajną, stanowi także pożywienie dla ptaków, w tym dla drozda, jemiołuszki, jarząbka, gila, a także dla zwierząt leśnych.

Jarzębina - roślina lecznicza

Surowcem zielarskim są owoce, zawierające przede wszystkim bogactwo witaminy C, a także E, K, B3, PP, niewielkie ilości witaminy A, a także cukier sorbozę, garbniki oraz pektyny. Zawierają dwa razy więcej karotenu niż marchew. Owoce należy zerwać jeszcze przed przymrozkami, gdy nabiorą czerwonego zabarwienia, a następnie suszyć w temperaturze około 40 stopni C.

Cukier sorboza jest to cukier prosty, zależący do ketoz, występujący m.in. w owocach jarzębiny i marakui, w niektórych porostach, stanowiący dla rośliny tzw. materiał zapasowy. Sorboza rozpuszcza się w wodzie, nie fermentuje natomiast pod wpływem drożdży. Jest materiałem wyjściowym do syntezy kwasu askorbinowego, czyli witaminy C.

Czy witamina C jest tylko w cytrusach? Poznaj też inne źródła.

Garbniki roślinne to inaczej taniny, nadające roślinie cierpkości i gorzkawego posmaku. Mają właściwości bakteriobójcze, przeciwzapalne i ściągające. Pektyny to roślinne substancje żelujące, wchodzące w skład błonnika. Mają więc dobroczynne działanie na układ pokarmowy, w tym na perystaltykę jelit. Pektyny mają też zdolność wiązania cząsteczek cholesterolu. Ponadto usprawniają pracę jelit, pomagając usuwać resztki pokarmowe. Zapobiegają zaparciom oraz tworzą w jelitach warstwę ochronną, która wspiera mikroflorę jelitową.

Jarzębina zwykle dodawana jest do mieszanek ziołowych, w tym do Rektosanu, który jest polecany przy krwawieniach z końcowego odcinka jelita grubego oraz z guzków odbytniczych, przy hemoroidach oraz w stanach zapalnych jelita grubego. Pomocniczo także przy wrzodach i czyrakach,  tworzących się w okolicach odbytu oraz w krwawieniach do przewodu pokarmowego. Jarzębina ma słabe działanie moczopędne oraz korzystne dla błon śluzowych układu pokarmowego. Zalecana jest przy schorzeniach wątroby i pęcherzyka żółciowego, a także przy nieżytach jelit i przewlekłych biegunkach.

Jarzębina jako przysmak kulinarny

Surowe owoce jarzębiny są dla człowieka trujące, a ponadto gorzkie. Zawierają bowiem kwas parasorbowy. To właśnie z jarzębiny wyekstrahowano po raz pierwszy kwas sorbowy. Owoce jarzębiny stracą właściwości trujące oraz gorycz po przemrożeniu lub po zanurzeniu we wrzątku. Z owoców jarzębiny powstają smaczne konfitury, dżemy, marmoladki, soki oraz nalewki.

Z owoców jarzębiny powstaje też jarzębiak – wódka owocowa robiona z nalewu jarzębinowego z dodatkiem destylatów owocowych i destylatu winnego oraz naturalnego karmelu.

Więcej o:
Komentarze (1)
Jarzębina: czy wiesz jak wykorzystać jej właściwości zdrowotne?
Zaloguj się
  • sympatyczna_16

    0

    Ciekawy artykuł, wiele się dowiedziałam i z pewnością wykorzystam. A jarzębinę to chyba zacznę zbierać póki jest to możliwe, bo skoro może pomóc na trawienie i biegunki to trzeba ją mieć w razie czego. Oczywiście i tak będę stosowała swoją Inteste na problemy trawienne, ale od czasu do czasu takie domowe sposoby na pewno nie zaszkodzą

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX